Gurbetçiler için bakaya cezasına itiraz rehberi (2026)

Sıkça sorulan sorular

Bakaya cezasına nereye ve kaç gün içinde itiraz edilir?▾

Kabahatler Kanunu m.27/1 uyarınca kararın tebliği veya tefhiminden itibaren en geç on beş gün içinde sulh ceza hâkimliğine başvurulur; süre geçirilirse karar kesinleşir. Askeralma Genel Müdürlüğü de sıkça sorulan sorular sayfasında aynı yolu gösterir. Kanunda yer yetkisine ilişkin ayrı bir kural yoktur; uygulamada kararı veren askerlik şubesinin bulunduğu yer sulh ceza hâkimliğine başvurulur. Yanlış hâkimliğe başvurulmuşsa dosya m.28/1-a gereği yetkili hâkimliğe gönderilir, başvuru bu nedenle reddedilmez.

Yurt dışındayım, itirazı nasıl yapabilirim?▾

Başvuru bizzat, kanuni temsilci veya avukat tarafından dilekçeyle yapılır (Kabahatler K. m.27/3). Türkiye’ye gelmeden en güvenli yol, bağlı olduğunuz konsoloslukta vekâletname düzenleyip bir avukatın UYAP üzerinden başvurmasıdır; yabancı ülkede noterlik işleri konsoloslar tarafından görülür (Noterlik K. m.191). Konsoloslukların "bakaya savunması" adıyla aldığı ifade tutanağı, askerlik şubesine iletilen bir mazeret bildirimidir; sulh ceza hâkimliğine yapılmış bir itiraz değildir ve on beş günlük süreyi durdurmaz.

Konsolosluk aracılığıyla tebligatta 15 gün ne zaman başlar?▾

Tebligat Kanunu m.25/a uyarınca konsolosluk, tebliğin konusunu ve otuz gün içinde başvurulmazsa tebliğin yapılmış sayılacağı ihtarını içeren bildirimi gönderir. Bildirimin size ulaştığı belgelendikten sonra otuz gün içinde konsolosluğa başvurmazsanız tebligat otuzuncu günün bitiminde yapılmış sayılır; başvurur ve evrakı alırsanız o gün tebliğ tarihidir. On beş günlük itiraz süresi bu tarihten işler. Askerlik şubesinde kararı bizzat imzaladıysanız süre imza günü başlar.

2026 yılında bakaya cezası günlük ne kadar?▾

Kanuni tutar kendiliğinden gelenler için günde 5 TL, yakalananlar için 10 TL’dir (7179 m.24/1); her yıl yeniden değerleme oranında artırılır ve kuruşlar dikkate alınır. Millî Savunma Bakanlığı Askeralma Genel Müdürlüğünün ilan ettiği 2026 tutarı kendiliğinden gelenler için 58,13 TL, yakalananlar için 116,27 TL’dir; yeniden değerleme zinciri de aynı sonucu verir. Örneğin 400 gün kendiliğinden gelen için ceza 23.252,00 TL olur. Şube, önceki yıllara düşen günlere de kararın verildiği yılın tarifesini uygular.

Önceki yıla düşen günler için hangi yılın tutarı uygulanır?▾

Uygulamada askerlik şubeleri kaçak sürenin tamamına kararın verildiği yılın tarifesini uygular; 2025’te başlayıp 2026’da biten bir kaçaklıkta 2025’e düşen günler de 2026 tutarıyla hesaplanır. Kabahatler Kanunu m.5/1 uyarınca Türk Ceza Kanununun zaman bakımından uygulama hükümleri kabahatlere de uygulanır; buna dayanarak her günün o gün yürürlükteki tutarla cezalandırılması gerektiği itirazda ileri sürülebilir. Kaçaklık sürekli bir eylem olduğundan bu savunmanın kabulü hâkimliğin takdirindedir; uzun süreli dosyalarda fark binlerce lirayı bulabilir.

