Asker kaçağı cezası ne kadar? Bakaya ve yoklama kaçağı cezası hesaplama (2026)

Vatandaşların en çok sorduğu sorular

Aşağıdaki sorular, kamuya açık yorum alanlarında yıllardır tekrar eden gerçek sorulardan kişisel ayrıntılar çıkarılarak derlendi. Cevaplar genel kuralı anlatır; sonuç dosyanızdaki tarihlere ve belgelere göre değişir.

Yıllardır asker kaçağıyım, bir kısmı cezaevinde geçti. Ceza nasıl hesaplanır?▾

Ceza, kaçak kalınan gün sayısı ile kararın verildiği yılın günlük tutarının çarpımıdır; kanundaki 5 TL ve 10 TL taban tutarlar değil, o yılın yeniden değerlenmiş tutarı uygulanır. Tutuklu ve hükümlülerin askerlik işlemleri kanun gereği ertelenir (7179 m.20/1); erteleme hakkı bulunan günler için ceza verilemeyeceğinden (m.24/2) cezaevinde geçen günler aralıktan düşülmelidir. Yargıtay, cezaevindeyken yoklama yaptırması mümkün olmayan yükümlü hakkındaki mahkûmiyeti bu gerekçeyle bozmuştur. Hükümlülük belgesini şubeye ve itirazda hâkimliğe sunun.

Ertelemem bitti; sınava girip okula kaydolursam askerliğim yeniden ertelenir mi?▾

Hayır. Yoklama kaçağı veya bakaya kaldıktan sonra okula kayıt yaptıranların askerlikleri öğrencilik nedeniyle ertelenmez (7179 m.20/2-c). Kayıt, erteleme süresi dolmadan yapılmalıdır; aksi hâlde aradaki günler için ceza uygulanır ve kayıt yapılsa da erteleme doğmaz. Lise mezunlarında mezuniyet sonrası erteleme 22, meslek ve teknik lise mezunlarında 25 yaşını tamamladıkları yılın sonunu geçemez (m.20/3-a).

Yoklama tarihini birkaç gün geçirdim ve şubeye kendim gittim. Ne kadar ceza gelir?▾

Tabi olduğunuz yoklama yılı içinde yoklama yaptırılmadıysa yılın son gününü izleyen günden şubeye başvurduğunuz güne kadar geçen her gün için, kendiliğinden gelen tarifesiyle ceza hesaplanır. Birkaç günlük gecikmede tutar küçüktür; yukarıdaki araca tarihleri girerek görebilirsiniz. Karar tebliğ edildikten sonra bir ay içinde ödenirse %25 indirim uygulanır (Kabahatler K. m.17/6). Yoklamayı yaptırdığınız an kaçak statüsü sona erer.

Cezaya askerlik şubesine dilekçe vererek ya da postayla itiraz edebilir miyim?▾

İtiraz mercii askerlik şubesi değil, sulh ceza hâkimliğidir; süre tebliğden itibaren on beş gündür (Kabahatler K. m.27/1). Şubeye ancak erteleme, muafiyet ya da elverişsizlik belgesi sunulur: bu belgeler kabul edilirse ceza şubece iptal edilir (Askeralma Yönetmeliği m.101/3), fakat bu başvuru hâkimlik süresini durdurmaz. Hâkimliğe başvuru bizzat, kanuni temsilci veya avukat eliyle iki nüsha dilekçeyle yapılır (m.27/3); posta ile gönderimde dilekçenin kayda giriş tarihi esas alınacağından süre riski vardır, avukat aracılığıyla UYAP’tan başvurmak daha güvenlidir.

Askerliğimi yaptım; yıllar önceki kaçak günlerin cezasını nereden ödeyebilirim?▾

Askerlik hizmetini yapmak idari para cezasını silmez; ceza ayrı bir alacak olarak takip edilir. Karar size tebliğ edilmişse bir ay içinde şubenin bildirdiği hesaba ödenir ve %25 indirimden yararlanılır. Kesinleşen ve ödenmeyen cezalar 6183 sayılı Kanun kapsamında tahsil için vergi dairesine gönderilir (Kabahatler K. m.17/4); bu aşamada tutar e-Devlet ve Gelir İdaresi Başkanlığının İnteraktif Vergi Dairesi borç sorgusunda görünür ve oradan ödenir.

