Yaptırım listeleri sorgulanıyor…
Bir kişi veya kuruluşu ABD (Hazine/OFAC, Ticaret ve Dışişleri Bakanlığı konsolide tarama listeleri) ve AB yaptırım listelerinde sorgulayın. Yönlendirmeli kontrol ile isim varyantlarını, şirket ortaklarını ve işlem bağlantılarını adım adım değerlendirin.
Eşleşme bulunmaması, kişi veya kuruluş hakkında kesin bir uygunluk garantisi oluşturmaz. Şüpheli sonuçlar resmî liste kayıtları ve ek kimlik bilgileriyle doğrulanmalıdır.
Yaptırım listesi; ABD (OFAC), AB, BM ve Birleşik Krallık gibi otoritelerin, mal varlığı dondurma ve iş ilişkisi yasağı gibi kısıtlamalara tabi tuttuğu kişi, şirket, gemi ve hava araçlarını adlandırdığı resmî listelerdir. Bu listelerdeki bir tarafla doğrudan veya dolaylı ticari ilişki; bankacılık, dış ticaret ve hukuk hizmetleri dâhil pek çok alanda ciddi uyum (compliance) riski doğurur. Bu araç ABD Konsolide Tarama Listesi'ni (CSL — OFAC SDN dâhil) canlı API ile, AB Konsolide Mali Yaptırım Listesi'ni (EU FSF) ise düzenli güncellenen yerel kopyadan tarar.
Doğru bir tarama tek isim sorgusundan fazlasını gerektirir:
Yukarıdaki Yönlendirmeli Kontrol bu adımları tek akışta yürütür ve dosyanız için indirilebilir bir kontrol raporu üretir.
Yaptırım (müeyyide), hukuk kurallarına aykırı davranan kişi veya kurumlara yönelik zorlayıcı önlemlerdir. Türk hukukunda üç ana kategoride incelenir:
İdari yaptırım; vergi idaresi, BDDK, EPDK ve Rekabet Kurumu gibi kamu idarelerinin, hukuka aykırı davranan gerçek ve tüzel kişilere uyguladığı zorlayıcı önlemlerdir. 5326 sayılı Kabahatler Kanunu ile sektörel kanunlar çerçevesinde düzenlenir. Başlıca türleri şunlardır: idari para cezası, mülkiyetin kamuya geçirilmesi, lisans/ruhsat iptali ve faaliyetin durdurulması. İdari yaptırım kararlarına karşı ilgili idari mercilere ya da idare mahkemelerine itiraz yolu açıktır.
ABD Hazine Bakanlığı bünyesindeki OFAC (Office of Foreign Assets Control), Ticaret Bakanlığı (BIS) ve Dışişleri Bakanlığı'nın ayrı listelerini birleştiren Konsolide Tarama Listesi (Consolidated Screening List — CSL), terörün finansmanı, silah yayılımı ve insan hakları ihlalleri gerekçesiyle belirlenen kişi ve kurumları kapsar. Bu listede kayıtlı varlıklarla doğrudan ya da dolaylı iş ilişkisi, ABD hukukunda ağır yaptırımlara yol açabilir. Türk bankaları, ihracatçılar ve uluslararası ticaret yapan şirketler için uyum (compliance) süreçlerinin temel tarama adımlarından birini oluşturur.
Avrupa Birliği Konseyi, Rusya, Suriye, İran, Belarus ve diğer ülkelere yönelik AB genelinde bağlayıcı yaptırımlar uygulamaktadır. AB Finansal Yaptırımlar Dosyası (EU Financial Sanctions Files — FSF), tüm AB üye devletlerinde geçerli yaptırım listesini tek bir konsolide XML dosyasında sunar. Listede yer alan kişi veya kurumlarla iş ilişkisi, AB hukuku kapsamında cezai ve idari yaptırımlara yol açabilir. AB pazarına ihracat yapan veya Avrupalı bankalar ve ortaklarla çalışan Türk şirketleri için AB listesi kritik bir uyum (compliance) referansıdır.
Bir şirket kaydında eşleşme çıkmaması, ortaklık yapısının temiz olduğu anlamına gelmez. ABD (OFAC) uygulamasında, yaptırımlı kişilerin doğrudan veya dolaylı olarak toplamda %50 ve üzeri payına sahip olduğu kuruluşlar, listede ayrıca adlandırılmasa da yaptırımlı sayılır; birden fazla yaptırımlı kişinin payları birlikte değerlendirilir. AB rejimi ise sahipliğin yanında kontrolü (yönetimi belirleme, oy hakları, fiilî etki) ayrı bir ölçüt olarak inceler. İki rejimin ölçütleri birbirinin yerine geçmez; dolaylı ortaklık zincirleri ve fiilî kontrol, sicil kayıtları ve pay defterleriyle ayrıca doğrulanmalıdır. Güncel ölçütler için resmî OFAC ve AB Komisyonu rehberleri esas alınmalıdır.
Gelmez. Listelerde aynı ada sahip çok sayıda kişi bulunur; transliterasyon (Arapça, Kiril) farkları da benzerlikleri artırır. Kesin eşleşme değerlendirmesi; doğum tarihi, uyruk, adres, pasaport/sicil numarası ve alias kayıtlarının resmî listedeki bilgilerle karşılaştırılmasını gerektirir. Bu araç bu nedenle tek bir "risk yüzdesi" yerine, eşleşmeleri tam eşleşme göstergeleri, güçlü olası eşleşme, inceleme gerektiren isim benzerliği ve zayıf benzerlik gibi kategorilerle, alan-alan karşılaştırma tablosu eşliğinde raporlar.
