İmer Hukuk
Miras hukuku

Miras ve İntikal
Asistanı

5403 kapsamında ehliyetli mirasçı, tarımsal işletmeyi sürdürebilecek bilgi, deneyim ve yeterliliğe sahip mirasçı olarak değerlendirilir. Bölünemez büyüklük (ATİB) sınırı altındaki araziler ifraz edilemez.

Bu sınıf için asgari tarımsal arazi büyüklüğü (ATİB): 20 dekar

Dosya bilgileri

5403 miras rejimi

Anlaşmalı devir — dört yol açık

Mirasa konu tarımsal arazilerde mülkiyetin devri esastır. Mirasçılar anlaştığında 5403 m.8/C/1'deki dört yoldan biri seçilebilir; satış gündeme gelmez.

İzlenebilecek yol

  1. Bir mirasçıya devir — Mülkiyetin bir mirasçıya devri. Yeter gelirli tarımsal arazi büyüklüklerini karşılaması durumunda birden fazla mirasçıya da devredilebilir. (5403 m.8/C/1-(a))
  2. Aile malları ortaklığı — TMK m.373 ve devamı uyarınca kurulacak aile malları ortaklığına veya kazanç paylı aile malları ortaklığına devir. (5403 m.8/C/1-(b))
  3. Mirasçıların kuracağı limited şirket — Mirasçıların tamamının miras payı oranında hissedarı olduğu, TTK hükümlerine göre kurulacak limited şirkete devir. Bu şirketler için TTK'daki sermaye ve diğer şartlar aranmaz; tescil tamamlanıncaya kadar yapılacak işlemler harçtan, düzenlenecek kâğıtlar damga vergisinden müstesnadır. (5403 m.8/C/1-(c), m.8/I/1-2)
  4. Üçüncü kişilere devir — Mülkiyetin üçüncü kişilere devri. Tapu uygulamasında, parsellerdeki pay ve paydaş sayısı artırılmadan aynı anda üçüncü kişi veya kişilere aynen devir, il/ilçe tarım ve orman müdürlüğüne sorulmaksızın karşılanabilmektedir. (5403 m.8/C/1-(ç); TKGM Duyurusu B/b/1)

Harç, damga vergisi ve döner sermaye

  • Payın büyüklüğü girilmediğinden, asgari tarımsal arazi büyüklüğü (20 dekar) altındaki payların devrine ilişkin harç, damga vergisi ve döner sermaye muafiyeti DEĞERLENDİRİLMEMİŞTİR. Muafiyet durumunu görmek için pay büyüklüğünü girin.
  • Mirasçılar mülkiyetin devri konusunda mirasın açılmasından itibaren bir yıl içinde anlaştığından, devir işlemlerine ilişkin harçlardan ve düzenlenecek kâğıtlara ilişkin damga vergisinden muafiyet doğar (5403 m.8/I).
  • Sulh hukuk mahkemeleri nezdinde mirasçılar veya Bakanlıkça bu Kanun kapsamında açılacak davalar her türlü resim ve harçtan muaftır (5403 m.8/Ç).

Süreler ve yükümlülükler

  • Devralan mirasçı için yirmi yıllık denkleştirme yükümlülüğü doğar: yeter gelirli tarımsal arazi mülkiyetinin devrinden itibaren 20 yıl içinde arazinin tamamı veya bir kısmı tarım dışı kullanım nedeniyle değer kazanırsa, devir tarihindeki değer yeniden hesaplanır ve aradaki fark diğer mirasçılara payları oranında ödenir (5403 m.8/C son fıkra).

Dayanak

5403 m.8/B · 5403 m.8/C · 5403 m.8/I

Bu değerler 5403 sayılı Kanun m.8/2 uyarınca ülke genelinde geçerli alt sınırdır. Bakanlık asgari tarımsal arazi büyüklüklerini günün koşullarına göre artırabilir; yörenizde daha yüksek bir eşik uygulanıyor olabilir. Kesin değer için il/ilçe tarım ve orman müdürlüğünden teyit alın.

Bu araç ön değerlendirme sağlar; somut mirasta tapu kütüğüne işlenmiş şerhler, muhdesat durumu ve hisselerin somut hâli avukatla birlikte incelenmelidir.