İMER

Anayasa m.59/3 · 5894 s.K. m.5-6 · 3289 s.K. ek m.9 · 6222 s.K. m.18

Spor uyuşmazlığında görevli merci ve başvuru süresi

Spor dalını ve uyuşmazlık türünü seçin; hangi kurula ya da mahkemeye başvurulacağı, adım sırası, kanuni süre ve tarih girerseniz son gün gösterilir. Her adım kanun metnine bağlanır; tek bir sonuç dayatılmaz ve kazanma ihtimali üretilmez.

Kısa cevap: yönetim ve disiplin kararlarında zorunlu tahkim, diğer uyuşmazlıklarda mahkeme

Anayasa m.59/3, spor federasyonlarının yalnızca spor faaliyetlerinin yönetimine ve disiplinine ilişkin kararlarında zorunlu tahkimi öngörür ve bu kararlar için yargı yolunu kapatır. Bu sınırın dışında kalan uyuşmazlıklar — genel kurul kararlarının iptali, sözleşmeden doğan alacaklar, tahkim kurulunun yönetim ve disiplin dışı kararları — mahkemede görülür. Aracın ilk sorusu, dosyanızın bu sınırın hangi tarafında kaldığını belirler.

Uyuşmazlığınızı seçin

Spor dalını ve uyuşmazlık türünü seçin; hangi kurula ya da mahkemeye başvurulacağı, sıradaki adımlar ve süreler listelenir. Tarih, her adımın kendi kartında sorulur: süreler farklı olaylardan işlediği için tek bir tarih hepsine uygulanamaz. Seçimler bu cihazda işlenir, hiçbir veri gönderilmez.

1. Spor dalı
2. Uyuşmazlık türü

Sonucu görmek için spor dalını ve uyuşmazlık türünü seçin.

İki ayrı tahkim düzeni vardır

Türkiye’de spor uyuşmazlıkları tek bir merci önünde çözülmez. Futbol, 5894 sayılı Türkiye Futbol Federasyonu Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun ile kendi hukuk kurullarına ve Tahkim Kuruluna sahiptir; diğer spor dalları ise 3289 sayılı Gençlik ve Spor Hizmetleri Kanunu ek m.9 uyarınca Gençlik ve Spor Bakanlığı Tahkim Kuruluna bağlıdır. Süreler de aynı değildir: futbolda yedi gün, diğer federasyonlarda on gün. Kulüp ve federasyonların kuruluşu, organları ve disiplin kurullarının yetkisi ise 7405 sayılı Spor Kulüpleri ve Spor Federasyonları Kanunu ile düzenlenir.

7405 sayılı Kanun, 5894 sayılı Kanun’un 5 ve 6 ncı maddelerini 2022’de yeniden yazmıştır. Bu değişiklik, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin Ali Rıza ve Diğerleri / Türkiye kararında TFF Tahkim Kurulunun bağımsızlık ve tarafsızlık güvencelerinden yoksun olduğunu ve Sözleşme m.6/1’in ihlal edildiğini tespit etmesinin ardından gelmiştir. Kurul üyelerinin görev süresi, yemin ve çekilme yükümlülükleri bu nedenle kanunda ayrıntılı düzenlenmiştir.

Süreyi kaçırmanın sonucu

5894 sayılı Kanun m.5/3 açıktır: yedi gün içinde Tahkim Kurulu nezdinde itiraz edilmezse talimat ve kararlar kesinleşir ve bunlara karşı yargı yoluna başvurulamaz. Yani süreyi kaçırmak yalnızca bir aşamayı değil, hukuki denetimin tamamını kapatır. Aynı şekilde Bakanlık Tahkim Kurulunda, başvuru süresinde yapılsa bile ücret makbuzunun beş gün içinde ibraz edilmemesi itirazı yapılmamış hâle getirir.

  • Kararın tebliğ tarihini belgeleyin: süre tebliğden işler, kararı duyduğunuz günden değil.
  • Talimatlara itirazda süre yayım gününden işler; tebliğ beklenmez.
  • Başvuruyu son güne bırakmayın: tatil ötelemesinin uygulanıp uygulanmadığı kurul talimatına bağlıdır.
  • İnfazın durdurulmasını dilekçede ayrıca ve gerekçeli olarak talep edin; başvuru tek başına infazı durdurmaz.

Aracın kapsamı ve sınırları

Kapsamda

  • Türkiye Futbol Federasyonu (TFF) yapısı: ilk derece hukuk kurulları ve Tahkim Kurulu.
  • Gençlik ve Spor Bakanlığına bağlı spor federasyonları: disiplin kurulu ve Bakanlık Tahkim Kurulu.
  • Genel kurul kararlarının iptali için görevli mahkeme ve süre.
  • Yetiştirme tazminatında UÇK’nın münhasır yetkisi ve sonrasındaki tahkim zinciri.
  • Taraftarlar bakımından seyirden yasaklanma tedbiri, mercii ve süresi.

