Kişisel Veri Maskeleme ve Karartma Aracı

Sık Sorulan Sorular

Kişisel veri maskeleme nedir?▾

Maskeleme (redaksiyon), bir metin veya belgedeki kişisel verilerin (TC kimlik numarası, ad-soyad, adres, telefon, IBAN, kart numarası vb.) görünmez hâle getirilmesi ya da yer tutucularla değiştirilmesidir. Amaç, belgeyi paylaşırken ilgili kişinin kimliğinin ortaya çıkmasını engellemektir.

Maskeleme ve karartma KVKK’da nasıl tanımlanır?▾

KVKK’nın “Kişisel Verilerin Silinmesi, Yok Edilmesi veya Anonim Hâle Getirilmesi Rehberi”ne göre maskeleme, kişisel verilerin belli alanlarının kimliği belirli/belirlenebilir bir kişiyle ilişkilendirilemeyecek şekilde silinmesi, üstünün çizilmesi, boyanması veya yıldızlanmasıdır. Karartma ise verinin bütününün üstünün çizilmesi, boyanması veya buzlanmasıdır. Bu araçtaki “Etiketle değiştir” ve “Kısmi gizle” biçimleri maskelemeye, “Tamamen gizle” (yıldızlama) biçimi karartmaya karşılık gelir.

Maskeleme ile anonim hâle getirme aynı şey mi?▾

6698 sayılı KVKK m. 3 uyarınca anonim hâle getirme, kişisel verinin başka verilerle eşleştirilse dahi hiçbir surette kimliği belirli veya belirlenebilir bir gerçek kişiyle ilişkilendirilemeyecek hâle getirilmesidir. Basit maskeleme her zaman bu eşiği karşılamaz; örneğin kısmi maskeleme geri çıkarımı mümkün kılabilir. Tam anonimleştirme için bütünsel bir değerlendirme gerekir.

Doğrudan ve dolaylı tanımlayıcı nedir? Araç hangisini maskeler?▾

KVKK Rehberi tanımlayıcıları ikiye ayırır: doğrudan tanımlayıcılar tek başına kişiyi açığa çıkarır (TC kimlik no, ad-soyad, telefon, e-posta, IBAN); dolaylı tanımlayıcılar ise başka verilerle birleşince kimliği belirlenebilir kılar (doğum tarihi, yaş, cinsiyet, posta kodu, meslek, il/ilçe gibi). Bu araç ağırlıklı olarak doğrudan tanımlayıcıları otomatik tespit eder. Dolaylı tanımlayıcıların tek tek zararsız görünse de bir araya geldiğinde kişiyi tanımlayabileceğini unutmayın; bunları “Özel terimler” alanıyla elle maskeleyin ve çıktıyı bu açıdan da gözden geçirin.

Veri maskeleme teknikleri (yöntemleri) nelerdir?▾

Başlıca maskeleme teknikleri: yer tutucu/etiketleme (ör. “[T.C. KİMLİK NO]”), kısmi gizleme (verinin bir bölümünü gösterme; ör. “100••••••46”), tam gizleme/yıldızlama (karartma) ve genelleştirme (özel değeri daha genel bir değere çevirme; ör. tam tarih yerine yalnız yıl). KVKK Rehberi ayrıca bölgesel gizleme, alt/üst sınır kodlama ve k-anonimlik gibi veri kümesi yöntemlerini de sayar. Bu araç metin için ilk üç yöntemi (etiketle değiştir, kısmi gizle, tamamen gizle) sunar ve her veri türüne uygun biçimi uygular.

Statik ve dinamik veri maskeleme arasındaki fark nedir? Bu araç hangisi?▾

Statik veri maskeleme, kaynak veriyi kalıcı olarak değiştirip maskelenmiş yeni bir kopya üretir; orijinal değer çıktıda bulunmaz. Dinamik veri maskeleme (ör. SQL Server DDM) ise veriyi veritabanında değiştirmez, yalnızca yetkisiz kullanıcıya sorgu anında maskeli gösterir. Bu araç statik maskeleme yapar: metni tarayıcıda işleyip maskelenmiş bir çıktı (.txt) üretir; orijinal veri sunucuya gönderilmez, çıktıda geri döndürülemez biçimde gizlenir.

Veri maskeleme politikası ve prosedürü nasıl olmalı?▾

KVKK’ya göre veri sorumluları, kişisel verileri işleme amacı için gereken azami süreyi ve silme/yok etme/anonim hâle getirme esaslarını bir “kişisel veri saklama ve imha politikası” ile belirler. Maskeleme bu politikanın bir uygulama adımıdır: hangi alanların, hangi yöntemle ve kim tarafından maskeleneceği yazılı bir prosedüre bağlanmalıdır. Bu araç prosedürün “belge paylaşımından önce kişisel veri gizleme” adımını hızlandıran bir yardımcıdır; politikanın yerine geçmez.