Cezayı ödersem itiraz hakkım düşer mi?▾

Hayır. Kabahatler Kanunu m.17/6 uyarınca ödeme süresi içinde ödenen cezadan %25 indirim yapılır ve ödeme, kişinin karara karşı kanun yoluna başvurma hakkını etkilemez. Ödeme süresi 7179 m.24/1 gereği tebliğden itibaren bir aydır. İtiraz kabul edilirse ödenen tutarın iadesi istenir.

Yurt dışında çalışma iznim vardı ama erteleme yaptırmamıştım. Ceza yine de verilir mi?▾

Kanun, erteleme hakkı olduğu hâlde süresi içinde işlem yaptırmayanlara erteleme sürelerine denk gelen günler için ceza uygulanmayacağını açıkça düzenler (7179 m.24/2). Askeralma Yönetmeliği m.101/3 uyarınca ceza uygulandıktan sonra bu durumun anlaşılması hâlinde ceza iptal edilir ve tahsil için gönderildiği vergi dairesine bildirilir. Oturma veya çalışma izninizin kapsadığı tarihleri belgeleyip hem şubeye hem hâkimliğe sunun.

Çifte vatandaşım; yurt dışında doğdum. Neden bakaya sayıldım?▾

Yurt dışında ikamet eden çok vatandaşlık sahiplerinin askerlik işlemleri, belgeleriyle konsolosluğa başvurmaları hâlinde 35 yaşını tamamladıkları yılın sonuna kadar ertelenebilir (7179 m.38/1-c). Başvuru yapılmadıysa ya da erteleme süresi içinde bir takvim yılının yarısından fazlası Türkiye’de geçirildiyse erteleme iptal edilir (m.38/2) ve yükümlü yoklama kaçağı veya bakaya olarak aranır. Askerlik çağı 20 yaşına girilen yılın 1 Ocak günü başladığından (m.3/1-a), erteleme başvurusunun o yıldan itibaren yapılması gerekir.

Ceza kesinleşirse tekrar bakaya kalmanın sonucu nedir?▾

İdari para cezası kesinleştikten sonra aynı eylemi yeniden işleyenler hakkında askerlik şubesince suç dosyası hazırlanarak nüfusa kayıtlı yer Cumhuriyet başsavcılığına gönderilir (7179 m.24/4); bu aşamada idari yaptırımdan ceza yargılamasına geçilir. Yargıtay, bu suçun kesinleşmiş ve usulüne uygun tebliğ edilmiş bir idari para cezası ön şartına bağlı olduğunu kabul eder. Cezayı öğrenir öğrenmez erteleme, dövizle ya da bedelli askerlik yolunu netleştirmek bu riski ortadan kaldırır.

Ceza aldıktan sonra dövizle askerlik veya erteleme yapabilir miyim?▾

Evet. 7179 m.39, dövizle askerlik için yoklama kaçağı ya da bakaya kalmamış olma şartı aramaz; en az üç yıl fiilen yurt dışında çalışanlar ile çok vatandaşlık sahibi ya da yurt dışında doğup süresiz ikamet izniyle yaşayanlar konsolosluk aracılığıyla başvurabilir. Yurt içinde aranırken şubeye kendiliğinden başvuran ve yabancı ülkede oturma veya çalışma izni bulunduğunu kanıtlayan yükümlünün işlemleri, dönüp erteleme ya da dövizle askerlik başvurusu yapabilmesi için bir defaya mahsus üç ay geçici olarak ertelenir (Yönetmelik m.63/7). Bedelli askerlikte ise bakaya kalanlar başvuru tarihinden itibaren iki ay içinde ödeme yapmak zorundadır (Yönetmelik m.61).

Sulh ceza hâkimliği itirazı reddederse ne olur?▾

Hâkimlik, kararı hukuka uygun bulursa "başvurunun reddine", aykırı bulursa "idari yaptırım kararının kaldırılmasına" karar verir (Kabahatler K. m.28/8). Bu karara karşı tebliğden itibaren iki hafta içinde Ceza Muhakemesi Kanununa göre itiraz edilebilir (m.29/1); ancak kanunda yazılı tutarın (m.28/10) altında kalan cezalarda hâkimlik kararı kesindir. Hangi yolun açık olduğu hâkimlik kararının kanun yolu bildiriminde yazar.