6502 sayılı Kanun · Tüketici Hukuku

Tüketici Hakem Heyeti: Başvuru Sınırı, Başvuru ve Haklarınız

Tüketici hakem heyeti nedir, 2026 başvuru parasal sınırı, nasıl ve nereye başvurulacağı, sürecin ne kadar sürdüğü ve ayıplı mal/hizmette seçimlik haklar — güncel mevzuata göre en çok merak edilen sorular ve cevapları.

2026 başvuru sınırı: 186.000 TL

Değeri 186.000 TL altında olan uyuşmazlıklarda İl veya İlçe Tüketici Hakem Heyetine başvuru zorunludur. Bu tutar ve üzerindeki uyuşmazlıklarda hakem heyetine başvurulamaz; dava şartı arabuluculuktan sonra tüketici mahkemesine gidilir.

Sınır, 2025 yılı için tespit edilen %25,49 yeniden değerleme oranıyla 149.000 TL’den yükseltilmiştir. Yürürlük: 1 Ocak 2026 (RG 23.12.2025). Kaynak: 6502 s.K. m.68 ve Tüketici Hakem Heyetleri Yönetmeliği m.6.

Nereye başvurulur?

Yerleşim yeri veya işlemin yapıldığı yer hakem heyeti; heyet yoksa kaymakamlık. e-Devlet / TÜBİS ile çevrim içi ve ücretsiz.

Ne kadar sürer?

En geç 6 ay içinde karara bağlanır; niteliğine göre en fazla 3 ay uzatılabilir (Yön. m.21). İvedi inceleme talep edilebilir.

Kararlar bağlayıcı mı?

Evet; hakem heyeti kararları İİK’nın ilamların yerine getirilmesi hükümlerine göre icra edilir (6502 m.70/2) — firma uymazsa doğrudan ilamlı icra başlatılır. Karara karşı tebliğden itibaren iki hafta içinde tüketici mahkemesine itiraz edilebilir; itiraz icrayı kendiliğinden durdurmaz (m.70/3).

Ayıplı malda seçimlik haklar

6502 sayılı Kanun m.11 — seçim tüketiciye aittir.

  • Sözleşmeden dönme (satılanı geri verip bedel iadesi)
  • Ayıp oranında satış bedelinden indirim
  • Ücretsiz onarım (masraflar satıcıya ait)
  • Ayıpsız misli ile değişim (imkân varsa)

Ayıplı hizmette seçimlik haklar

6502 sayılı Kanun m.15 — ayrıca tazminat istenebilir.

  • Hizmetin yeniden görülmesi
  • Bedelden indirim
  • Ücretsiz onarım (eserde)
  • Sözleşmeden dönme

Raportörün rolü ve görevleri

Raportör, tüketici hakem heyetinin sekretarya ve hazırlık işlevini yürüten personeldir. Karar taslağını hazırlar ve toplantıda dosyayı sunar; ancak uyuşmazlığa ilişkin oylamaya katılamaz. Görev dağılımı heyet başkanınca belirlenir (Tüketici Hakem Heyeti Raportörlüğü Yönetmeliği m.7).

Raportör (m.7)

Heyet bünyesindeki raportörün başlıca görevleri

  • Başvuruları TÜBİS’e kaydeder, yazışma ve işlemleri süresinde yürütür
  • Karara esas dosyaları hazırlar, inceleme ve araştırmaları yapar
  • Uyuşmazlığa ilişkin karar taslağını hazırlar
  • Toplantıda hazır bulunur, dosyaları sunar, tutanakları tutar — ancak oy kullanamaz
  • Tebligat ve tahsil edilecek ücretlerin bildirim işlemlerini yapar
  • Mahkeme, Bakanlık ve il müdürlüğünün bilgi/belge taleplerini karşılar
  • Huzur hakkı ve bilirkişi ücreti belgelerini hazırlar; dosyalama, arşiv, faaliyet raporu ve istatistikleri tutar

İrtibat raportörü (m.8)

Hakem heyeti kurulmayan ilçelerde görevlendirilir

  • Kaymakamlığa yapılan yazılı başvuruları TÜBİS’e kaydeder ve yetkili heyete iletir
  • Kaymakamlığa teslim edilen dosya evrakını gecikmeksizin yetkili heyete iletir
  • İlçe sınırları içindeki bilirkişi incelemesi için koordinasyonu sağlar
  • Başvuranlara, talep hâlinde başvurularıyla ilgili bilgilendirme yapar

Sık Sorulan Sorular

Tüketici Hakem Heyeti nedir?

Tüketici hakem heyeti; tüketici işlemleri ile tüketiciye yönelik uygulamalardan doğabilecek uyuşmazlıklara çözüm bulmak amacıyla oluşturulmuş bir heyettir. Tüketicilerin kısa sürede, kolay ve daha az masrafla haklarına kavuşmasını sağlamak ve tüketici mahkemelerinin iş yükünü hafifletmek için kurulmuştur. Verdiği kararlar bağlayıcı olduğundan “zorunlu tahkim” niteliği taşır.

Tüketici Hakem Heyetine başvuru parasal sınırı 2026 için kaç TL?

2026 yılı için değeri 186.000 TL (yüz seksen altı bin Türk Lirası) altında bulunan uyuşmazlıklarda İl veya İlçe Tüketici Hakem Heyetlerine başvuru zorunludur. Bu tutarın altındaki uyuşmazlıklarda doğrudan tüketici mahkemesinde dava açılırsa dava, dava şartı yokluğundan usulden reddedilir. 186.000 TL ve üzerindeki uyuşmazlıklar için ise hakem heyetine başvurulamaz; dava şartı arabuluculuğun ardından tüketici mahkemesine gidilir. Bu sınır her yıl Vergi Usul Kanunu uyarınca belirlenen yeniden değerleme oranında artırılır (2026 için uygulanan oran %25,49; sınır 149.000 TL’den 186.000 TL’ye yükseltilmiştir).

