28. Dönem TBMM Sandalye ve Cinsiyet Dağılımı İstatistikleri
Türkiye Büyük Millet Meclisi 28. Dönem milletvekili sandalye dağılımı, siyasi parti grupları, bağımsız üye sayıları ve kadın/erkek temsil oranları. Sandalye haritasından bir partiyi seçebilir, nisap simülatörüyle bir oy blokunun hangi anayasal yeter sayılara ulaştığını hesaplayabilirsiniz.
Etkileşimli Sandalye Haritası
Partiye tıklayın veya koltukların üzerine gelin600 koltuk: 592 görevdeki milletvekili + 8 boş sandalye. Yerleşim yalnızca görselleştirme amaçlıdır; Genel Kuruldaki fiilî oturma düzenini temsil etmez.
Siyasi gruplar
Nisap Simülatörü
Partileri seçerek bir oy bloku oluşturun; blokun hangi anayasal yeter sayılara ulaştığını anında görün. Tüm eşikler üye tamsayısı (600) üzerinden hesaplanır — boş sandalyeler nisabı düşürmez.
Anayasa değişikliğinin kabulü için üye tamsayısının beşte üçü, yani en az 360 kabul oyu gerekir. (Anayasa m.175/1)
Çok Turlu Seçimlerde Aranan Çoğunluk
Bazı seçimlerde aranan nitelikli çoğunluk, turlar ilerledikçe düşer. Tümü gizli oyla yapılır.
TBMM Başkanının seçimi
Anayasa m.94/5- 1. oylama400
- 2. oylama400
- 3. oylama301
- 4. oylamaen çok oy
Anayasa Mahkemesi üyeliği seçimi (TBMM kontenjanı)
Anayasa m.146/2- 1. oylama400
- 2. oylama301
- 3. oylamaen çok oy
Hâkimler ve Savcılar Kurulu üyeliği seçimi (TBMM kontenjanı)
Anayasa m.159/3- 1. oylama400
- 2. oylama360
- Sonraki aşamaad çekme
Kamu Başdenetçisinin seçimi
Anayasa m.74/6- 1. oylama400
- 2. oylama400
- 3. oylama301
- 4. oylamaen çok oy
Ara Seçim Eşiği
Boşalan üyeliklerin sayısı üye tamsayısının yüzde beşini bulursa, ara seçimlerin üç ay içinde yapılmasına karar verilir (Anayasa m.78/3).
Eşiğe 22 boş üyelik kaldı.
Ara seçim bir yasama döneminde yalnızca bir defa yapılır ve genel seçimden otuz ay geçmedikçe ara seçime gidilemez; genel seçimlere bir yıl kala ara seçim yapılamaz (Anayasa m.78/3).
Partilere Göre Sandalye ve Cinsiyet Dağılımı
| Parti / Üyelik Adı | Toplam Üye | Kadın | Erkek | Cinsiyet Dağılımı |
|---|---|---|---|---|
ADALET VE KALKINMA PARTİSİ (AK Parti) | 277 | 52%18,77 | 225%81,23 | |
YENİ PARTİ (Yeni Parti) | 91 | 16%17,58 | 75%82,42 | |
HALKLARIN EŞİTLİK VE DEMOKRASİ PARTİSİ (DEM Parti) | 56 | 27%48,21 | 29%51,79 | |
MİLLİYETÇİ HAREKET PARTİSİ (MHP) | 46 | 4%8,70 | 42%91,30 | |
CUMHURİYET HALK PARTİSİ (CHP) | 45 | 11%24,44 | 34%75,56 | |
İYİ PARTİ (İYİ Parti) | 29 | 3%10,34 | 26%89,66 | |
YENİ YOL PARTİSİ (Yeni Yol) | 20 | 2%10,00 | 18%90,00 | |
BAĞIMSIZ MİLLETVEKİLİ (Bağımsız) | 10 | 0%0,00 | 10%100,00 | |
HÜR DAVA PARTİSİ (HÜDA PAR) | 4 | 0%0,00 | 4%100,00 | |
YENİDEN REFAH PARTİSİ (Yeniden Refah) | 4 | 0%0,00 | 4%100,00 | |
TÜRKİYE İŞÇİ PARTİSİ (TİP) | 3 | 1%33,33 | 2%66,67 | |
DEMOKRATİK BÖLGELER PARTİSİ (DBP) | 2 | 1%50,00 | 1%50,00 | |
EMEK PARTİSİ (EMEP) | 2 | 1%50,00 | 1%50,00 | |
SAADET PARTİSİ (Saadet) | 1 | 0%0,00 | 1%100,00 | |
DEMOKRATİK SOL PARTİ (DSP) | 1 | 0%0,00 | 1%100,00 | |
DEMOKRAT PARTİ (DP) | 1 | 0%0,00 | 1%100,00 | |
| Genel Toplam | 592 | 118%19,93 | 474%80,07 |
Meclis Oy Çoğunluğu ve Nisap Esasları
TBMM'de aranan yeter sayılar, görevdeki milletvekili sayısına göre değil üye tamsayısı olan 600 üzerinden hesaplanır (Anayasa m.75). Boşalan sandalyeler nisabı düşürmez; bu nedenle 8 sandalye boş olsa dahi aşağıdaki sayılar değişmez.