Kanunda günde 5 ve 10 TL yazıyor, Bakanlığın sitesinde farklı tutar var. Hangisi doğru?▾

İkisi de doğrudur. Kanundaki 5 ve 10 TL, 2019 yılı için belirlenen taban tutarlardır; Kabahatler Kanunu m.17/7 uyarınca her takvim yılı başında yeniden değerleme oranında artırılır ve Askeralma Kanunu kuruşların korunmasını emreder. 2023 için 20,31 ve 40,62 TL, 2026 için 58,13 ve 116,27 TL uygulanır; tam tablo yukarıdadır.

Muayenede askerliğe elverişli olmadığım anlaşıldı ve muaf oldum. Kaçak günlerin cezasını öder miyim?▾

Hayır. Yapılan muayenelerinde askerliğe elverişli olmadıkları anlaşılanlar ile muafiyet hakkı olanlara kaçak günler için idari para cezası uygulanmaz (7179 m.24/2). Ceza daha önce verilmişse şube tarafından iptal edilir ve iptal, tahsil için gönderildiği vergi dairesine bildirilir (Askeralma Yönetmeliği m.101/3). Raporunuzla nüfusa kayıtlı olduğunuz yer askerlik şubesine başvurun; ödeme yapılmışsa iadesini isteyin.

Yoklama kaçağı olduğumu mesajla öğrendim; ikinci bir okulda okuyorum ve stajım var. Yakalanırsam tutuklanır mıyım?▾

Yoklama kaçağı ve bakayalar yakalanmak üzere kolluğa bildirilir; yakalananlar mesai saatinde en yakın askerlik şubesine götürülür, mesai dışında tutanakla derhâl serbest bırakılır (7179 m.26). Tutuklama söz konusu değildir; sonuç idari para cezasıdır. Bitirdiğiniz okulun dengi veya daha alt seviyedeki bir okula kayıt askerliği ertelemez (m.20/2-a); kaçak kaldıktan sonra yapılan kayıt da ertelenmez (m.20/2-c). Staj ertelemesi ancak staj kaçak kalınan tarihten önce başlamışsa yapılabilir (m.20/4-e). En doğru adım, gecikmeden yoklamayı yaptırıp celp dönemi tercihinde bulunmaktır.

Bedelli askerliğe başvurdum ama iki ay içinde ödeyemedim. Yeniden başvurabilir miyim?▾

Başvuru tarihine kadar hiç yoklama kaçağı, saklı veya bakaya kalmamış yükümlüler, iki aylık sürede ödeme yapmamış olsalar da şartları taşıdıkça yeniden başvurabilir; her başvuruda o tarihte geçerli bedel yeniden hesaplanır (Askeralma Yönetmeliği m.61/5). Başvuru tarihine kadar herhangi bir dönemde kaçak kalmış olanlar ise iki ay içinde ödeme yapmazlarsa bedelli askerlikten yararlanamaz ve yeni bir başvuru hakkı verilmez (7179 m.9/6-b; Yönetmelik m.61/8).

Bir yıldır yoklama kaçağıyım. Şubeye gidip bedelli askerlik yapabilir miyim?▾

Evet. Kaçak kaydı bulunanlar bedelli askerliğe askerlik şubesinden başvurur (Askeralma Yönetmeliği m.61/3-b) ve başvuru tarihinden itibaren iki ay içinde bedeli peşin öder. Kaçak kalınan her ay için ayrıca ek bedel alınır: 3.500 gösterge rakamının memur aylık katsayısıyla çarpımı, geçerli mazeretler hariç kaçak kalınan her ay için; 1 ile 30 gün bir ay sayılır (7179 m.9/7). Kaçak günlerin idari para cezası bundan ayrıdır ve ayrıca tahsil edilir.

Yurt dışında doğdum ve yaşıyorum; ertelemem 35 yaşında bitti, şimdi daha büyüğüm. Türkiye’ye gelirsem geri dönebilir miyim?▾

Erteleme 35 yaşını tamamladığınız yılın sonunda biter (7179 m.38/1); sonrasında sevkinizi yaptırmadıysanız askerlik çağının sonuna, yani 41 yaşına girdiğiniz yılın 1 Ocak gününe kadar bakaya olarak aranırsınız (m.3/1-a). Türkiye’ye girişte tespit edilirseniz şubeye götürülür ve kaçak günler için idari para cezası uygulanır. Yurt içinde aranırken şubeye kendiliğinden başvurup yabancı ülkede oturma veya çalışma izniniz olduğunu kanıtlarsanız askerlik işlemleriniz bir defaya mahsus üç ay geçici olarak ertelenir (Askeralma Yönetmeliği m.63/7); bu sürede yurt dışına dönüp konsolosluktan dövizle askerlik başvurusu yapılabilir, dövizle askerlikte yaş sınırı yoktur (m.39). Gelmeden önce konsolosluğa danışmanız isabetli olur.