Şüpheli işlem bildirimi, işlem yasağı veya malvarlığı dondurma değerlendirmeleri; kullanıcının hukuki statüsüne, işlem türüne ve uygulanabilir mevzuata göre ayrıca yapılmalıdır — bu araç bu sonuçları otomatik üretmez.
Eşleşme bulunmaması kesin bir uygunluk garantisi değildir. Devam kararı öncesinde tüm isim varyantlarının sorgulandığından, orijinal alfabe yazımının ve eski isimlerin kontrol edildiğinden, şirketlerde ortakların ve nihai yararlanıcıların tarandığından ve tüm listelerin erişilebilir olduğundan emin olun. Erişilemeyen bir liste "eşleşme yok" anlamına gelmez. İleri tarihli işlemlerde ve sürekli müvekkil ilişkilerinde işlem öncesi güncel veriyle yeniden tarama standarttır; tarama kaydını (kontrol raporunu) dosyalamak ispat açısından önemlidir.
Yaptırım listesi taraması, resmî otoritelerin bağlayıcı listelerinde (OFAC, AB, BM, OFSI) eşleşme arar; listede olmak hukuki kısıtlama doğurur. PEP (siyasi nüfuz sahibi kişi) taraması ise kamu görevi üstlenmiş kişileri ve yakınlarını tespit etmeye yönelik ayrı bir müşteri tanıma (KYC/AML) kontrolüdür: PEP olmak yasak değil, yükseltilmiş özen gerektiren bir durumdur. İki kontrol birbirinin yerine geçmez. Bu araç PEP taraması yapmaz; PEP ve olumsuz medya kontrolü yükümlülüğünüz varsa ayrı kaynaklardan yürütülmelidir.
Yaptırım (müeyyide), hukuk kurallarına aykırı davranışların karşılığında uygulanan zorlayıcı önlemlerdir. Cezai, idari ve uluslararası/ekonomik olmak üzere üç ana türde incelenir.
İdari yaptırım, kamu idarelerinin (vergi idaresi, BDDK, EPDK, Rekabet Kurumu vb.) hukuka aykırı davranan gerçek ve tüzel kişilere uyguladığı zorlayıcı önlemlerdir. 5326 sayılı Kabahatler Kanunu ile sektörel kanunlar kapsamında düzenlenir; idari para cezası, mülkiyetin kamuya geçirilmesi ve faaliyetin durdurulması başlıca türleridir.
(1) Cezai yaptırımlar — TCK kapsamında hapis, adli para cezası; (2) İdari yaptırımlar — Kabahatler Kanunu ve sektörel kanunlar kapsamında idari para cezası, lisans iptali, faaliyetin durdurulması; (3) Uluslararası yaptırımlar — OFAC (ABD), AB, BM listelerinde mal varlığı dondurma ve ticaret kısıtlamaları.
ABD Hazine Bakanlığı'na bağlı OFAC, Ticaret Bakanlığı (BIS) ve Dışişleri Bakanlığı'nın ayrı listelerini birleştiren Konsolide Tarama Listesi (CSL), terör, silah yayılımı ve insan hakları ihlalleri gerekçesiyle belirlenen kişi ve kurumları kapsar. Türk bankaları ve ihracatçılar bu listeyi uyum süreçlerinde taramakla yükümlüdür.
AB Konseyi, Rusya, Suriye, İran, Belarus gibi ülkelere yönelik AB genelinde bağlayıcı yaptırımlar uygulamaktadır. Bu yaptırımlar AB Finansal Yaptırımlar Dosyası (EU FSF) olarak yayımlanır. AB'ye ihracat yapan, AB bankalarıyla çalışan veya AB pazarında faaliyet gösteren Türk şirketleri için önemli bir uyum (compliance) yükümlülüğüdür.
ABD sonuçları resmî CSL API'sinden; AB sonuçları ise düzenli güncellenen AB FSF verilerinden derlenir. Eşleşme yüzdesi gösterilir; ad/transkripsiyon farkları nedeniyle eşleşme kaçabilir. Compliance kararı için resmî listeler ve hukuki danışmanlık esas alınmalıdır; bu araç hukuki görüş yerine geçmez.
Hayır. Kesin eşleşmeden söz edebilmek için doğum tarihi, uyruk, adres veya kayıt numarası gibi ayırt edici bilgilerin resmî kayıtla örtüşmesi gerekir. Yönlendirmeli kontrol bu alanları tek tek karşılaştırır ve eksik alanları açıkça gösterir; yalnız isim benzerliği 'inceleme gerektiren' bir ön bulgudur.
Şirket listede adlandırılmasa bile sahiplik/kontrol kuralları nedeniyle yaptırım kapsamına girebilir: ABD (OFAC) uygulamasında yaptırımlı kişilerin toplamda %50+ payına sahip kuruluşlar yaptırımlı sayılır; AB rejimi fiilî kontrolü de değerlendirir. Ortaklar ve UBO'lar bu yüzden ayrı ayrı taranmalıdır.
Değildir. PEP (siyasi nüfuz sahibi kişi) kontrolü ayrı bir müşteri tanıma (KYC) adımıdır; PEP olmak yaptırımlı olmak anlamına gelmez. Bu araç yalnızca yaptırım listesi taraması yapar, PEP taraması yapmaz.
İlgili Rehber
ABD ve AB Yaptırım Listesi Sorgulama: Avukatlar İçin Uyumluluk Rehberi
OFAC SDN ve AB FSF listelerini avukatlar açısından ele alan kapsamlı rehber; MASAK yükümlülükleri, ikincil yaptırım riski, UBO kontrolü, due diligence adımları ve uyum kontrol listesi.