- 20Grup kurma sayısı (Anayasa'da maktu sayı: 20 üye) — TBMM'de siyasi parti grubu kurulması; Genel görüşme açılması önergesi verilmesi; Meclis araştırması açılması önergesi verilmesi; Yoklama istenmesi; Kapalı oturum yapılmasının istenmesi; Açık oylama istenmesi; Gizli oylama önergesi verilmesi; Olağanüstü hal süresinin kısaltılması veya uzatılması önergesi verilmesi. Anayasa m.95/2; İçtüzük m.18, İçtüzük m.102, İçtüzük m.104/3 (genel görüşme hükümlerine atıf), İçtüzük m.57, İçtüzük m.70, İçtüzük m.143, İçtüzük m.147, İçtüzük m.126
- 120Beşte bir çoğunluk (600 × 1/5) — Anayasa Mahkemesinde doğrudan iptal davası açılması (Cumhurbaşkanı ve en fazla üyeye sahip iki siyasi parti grubu dışındaki yol); Meclisin ara verme veya tatil sırasında toplantıya çağrılması. Anayasa m.150, Anayasa m.93/3
- 151Asgari karar yeter sayısı (600 ÷ 4 + 1) — Kanun tekliflerinin ve Meclis kararlarının kabulü için gereken en düşük kabul oyu. Anayasa m.96/1
- 200Toplantı yeter sayısı (üçte bir) (600 × 1/3) — Genel Kurulun toplanabilmesi; Anayasa değişikliği teklifi verilebilmesi. Anayasa m.96/1, Anayasa m.175/1
- 301Üye tamsayısının salt çoğunluğu (600 ÷ 2 + 1) — Cumhurbaşkanı hakkında soruşturma açılması önergesi verilmesi; Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanlar hakkında soruşturma açılması önergesi verilmesi; Cumhurbaşkanınca geri gönderilen kanunun aynen kabul edilmesi; Devamsızlık nedeniyle milletvekilliğinin düşmesine karar verilmesi (bir ay içinde toplam beş birleşim günü). Anayasa m.105/1, Anayasa m.106/5, Anayasa m.89/3, Anayasa m.84/son
- 360Beşte üç çoğunluk (600 × 3/5) — Anayasa değişikliğinin gizli oyla kabulü (halkoyuna sunulmak üzere); Genel af veya özel af ilanına karar verilmesi; Seçimlerin yenilenmesine karar verilmesi (TBMM genel seçimi ile Cumhurbaşkanlığı seçimi birlikte yapılır); Cumhurbaşkanı hakkında soruşturma açılmasına gizli oyla karar verilmesi; Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanlar hakkında soruşturma açılmasına gizli oyla karar verilmesi. Anayasa m.175/1, 4, Anayasa m.87, Anayasa m.116/1, Anayasa m.105/1, Anayasa m.106/5
- 400Üçte iki çoğunluk (600 × 2/3) — Anayasa değişikliğinin halkoylaması zorunluluğu olmaksızın kabulü (halkoyuna sunmak Cumhurbaşkanının takdirindedir); Cumhurbaşkanınca iade edilen Anayasa değişikliğinin aynen kabul edilmesi; Cumhurbaşkanının gizli oyla Yüce Divana sevki; Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanların gizli oyla Yüce Divana sevki. Anayasa m.175/5, Anayasa m.175/3, Anayasa m.105/3, Anayasa m.106/7
Karar yeter sayısı, toplantıya katılanların salt çoğunluğudur; ancak hiçbir şekilde üye tamsayısının dörtte birinin bir fazlasından (151) az olamaz (Anayasa m.96/1).
Milletvekili Andı
TBMM üyeleri, göreve başlarken Anayasa m.81 uyarınca aşağıdaki metinle ant içer.
Devletin varlığı ve bağımsızlığını, vatanın ve milletin bölünmez bütünlüğünü, milletin kayıtsız ve şartsız egemenliğini koruyacağıma; hukukun üstünlüğüne, demokratik ve lâik Cumhuriyete ve Atatürk ilke ve inkılaplarına bağlı kalacağıma; toplumun huzur ve refahı, millî dayanışma ve adalet anlayışı içinde herkesin insan haklarından ve temel hürriyetlerden yararlanması ülküsünden ve Anayasaya sadakattan ayrılmayacağıma; büyük Türk Milleti önünde namusum ve şerefim üzerine ant içerim.
