Veraset ve İntikal Vergisi Hesaplama

Bir usulsüzlük cezası kesilmişse ceza muhatabı, dava yoluna gitmek yerine Vergi Usul Kanununun 376’ncı maddesindeki indirimden yararlanabilir. Bu seçenek vergi ziyaı, usulsüzlük ve özel usulsüzlük cezalarını kapsar; VUK m. 153/A kapsamındaki belirli teminat cezaları hariçtir.

1. 1. İhbarnamenin tebliğinden itibaren 30 gün içinde ilgili vergi dairesine veya Dijital Vergi Dairesine başvurun.
2. 2. İhbarnameyi dava konusu yapmayın. Süre dolmadan ve mahkeme karar vermeden davadan vazgeçilirse indirim hâlâ istenebilir.
3. 3. Vergi ile indirimden kalan cezayı vadesinde; teminat gösterilmişse vadenin bitiminden itibaren 3 ay içinde ödeyin.
4. 4. Şartlara uyulmazsa indirilen tutar yeniden tahakkuk eder ve ceza eski tutarına döner.

Elektronik başvuru, Dijital Vergi Dairesinde Dilekçelerim → Yeni Dilekçe Oluştur → Dilekçe Türleri → İndirim Talebi Dilekçesi adımından yapılabilir. İndirim talebinden, 30 günlük süre dolmadan vazgeçilerek dava açılması veya uzlaşma tutanağı imzalanmadan uzlaşma talebinden vazgeçilerek indirim istenmesi mümkündür.

Not: 2025/1 Seri No.lu İç Genelgede açıklanan durumda, sonradan ölen kök mirasçı adına beyannameyi imzalayan mirasçıya baştan ceza kesilmez; bu indirim bölümü hukuken kesilmiş bir ceza ihbarnamesi bulunan kişiler içindir. Dayanak: GİB, “Vergi Cezalarında İndirim Uygulaması” broşürü, Ağustos 2026, Yayın No: 615; VUK m. 376 ve Ek m. 1.

Beyanname verme süreleri

• Ölüm Türkiye’de gerçekleşmiş ve mükellefler Türkiye’de bulunuyor. Ölüm tarihini takip eden 4 ay içinde (VİVK m.9/1-a).
• Ölüm Türkiye’de gerçekleşmiş, mükellefler yabancı bir memlekette bulunuyor. Ölüm tarihini takip eden 6 ay içinde (VİVK m.9/1-a).
• Ölüm yabancı bir memlekette gerçekleşmiş, mükellefler Türkiye’de bulunuyor. Ölüm tarihini takip eden 6 ay içinde (VİVK m.9/1-b).
• Ölüm yabancı bir memlekette gerçekleşmiş, mükellefler ölenin bulunduğu memlekette. Ölüm tarihini takip eden 4 ay içinde (VİVK m.9/1-b).
• Ölüm yabancı bir memlekette gerçekleşmiş, mükellefler ölenin bulunduğu memleketin dışında başka bir yabancı memlekette. Ölüm tarihini takip eden 8 ay içinde (VİVK m.9/1-b).
• Gaiplik hâli. Gaiplik kararının ölüm siciline kaydolunduğu tarihi takip eden 1 ay içinde (VİVK m.9/1-c).
• İvazsız (karşılıksız) intikal. Malların hukuken iktisap edildiği tarihi takip eden 1 ay içinde (VİVK m.9/2).

Vergi Usul Kanununda yalnızca veraset ve intikal vergisi için iki ek beyan süresi öngörülmüştür. Beyanname verme süresinin sonundan başlayarak 15 gün beklenir; beyanname bu süre içinde verilirse vergi ziyaı cezası kesilmez ve gecikme faizi hesaplanmaz. Ayrıca mükellefe tebliğ edilmek şartıyla yeniden 15 günlük süre verilir; bu sürede verilirse de vergi ziyaı olmamış sayılır. Birinci ek süreden sonra, ikinci ek süreye ilişkin tebligat yapılmadan verilirse ikinci derece usulsüzlük cezası; tebligat üzerine ikinci 15 günlük sürede verilirse birinci derece usulsüzlük cezası kesilir.

Beyannameye eklenecek belgeler

• •Veraset ilamı (mirasçılık belgesi)
• •Vefat eden kişinin son ikametgâhını gösterir nüfus kayıt belgesi
• •Varsa vasiyetname veya miras sözleşmesi
• •Borç ve masraflara ait belgeler
• •Ticari bilanço, gelir tablosu veya işletme hesabı özeti
• •Varsa son ortaklık durumunu gösterir ticaret sicil gazetesi
• •Emlak vergisi değerini gösteren belediye yazısı
• •Araç ve tescile tabi menkuller için tescil belgesi fotokopisi
• •Yapı kooperatifi üyeliğinde ölüm tarihine kadar yatırılan aidat yazısı
• •Banka ve diğer kurumlardan alınacak hak ve alacak belgeleri
• •Silah ve diğer malların ruhsatı
• •Hisse senetlerine ait belgeler
• •Şehitlik varsa Şehadet Belgesi

Kök muristen kalan mallar süresinde bildirilmeden kök mirasçılardan biri vefat etmişse, kök murise ait beyanname hayattaki kök mirasçılar ile vefat eden kök mirasçının mirasçıları tarafından verilir. Ancak kök murisin ölüm tarihinde hayatta olan kişiler esas mükellef olmaya devam eder; onların mirasçılarının beyannameyi imzalaması tek başına bu kişilere mükellef sıfatı kazandırmaz.