Kapsam dışı

  • FIFA organları ve CAS (Spor Tahkim Mahkemesi) önündeki uluslararası uyuşmazlıklar.
  • Federasyon talimatlarıyla belirlenen başvuru süreleri (ör. UÇK’ya başvuruda transfer ve tescil dönemine bağlı hak düşürücü süre).
  • Doping yaptırımları ve doping disiplin usulü.
  • Şike ve teşvik primi suçlarına ilişkin ceza yargılaması.
  • Kulüplerin vergi, sosyal güvenlik ve icra takipleri; spor anonim şirketlerinin ortaklık uyuşmazlıkları.

Sıkça sorulan sorular

Spor uyuşmazlıklarında mahkemeye gidilebilir mi?▾

Her uyuşmazlıkta gidilemez. Anayasa m.59/3 uyarınca spor federasyonlarının spor faaliyetlerinin yönetimine ve disiplinine ilişkin kararlarına karşı yalnızca zorunlu tahkim yolu açıktır ve tahkim kurulu kararları kesindir; bu kararlara karşı hiçbir yargı merciine başvurulamaz. Buna karşılık genel kurul kararlarının iptali, sporcu ve antrenör sözleşmelerinden doğan alacak uyuşmazlıkları ile tahkim kurulunun yönetim/disiplin dışı kararları mahkeme denetimine tabidir.

TFF Tahkim Kuruluna başvuru süresi kaç gündür?▾

5894 sayılı Kanun m.5/3 ve m.6/5 uyarınca süre yedi gündür. İlk derece hukuk kurullarının (Uyuşmazlık Çözüm Kurulu, disiplin kurulları, Kulüp Lisans Kurulu, Etik Kurulu) kararlarına karşı süre tebliğden, TFF talimatlarına karşı ise talimatın TFF internet sitesinde yayımlandığı günden işler. Yedi gün içinde itiraz edilmezse karar ve talimat kesinleşir.

Gençlik ve Spor Bakanlığı Tahkim Kuruluna başvuru süresi ne kadar?▾

3289 sayılı Kanun ek m.9/A uyarınca süre, federasyon yönetim kurulu kararı ile disiplin veya ceza kurulu kararının yazılı bildiriminden itibaren on gündür. Başvuru dilekçesi doğrudan verilebileceği gibi iadeli taahhütlü postayla da gönderilebilir; teslim veya postaya veriliş tarihi başvuru tarihi sayılır. Başvuru tarihinden itibaren beş gün içinde başvuru ücretinin yatırıldığına dair makbuz ibraz edilmezse itiraz yapılmamış sayılır.

Tahkim kuruluna başvurmak cezanın infazını durdurur mu?▾

Kendiliğinden durdurmaz. 3289 sayılı Kanun ek m.9/A, kurula başvurunun icra ve infazı durdurmayacağını; ancak ivedi durumlarda, ilgilinin talebi üzerine ve kararda hukuka açıkça aykırılık bulunması hâlinde kurulun infazın durdurulmasına karar verebileceğini düzenler. Bu nedenle başvuru dilekçesinde infazın durdurulması ayrıca ve gerekçeli olarak talep edilmelidir.

Futbolcunun ödenmeyen ücret alacağı hangi mercide istenir?▾

Anayasa Mahkemesinin 18/1/2018 tarihli, E.2017/136, K.2018/7 sayılı kararıyla 5894 sayılı Kanun m.5/2 iptal edilmiştir (yürürlük 2/3/2019). Bu tarihten sonra Uyuşmazlık Çözüm Kurulu, sportif cezalar ve yetiştirme tazminatı dışındaki uyuşmazlıklara ancak tarafların kurulun yetkisini yazılı olarak kabul etmesi hâlinde bakar. Sözleşmede veya sonradan böyle bir kabul varsa yol UÇK ve ardından Tahkim Kuruludur; yoksa alacak doğrudan mahkemede istenir. Görevli mahkeme sporcunun statüsüne ve sözleşmenin niteliğine göre belirlenir.

Yetiştirme tazminatı uyuşmazlığı mahkemede açılabilir mi?▾

Hayır. Uyuşmazlık Çözüm Kurulu Talimatı uyarınca sportif cezalar ve yetiştirme tazminatına ilişkin ihtilaflar münhasıran Kurul önünde çözülür; bu ihtilaflarda tarafların yazılı yetki kabulü aranmaz ve genel mahkemede açılan dava görev yönünden reddedilir (Yargıtay 13. HD, E.2016/18230, K.2019/5709). Kurula başvuru süresi kanunda değil talimatta düzenlenmiştir ve hak düşürücüdür: Yargıtay, bildirimi takip eden transfer ve tescil döneminin sonuna kadar başvurulması gerektiğini belirtmiştir (3. HD, E.2024/466, K.2024/2025). Bu araç talimat sürelerini hesaplamaz; yürürlükteki talimat metnine bakılmalıdır.