Erteleme hakkım varmış ama bilmiyordum; birkaç kez tutanak tutuldu. Bedelli yaparsam ceza da uygulanır mı?▾

Erteleme hakkı olduğu hâlde süresinde işlem yaptırmayanlara, erteleme sürelerine denk gelen günler için idari para cezası uygulanmaz; uygulandıysa iptal edilir (7179 m.24/2; Askeralma Yönetmeliği m.101/3). Erteleme hakkınızı belgeleyen kayıtları (oturma veya çalışma izni, öğrenci belgesi, rapor) şubeye sunun. Bedelli askerlikteki ek bedel de “geçerli mazeretler hariç” kaçak kalınan aylar üzerinden hesaplanır (m.9/7); aynı belgeler ek bedeli de azaltır. Tutanak sayısının kendisi ceza doğurmaz; belirleyici olan kaçak gün sayısı ve bitiş şeklidir.

Yaşım 28’i geçti ama hâlâ öğrenciyim. Kaçak duruma düşer miyim?▾

Fakülte ve yüksekokul öğrencilerinin askerliği en geç 28 yaşını tamamladıkları yılın sonuna kadar ertelenir (7179 m.20/2); yüksek lisans, doktora, sanatta yeterlik ve ihtisas için bu sınır 32 ve 35 yaşını tamamlanan yılın sonudur (m.20/4). Sınır dolunca öğrencilik sürse de erteleme biter, yükümlü sevke tabi olur; sevkini yaptırmayan bakaya kalır ve ceza işlemeye başlar. Sınırdan önce şubeye başvurup celp dönemi planlamak ya da bedelli askerliğe başvurmak gerekir.

Sevk tarihim belli; askere gitmeden önce yurt dışına çıkabilir miyim?▾

Yoklama kaçağı veya bakaya olmayan bir yükümlü için askerlik nedeniyle yurt dışına çıkış engeli yoktur; yakalama bildirimi yalnızca kaçak durumundakiler için yapılır (7179 m.26). Sevk belgesinde yazılı tarihte birliğe katılmazsanız bakaya kalırsınız (m.19/3, m.3/1-d); dönüşünüzü sevk tarihinden önce planlayın.

Bakaya kaldıktan sonra askerliğimi yaptım; şimdi hapis cezası içeren bir tebligat geldi. Ne yapmalıyım?▾

İlk kaçaklığın yaptırımı idari para cezasıdır. Bu ceza kesinleştikten sonra yeniden kaçak kalanlar hakkında suç dosyası hazırlanır (7179 m.24/4) ve Askerî Ceza Kanunu m.63 uygulanır: kendiliğinden gelme süresine göre altı aya kadar hapisten başlayıp bir yıldan sonra gelenlerde dört aydan iki yıla, yakalananlarda altı aydan üç yıla kadar hapis öngörülür. Askerliği sonradan yapmış olmak suçu ortadan kaldırmaz, ancak Yargıtay’a göre suçun ön şartı usulüne uygun tebliğ edilmiş ve kesinleşmiş bir idari para cezasıdır; bu şart yoksa suç oluşmaz. Tebligattaki süre içinde bir avukatla savunma hazırlayın ve idari para cezasının tebliğ ve kesinleşme belgelerini isteyin.

Askere gidince yoklama kaçağı cezası silinir mi?▾

Hayır. İdari para cezası, askerlik hizmetinin yapılmasıyla ortadan kalkmaz; tebliğden itibaren bir ay içinde ödenmesi gerekir ve ödenmezse vergi dairesince takip edilir. Cezanın kaldırılmasının tek yolu, süresinde sulh ceza hâkimliğine başvurup kararın kaldırılmasını sağlamak ya da m.24/2 kapsamındaki bir durumu (erteleme hakkı, muafiyet, elverişsizlik) belgeleyerek şubeden iptal ettirmektir.