• •Mükellefler bölümüne kök mirasçılar yazılır. Kök muristen önce ölen bir kök mirasçı varsa onun mirasçılarının bilgileri yazılır.
• •Sonradan ölen kök mirasçının durumu beyannamede belirtilir; onun mirasçıları, kendi isimlerini yazarak beyannameyi vefat eden kök mirasçı adına imzalar.
• •Bu imza sahipleri adına usulsüzlük cezası kesilmez. Ölümle vergi cezası düştüğü için vefat eden kök mirasçı adına da usulsüzlük cezası kesilmez.

Dayanak: Gelir İdaresi Başkanlığının 17.03.2025 tarihli ve E-43923039-010.06[10]-24571 sayılı Veraset ve İntikal Vergisi Kanunu İç Genelgesi (Seri No: 2025/1); 213 sayılı VUK m. 12, 342, 352 ve 372 ile 4721 sayılı TMK m. 580.

Mirasla veya sağlar arasında bedelli olarak edinilen çıplak mülkiyet, bu niteliğini koruduğu sürece veraset ve intikal vergisine tabi tutulmaz. Sağlar arasında bedelsiz çıplak mülkiyet edinimleri ise bu kuralın dışındadır.

• •İntifa hakkı sahibinin ölümüyle şahsa bağlı intifa hakkı sona erer; terekeye girmeden çıplak mülkiyet sahibine geçer ve mülkiyetle birleşir.
• •Bu birleşme ivazsız intikal sayıldığından veraset ve intikal vergisi aranır. Mükellef çıplak mülkiyet sahibidir; mirasçı veya üçüncü kişi olması fark yaratmaz.
• •Veraset veya ivazsız intikalle edinilen taşınmazın tapuda devir ve ferağı için vergi dairesinden ilişik kesme belgesi alınmalıdır.
• •İzale-i şüyu, cebrî satış, ihale veya mahkeme kararı gibi tescilsiz edinimlerde tapu idaresi VİV ilişiğini aramaz. Sonradan ilişik bulunduğunu tespit ederse işlemi geciktirmeden tamamlayıp mahallî maliye kuruluşuna bilgi verir.

Dayanak: Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğünün 01.03.2013 tarihli, 1746 Genelge No.lu 2013/9 sayılı Genelgesi ve bu Genelgede 14.03.2016 tarihli, 23294678-010.06.02/E.62143 sayılı Makam Oluruyla yapılan değişiklik; 7338 sayılı VİVK m. 1, 2, 4, 5, 19 ve 20 ile geçici m. 2.

Sıkça sorulan sorular

Veraset ve intikal vergisi beyannamesi her hâlükârda verilir mi?

Veraset yoluyla meydana gelen intikallerde, intikal eden malların değerleri toplamı istisna haddinin altında kalsa dahi beyanname verilmesi zorunludur. Buna karşılık ivazsız (karşılıksız) intikallerde, değerleri toplamı istisna hadlerinin altında kalıyorsa beyanname verilmez.

2026 yılı veraset ve intikal vergisi istisna tutarları nedir?

Füru, kişinin altsoyunu ifade eder: çocukları, torunları ve aşağıya doğru devam eden soyu. Veraset yoluyla intikallerde, evlatlıklar dâhil füru ve eşten her birine isabet eden miras hisselerinin 2.907.136 TL’si istisnadır. Füru (altsoy) bulunmaması hâlinde eşe isabet eden miras hissesinde istisna 5.817.845 TL’dir. İvazsız intikallerde istisna 66.935 TL, yarışma ve çekilişler ile şans oyunlarında kazanılan ikramiyelerde de 66.935 TL’dir.

Veraset ve intikal vergisi oranları 2026 için nedir?

İlk 3.000.000 TL için veraset yoluyla intikallerde %1, ivazsız intikallerde %10; sonra gelen 7.000.000 TL için %3 ve %15; sonra gelen 15.000.000 TL için %5 ve %20; sonra gelen 30.000.000 TL için %7 ve %25; matrahın 55.000.000 TL’yi aşan bölümü için %10 ve %30 oranları uygulanır. Tarife 57 Seri No.lu Genel Tebliğ ile 1/1/2026’dan itibaren geçerlidir.

Anne, baba, eş veya çocuktan yapılan bağışta oran nedir?

Bir şahsa ana, baba, eş ve çocuklarından ivazsız mal intikali hâlinde vergi, ivazsız intikallere ilişkin tarifede yer alan oranların yarısı uygulanarak hesaplanır. Evlatlıktan evlat edinenlere yapılan ivazsız intikaller bu indirimin dışındadır.