Tahkim Kurulu kararına karşı iptal davası açılabilir mi?▾

5894 sayılı Kanun m.6/6 uyarınca Tahkim Kurulunun futbol faaliyetlerinin yönetimi ve disiplinine ilişkin kararları kesindir. Bunun dışındaki kararlarına karşı ise tebliğden itibaren bir ay içinde 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.439 uyarınca iptal davası açılabilir. Dava, 7251 sayılı Kanun’la yapılan değişiklikten sonra asliye hukuk mahkemesinde değil tahkim yeri bölge adliye mahkemesinde açılır ve öncelikle, ivedilikle görülür (m.439/1). Bir aylık süre kararın bildirildiği tarihten işler (m.439/4).

Federasyon genel kurulunun iptali nerede istenir?▾

Spor federasyonlarının genel kurulları Ankara’da yapılır. 7405 sayılı Kanun m.27/2 uyarınca ilgililer, genel kurulun yapıldığı tarihten itibaren otuz gün içinde Ankara asliye hukuk mahkemesinde genel kurulun iptalini isteyebilir; Bakanlık için süre gözlemci raporunun verildiği tarihten işler. TFF Genel Kurulu bakımından 5894 sayılı Kanun m.16 benzer bir düzenleme içerir: karar tarihinden itibaren otuz gün içinde TFF merkezinin bulunduğu yer asliye hukuk mahkemesinde, basit yargılama usulüne göre iptal davası açılır.

Seyirden yasaklanma kararını federasyon mu verir?▾

Hayır. Seyirden yasaklanma bir federasyon cezası değil, 6222 sayılı Kanun m.18 uyarınca ceza yargılaması içinde uygulanan tedbirdir. Kanun kapsamındaki suçlardan soruşturma başlatılınca koruma tedbiri olarak derhâl uygulanır; kaldırılması soruşturma evresinde Cumhuriyet savcısından, kovuşturma evresinde mahkemeden istenir. Mahkûmiyet hâlinde hükümde güvenlik tedbiri olarak yasağa hükmedilir.

Seyirden yasaklanma kaç yıl sürer?▾

6222 sayılı Kanun m.18/1 uyarınca güvenlik tedbiri, cezanın infazı tamamlandıktan itibaren bir yıl geçmesiyle sona erer; ceza verilmesine yer olmadığı kararıyla birlikte hükmedilmişse hükmün kesinleşmesinden itibaren bir yıl uygulanır. 7182 sayılı Kanunla eklenen cümle uyarınca bu süre ikinci yasakta üç yıl, üçüncüsünde beş yıl olarak uygulanır. Yasak süresince kişi, takımının müsabaka günü başlangıç saatinde ve bir saat sonra en yakın kolluk birimine başvurmakla yükümlüdür; bu yükümlülüğün ihlali her müsabaka için adli para cezası doğurur.

Bu araç sonucu bir dava stratejisi sayılır mı?▾

Hayır. Araç yalnızca kanun metinlerinden görevli merciyi ve başvuru süresini türetir; dosyanızın esasını değerlendirmez, kazanma ihtimali ya da risk yüzdesi üretmez. Sözleşmedeki yetki kaydı, federasyon talimatı ve tebliğ usulü sonucu değiştirebileceğinden bir avukatla teyit edilmesi gerekir.

İlgili mevzuat ve kaynaklar

Federasyon talimatları (ör. Futbol Disiplin Talimatı, Uyuşmazlık Çözüm Kurulu Talimatı) kanun değil, yönetim kurulu düzenlemesidir ve sık değişir. Süre ve usul bakımından her zaman ilgili federasyonun yürürlükteki talimatı da kontrol edilmelidir.

İlgili araçlar

Verileriniz güvenle tarayıcınızda işlenir • Ücretsiz kullanım

Sık Sorulan Sorular

Spor Uyusmazligi Merci Bulucu aracı ne işe yarar?

Spor Uyusmazligi Merci Bulucu aracı, ilgili hukuki veya hesaplama sürecinde hızlı bir ön değerlendirme yapmanıza yardımcı olur.

Bu araç çıktıları hukuki danışmanlık yerine geçer mi?

Hayır. Araç sonuçları yalnızca bilgilendirme ve ön hesaplama amaçlıdır; somut uyuşmazlıklarda avukata danışılması gerekir.

Sonuçları kullanmadan önce neyi kontrol etmeliyim?

Tarih, oran, tutar ve mevzuat değişikliği gibi girdilerin güncelliğini doğrulamalı; gerekiyorsa resmi kaynaklar ve uzman görüşü ile karşılaştırmalısınız.