Haciz ihbarnamesi geldi, ne yapmalıyım?

Takip borçlusunun sizde bulunan bir alacağı, talep hakkı veya taşınır malı haczedilmiştir. İcra memuru size, bundan böyle borcunuzu ancak icra dairesine ödeyebileceğinizi ve takip borçlusuna yapılacak ödemenin geçerli olmayacağını; malı elinizde bulunduruyorsanız bundan böyle onu ancak icra dairesine teslim edebileceğinizi, takip borçlusuna vermemeniz gerektiğini, aksi hâlde malın bedelini icra dairesine ödemek zorunda kalacağınızı bildirir. Bu bildirime haciz ihbarnamesi denir.

KaynakİİK m.89/1

Birinci haciz ihbarnamesine, tebliğinden itibaren yedi gün içinde itiraz edebilirsiniz. İtiraz etmezseniz mal yedinizde, borç zimmetinizde sayılır ve size ikinci bir ihbarname gönderilir; buna da tebliğinden itibaren yedi gün içinde itiraz edebilirsiniz. İkinci ihbarnameye de süresinde itiraz etmez ve ödemezseniz, üçüncü bildirimle on beş gün içinde parayı ödemeniz, malı teslim etmeniz veya bu süre içinde menfi tespit davası açmanız istenir.

KaynakİİK m.89/2İİK m.89/3

İtiraz, haciz ihbarnamesinin tebliğinden itibaren yedi gün içinde icra dairesine yazılı veya sözlü olarak bildirilir. Üçüncü şahsın beyanı hiçbir harç ve resme tabi değildir. Haciz ihbarnamelerinin bildirimi ve bunlara verilecek cevaplar, güvenli elektronik imza kullanılmak suretiyle UYAP ve bu sisteme entegre bilişim sistemleri üzerinden de yapılabilir; bu usulle yapılan bildirim tebliğ yerine geçer.

KaynakİİK m.89/2İİK m.89/8İİK m.89/son

Kanun sebepleri sayar: borcunuz olmadığı, malın yedinizde bulunmadığı, haciz ihbarnamesinin tebliğinden önce borcun ödenmiş veya malın istihlak edilmiş ya da kusurunuz olmaksızın telef olmuş olduğu, malın borçluya ait olmadığı, malın size rehnedilmiş olduğu veya alacağın borçluya ya da emrettiği yere verilmiş olduğu gibi iddialar. Bu iddialardan biri varsa keyfiyeti yedi gün içinde icra dairesine bildirmeye mecbursunuz.

KaynakİİK m.89/2

Yedi gün içinde itiraz etmezseniz mal yedinizde veya borç zimmetinizde sayılır. Bu, borcu gerçekten borçlu olduğunuz anlamına gelmez; kanunun süreye bağladığı bir kabul sonucudur. İkinci ihbarnameye de itiraz etmez ve ödemezseniz, üçüncü bildirimle on beş gün içinde ödemeniz ya da menfi tespit davası açmanız istenir; aksi hâlde zimmetinizde sayılan borcu ödemeye veya yedinizde sayılan malı teslime zorlanırsınız.

KaynakİİK m.89/3

Alacaklı, verdiğiniz cevabın aksini icra mahkemesinde ispat ederek hem tazminata mahkûm edilmenizi hem de İİK m.338/1 hükmüne göre cezalandırılmanızı isteyebilir. m.338/1, bu Kanuna göre istenen beyanı hakikate aykırı surette yapan kimsenin, alacaklının şikâyeti üzerine üç aydan bir yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılacağını öngörür. İcra mahkemesi tazminat hakkındaki davayı genel hükümlere göre çözer.

KaynakİİK m.89/4İİK m.338/1

Üçüncü bildirimi alan üçüncü şahıs, icra takibinin yapıldığı veya yerleşim yerinin bulunduğu yer mahkemesinde süresi içinde menfi tespit davası açtığına dair belgeyi, bildirimin yapıldığı tarihten itibaren yirmi gün içinde ilgili icra dairesine teslim ederse, hakkında yürütülen cebrî icra işlemleri dava sonunda verilen kararın kesinleşmesine kadar durur. Bu süre içinde İİK m.106’daki süreler işlemez. Davada üçüncü şahıs, takip borçlusuna borçlu olmadığını veya malın takip borçlusuna ait olmadığını ispat etmeye mecburdur; davayı kaybederse dava konusu şeyin yüzde yirmisinden aşağı olmamak üzere tazminata mahkûm edilir. Bu davalar maktu harca tabidir.

KaynakİİK m.89/3

Vardır. Üçüncü şahıs, kusuru olmaksızın bir mani sebebiyle süresi içinde haciz ihbarnamesine itiraz etmediği takdirde İİK m.65 hükmü uygulanır. Bu maddeye göre maniin kalktığı günden itibaren üç gün içinde, mazereti gösterir delillerle birlikte itiraz ve sebeplerini bildirmek ve duruşmaya ilişkin harç ve masrafları ödemek gerekir; icra mahkemesi incelemeyi evrak üzerinde yapar.

KaynakİİK m.89/5İİK m.65

Kanun bunu açıkça düzenler: her hâlde üçüncü şahıs, borçlu ile kötü niyetli alacaklıya karşı dava açarak ödemek zorunda kaldığı paranın veya teslim ettiği malın iadesini isteyebilir. Bu, ihbarname sürecinden bağımsız ayrı bir dava hakkıdır.

KaynakİİK m.89/5

Haciz ihbarnamesi, borçlunun hak ve alacaklarının bulunabileceği bir tüzel kişinin veya müessesenin şubesine ya da tüm şubelerini kapsayacak şekilde merkezine tebliğ edilir. İhbarnamenin tebliğ edildiği merkez, tüm şubeleri veya birimlerini kapsayacak şekilde beyanda bulunmakla yükümlüdür. Yani merkeze yapılan tebliğ, tüm şubeler için beyan yükümlülüğü doğurur.

KaynakİİK m.89/7

Malın teslimi mümkün olmazsa alacaklı, icra mahkemesine müracaatla değerini üçüncü şahsa ödetmek hakkını haizdir. Ayrıca madde hükmü, memuriyeti hasebiyle hakikate muhalif beyanda bulunan memurlar hakkında da uygulanır.

KaynakİİK m.89/6İİK m.89/9