KVKK ve GDPR maskeleme açısından nasıl ilişkilidir?▾

6698 sayılı KVKK, AB Genel Veri Koruma Tüzüğü (GDPR) ile büyük ölçüde paralel ilkeler taşır. Her ikisi de maskeleme/takma adlaştırma (pseudonymisation) gibi tedbirleri veri güvenliği önlemi sayar, ancak bunları tam anonimleştirmeden ayırır: maskelenmiş veri hâlâ kişisel veri olabilir. Bu araç belge ve metin içeriğini tarayıcıda işler; içerik maskeleme amacıyla aracın sunucusuna yüklenmez. Bu teknik özellik, tek başına tüm hukuki yükümlülükleri ortadan kaldırmaz.

Bu araç verimi sunucuya gönderiyor mu? Güvenli mi?▾

Maskeleme tarayıcınızda (istemci tarafında) çalışır. Yapıştırdığınız metin veya yüklediğiniz UDF, PDF ya da Word belgesinin içeriği bu işlem için aracın sunucusuna yüklenmez ve kaydedilmez. Sayfa ile gerekli kodlar yüklendikten sonra mevcut işlem internet bağlantısı olmadan da sürdürülebilir. Otomatik tespit eksiksizlik garanti etmez; çıktıyı paylaşmadan önce kontrol etmeniz gerekir.

UDF, PDF ve Word dosyaları nasıl işleniyor?▾

Yüklediğiniz UDF, PDF veya Word dosyası tarayıcınızda açılır, içindeki düz metin çıkarılır ve maskeleme bu metin üzerinde uygulanır. Çıktı TXT olarak veya düz metinden yeniden oluşturulan PDF/Word belgesi olarak indirilebilir. Özgün sayfa düzeni ve biçimlendirme korunmaz; dosya içeriği aracın sunucusuna gönderilmez.

Hangi veri türlerini otomatik tespit eder?▾

TC kimlik numarası (algoritma ile doğrulanır), telefon, e-posta, TR IBAN (mod-97 ile doğrulanır), kart numarası (Luhn ile doğrulanır), şirket adı (A.Ş./Ltd. Şti. gibi yasal eklerden) ve kişi adı (ad sözlüğü + unvan ile sezgisel) varsayılan olarak tespit edilir. Adres, mahkeme adı, dosya no, plaka, vergi numarası ve tarihler isteğe bağlıdır ve yanlış eşleşme riski daha yüksek olduğundan varsayılan kapalıdır.

Kişi ve şirket adlarını otomatik bulabiliyor mu?▾

Kısmen. Şirket adları A.Ş., Ltd. Şti., Anonim/Limited Şirketi gibi yasal eklerden; dernek, vakıf ve sendika adları da "… Derneği/Vakfı/Sendikası" ekinden güvenilir biçimde yakalanır (varsayılan açık). Kişi adları için genişletilmiş bir ad sözlüğü ile "Av., Dr., Sayın, Müvekkil, Davacı…" gibi unvanların ardından gelen adlar tespit edilir; il/ilçe ve hukuk terimleri hariç tutulur. Bu tespit de varsayılan açıktır, ancak sezgiseldir: seyrek veya sözlük dışı adlar kaçabilir, bu yüzden "Özel terimler" alanı önerilen yedektir.

Ev/iş adresini otomatik maskeleyebiliyor mu?▾

Kısmen ve isteğe bağlı olarak. "Adres" türü açıldığında mahalle/sokak/cadde ekine ("Mah.", "Sk.", "Cad." vb.) ve ardından gelen zorunlu bir kapı numarasına ("No: 19" gibi) demirlenen adresler yakalanır; ardından gelen ilçe/il ("Yayladağı/Hatay") de otomatik doğrulanıp maskelenir. Kapı numarası içermeyen yalın mahalle/sokak referansları veya site adı, blok gibi serbest biçimli adresler kaçabilir. Bu nedenle adres türü varsayılan kapalıdır ve bilinen adresleri "Özel terimler" alanına eklemeniz önerilir.

Çıktı doğrudan mahkemeye/UYAP’a sunulmaya uygun mu?▾

Araç bir ön-temizlik yardımcısıdır; eksiksizlik garanti etmez. Otomatik tespit bazı verileri kaçırabilir veya fazladan maskeleyebilir. Bu nedenle çıktıyı paylaşmadan veya bir dosyaya eklemeden önce mutlaka satır satır gözden geçirin. Sorumluluk kullanıcıya aittir.