Beyanname ne zaman verilir?

Ölüm Türkiye’de gerçekleşmiş ve mükellefler Türkiye’de ise ölüm tarihini takip eden 4 ay, mükellefler yabancı bir memlekette ise 6 ay içinde verilir. Ölüm yabancı bir memlekette gerçekleşmişse mükellefler Türkiye’de ise 6 ay, ölenin bulunduğu memlekette ise 4 ay, başka bir yabancı memlekette ise 8 ay içinde verilir. Gaiplik hâlinde gaiplik kararının ölüm siciline kaydolunduğu tarihi takip eden 1 ay, ivazsız intikallerde malların hukuken iktisap edildiği tarihi takip eden 1 ay içinde verilir.

Kök mirasçı da vefat etmişse geç beyannameyi kim imzalar, ceza kime kesilir?

Kök murisin ölümünde hayatta olan fakat daha sonra vefat eden kök mirasçının mirasçıları, beyannameyi vefat eden kök mirasçı adına kendi isimlerini yazarak imzalar. Bu imza onları kök muristen kalan mallar yönünden mükellef yapmaz; imza atanlara usulsüzlük cezası kesilmez. Ceza esasen mükellef olan kök mirasçıya ait olmakla birlikte ölüm hâlinde vergi cezaları düştüğünden, vefat eden kök mirasçı adına da usulsüzlük cezası kesilmez.

Kesilen usulsüzlük cezasında VUK 376 indirimi istenebilir mi?

Evet. Ceza muhatabı, ihbarnamenin tebliğinden itibaren 30 gün içinde başvurur, ihbarnameyi dava konusu yapmaz ve vergi ile indirimden kalan cezayı vadesinde (ya da teminat göstererek vadenin bitiminden itibaren 3 ay içinde) öderse usulsüzlük cezasının %50’si indirilir. 2026 yılında fiil bazında toplamı 40.000 TL’yi aşmayan usulsüzlük ve özel usulsüzlük cezalarında indirim oranı %75’tir.

Vergi nasıl ödenir?

Veraset ve intikal vergisi, tahakkukundan itibaren 3 yılda ve her yıl mayıs ve kasım aylarında olmak üzere toplam 6 eşit taksitte ödenir. Yarışma, çekiliş ve şans oyunu ikramiyelerinden kesilen vergiler ise taksitlendirilmeksizin beyanname verme süresi içinde ödenir.

Matrahtan hangi borç ve masraflar indirilebilir?

Veraset yoluyla intikallerde murisin geçerli belgelere dayanan borçları ile vergi borçları; ivazsız iktisaplarda malın aynına ilişkin borçlar ve vergi borçları; Türkiye Cumhuriyeti uyruğundaki kişilere ait mallardan yabancı ülkelerde bulunanlara ilişkin borçlar ile bu mallar dolayısıyla yabancı ülkelerde ödenen veraset ve intikal vergileri; cenazenin donanımı ve gömülmesi için yapılan masraflar indirilebilir. Bunların beyannamede gösterilmesi ve belgelendirilmesi zorunludur.

Vergi ödenmeden tapuda devir yapılabilir mi?

İntikal eden gayrimenkulün mirasçılar adına tescili, verginin tahakkuku beklenmeksizin yapılır. Ancak gayrimenkule isabet eden veraset ve intikal vergisi tamamen ödenmedikçe devir ve ferağ yapılamaz ve üzerinde ayni hak tesis edilemez. Tapu memurları, vergi dairesince verilmiş ilişik kesme belgesi olmaksızın devir ve ferağ işlemi yapamaz; aksi hâlde verginin ödenmesinden mükelleflerle birlikte müteselsilen sorumlu olurlar.

Çıplak mülkiyet ve intifa hakkının birleşmesi vergiye tabi midir?

Sağlar arası bedelli edinilen veya mirasla intikal eden çıplak mülkiyet, çıplak mülkiyet olarak kaldığı sürece veraset ve intikal vergisine tabi tutulmaz. İntifa hakkı sona ererek çıplak mülkiyetle aynı kişide birleştiğinde ise ivazsız intikal meydana gelir ve vergi aranır. Mükellef, intifa hakkının kendisine intikal ettiği çıplak mülkiyet sahibidir; bu kişinin mirasçı veya üçüncü kişi olması sonucu değiştirmez.

Eski bir intikal veya bağış için tapuda VİV ilişiği aranır mı?

TKGM 2013/9 sayılı Genelgesine göre tapu müdürlüğü; taşınmazın intikal veya bağışla edinilip edinilmediğini, edinimin 1 Mart 1957’den sonra gerçekleşip gerçekleşmediğini ve kadastro ya da tapulama ediniminde tarafların tutanaktan açıkça belirlenip belirlenemediğini inceler. Bu şartları taşıyan bir edinimde vergi ilişiği kesilmeden tasarruf işlemi veya ayni hak tesisi yapılamaz. Tutanaktaki “ceddinden”, “ırsen” ya da “teselsülen” gibi genel ifadeler tek başına yeterli değildir.