Tüketici Hakem Heyetine nasıl başvurulur?

Başvuru, tüketicinin yerleşim yerinin bulunduğu veya tüketici işleminin yapıldığı yerdeki Tüketici Hakem Heyetine yapılabilir. Tüketici Hakem Heyeti kurulmayan ilçelerde başvuru o ilçenin kaymakamlığına yapılır; kaymakamlık başvuruyu Tüketici Bilgi Sistemine (TÜBİS) kaydederek yetkili heyete iletir. Tüketiciler başvurularını e-Devlet üzerinden TÜBİS aracılığıyla çevrim içi ve ücretsiz olarak da yapabilir.

Tüketici Hakem Heyeti başvurusu ne zaman sonuçlanır?

Tüketici Hakem Heyetleri Yönetmeliği m.21 uyarınca başvurular, başvuru tarih ve sırasına göre en geç altı ay içinde görüşülür ve karara bağlanır; başvurunun niteliği dikkate alınarak bu süre en fazla üç ay daha uzatılabilir. Tarafların ivedi inceleme talebi başkanca uygun görülürse başvuru öncelikle gündeme alınır (Türkiye’de ikametgâhı bulunmayan yabancı uyruklu tüketiciler için de bu hüküm uygulanır).

Tüketici hakem heyeti raportörü ne iş yapar, karara katılır mı?

Raportör; heyetin sekretarya ve hazırlık işlevini yürüten personeldir. Başvuruları TÜBİS’e kaydeder, kararlara esas dosyaları hazırlar, gerekli inceleme ve araştırmayı yapar, uyuşmazlığa ilişkin karar taslağını hazırlar, toplantılarda hazır bulunup dosyaları sunar ve tutanakları tutar; kararların tebligat ve ücret bildirimi işlemlerini yürütür. Ancak raportörler, görüşülen uyuşmazlığa ilişkin toplantılarda oy kullanamaz (Tüketici Hakem Heyeti Raportörlüğü Yönetmeliği m.7). Görev dağılımı heyet başkanınca belirlenir. Tüketici hakem heyeti kurulmayan ilçelerde ise “irtibat raportörü” görevlendirilir; kaymakamlığa yapılan başvuruları TÜBİS’e kaydedip yetkili heyete iletir ve ilçedeki bilirkişi incelemesi için koordinasyonu sağlar (m.8).

Ayıplı mal veya hizmette tüketici hakları nelerdir?

Ayıplı malda tüketicinin, tercihi tamamen kendisine ait olan dört seçimlik hakkı vardır (6502 s.K. m.11): sözleşmeden dönme (bedel iadesi), ayıp oranında bedelden indirim, ücretsiz onarım ve ayıpsız misli ile değişim. Ayıplı hizmette ise (m.15) hizmetin yeniden görülmesi, bedelden indirim, ücretsiz onarım veya sözleşmeden dönme talep edilebilir. Tüketici, ayıptan doğan zararları için genel hükümlere göre ayrıca tazminat da isteyebilir.

Karar lehime çıktı ama firma uygulamıyor, ne yapabilirim?

Tüketici hakem heyeti kararları, İcra ve İflâs Kanununun ilamların yerine getirilmesi hakkındaki hükümlerine göre yerine getirilir (6502 m.70/2). Yani firma kararı uygulamazsa, ayrı bir dava açmanıza gerek kalmadan doğrudan ilamlı icra takibi başlatabilirsiniz. Karara karşı tüketici mahkemesine itiraz edilmiş olması da kararın icrasını kendiliğinden durdurmaz; ancak hâkim, talep üzerine tedbiren icrayı durdurabilir (m.70/3).

Hakem heyetine başvuru ve bilirkişi ücreti ücretsiz mi?

Başvuru, e-Devlet üzerinden TÜBİS ile ücretsiz yapılır. Uyuşmazlık tüketici aleyhine sonuçlansa bile, dosyadaki tebligat ve bilirkişi ücretleri Bakanlıkça karşılanır (6502 m.70/7). Uyuşmazlık tüketici lehine sonuçlanırsa bu ücretler karşı taraftan tahsil edilerek bütçeye gelir kaydedilir. Ayrıca hakem heyeti, lehinize karar verse dahi vekâlet ücretine hükmedemez (m.70/1).

Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır; hukuki danışmanlık yerine geçmez. Parasal sınır her takvim yılı başında güncellenir; başvuru öncesi yürürlükteki güncel tutarı teyit ediniz.

Sık Sorulan Sorular

Tuketici Hakem Heyeti aracı ne işe yarar?

Tuketici Hakem Heyeti aracı, ilgili hukuki veya hesaplama sürecinde hızlı bir ön değerlendirme yapmanıza yardımcı olur.

Bu araç çıktıları hukuki danışmanlık yerine geçer mi?

Hayır. Araç sonuçları yalnızca bilgilendirme ve ön hesaplama amaçlıdır; somut uyuşmazlıklarda avukata danışılması gerekir.

Sonuçları kullanmadan önce neyi kontrol etmeliyim?

Tarih, oran, tutar ve mevzuat değişikliği gibi girdilerin güncelliğini doğrulamalı; gerekiyorsa resmi kaynaklar ve uzman görüşü ile karşılaştırmalısınız.