Sık Sorulan Sorular
- TBMM nisapları 600 üzerinden mi yoksa görevdeki milletvekili sayısı üzerinden mi hesaplanır?
- Nisaplar daima üye tamsayısı olan 600 üzerinden hesaplanır (Anayasa m.75). Boşalan sandalyeler yeter sayıyı düşürmez; bu nedenle görevdeki üye sayısı 592 olsa dahi toplantı yeter sayısı 200, üye tamsayısının salt çoğunluğu 301, beşte üç çoğunluk 360 ve üçte iki çoğunluk 400 olarak kalır.
- Karar yeter sayısı kaç oydur?
- Karar yeter sayısı, toplantıya katılanların salt çoğunluğudur; ancak hiçbir şekilde üye tamsayısının dörtte birinin bir fazlasından, yani 151 oydan az olamaz (Anayasa m.96/1). 300 ve altındaki katılımlarda bu alt sınır belirleyici olur.
- Anayasa değişikliği için kaç milletvekili gerekir?
- Anayasa değişikliği teklifi üye tamsayısının en az üçte biri, yani 200 milletvekili tarafından yazıyla verilebilir. Kabul, üye tamsayısının beşte üç çoğunluğunun gizli oyuyla, yani en az 360 oyla mümkündür. Beşte üç ile üçte iki arasında (360-399) kabul edilen değişiklik, Cumhurbaşkanı iade etmezse halkoyuna sunulmak üzere Resmî Gazetede yayımlanır. Üçte iki çoğunlukla (400 ve üzeri) kabul edilen değişikliği ise Cumhurbaşkanı halkoyuna sunabilir; sunmazsa doğrudan yayımlanır. Cumhurbaşkanı değişikliği iade ederse, Meclisin aynen kabul edebilmesi için üçte iki çoğunluk (400 oy) gerekir (Anayasa m.175).
- Seçimlerin yenilenmesi için kaç oy gerekir?
- TBMM, üye tamsayısının beşte üç çoğunluğuyla, yani en az 360 oyla seçimlerin yenilenmesine karar verebilir; bu hâlde TBMM genel seçimi ile Cumhurbaşkanlığı seçimi birlikte yapılır (Anayasa m.116/1). Cumhurbaşkanının seçimlerin yenilenmesine karar vermesi için ise herhangi bir Meclis çoğunluğu aranmaz; bu yetkiyi tek başına kullanır ve yine iki seçim birlikte yapılır (m.116/2). Cumhurbaşkanının ikinci döneminde yenileme kararını Meclis alırsa, Cumhurbaşkanı bir defa daha aday olabilir (m.116/3). Hakkında soruşturma açılmasına karar verilen Cumhurbaşkanı seçim kararı alamaz (m.105/4).
- Boş sandalyeler için ne zaman ara seçim yapılır?
- Boşalan üyeliklerin sayısı üye tamsayısının yüzde beşini, yani 30’u bulduğunda ara seçimlerin üç ay içinde yapılmasına karar verilir. Ara seçim bir yasama döneminde yalnızca bir defa yapılır; genel seçimden otuz ay geçmedikçe ara seçime gidilemez ve genel seçimlere bir yıl kala ara seçim yapılamaz (Anayasa m.78/3).
- Bir parti TBMM’de kaç üyeyle grup kurabilir?
- Anayasa m.95/2 uyarınca TBMM’de siyasi parti grupları en az yirmi üyeden meydana gelir. Yirmi milletvekili sayısı, genel görüşme ve Meclis araştırması önergesi verebilmek için de aranır.
- Sayfadaki siyasi grup sınıflandırması resmî midir?
- Hayır. Hükûmet, hükûmete destek, ana muhalefet ve diğer muhalefet ayrımı yalnızca Meclis aritmetiğini okunur kılmak için kullanılan tanımlayıcı bir gruplandırmadır; resmî bir TBMM sınıflandırması değildir ve siyasi yönlendirme amacı taşımaz.
Suça Sürüklenen Çocuklar Kanun Teklifi Rehberi
TBMM Genel Kurulundaki çocuk adalet sistemi görüşmelerini ve yaş indirimleri simülatörünü inceleyin.
Bu sayfada yer alan TBMM 28. Dönem sandalye ve cinsiyet dağılımı verileri resmî Meclis kayıtlarından derlenmiş olup yalnızca bilgilendirme amacı taşır. Siyasi grup sınıflandırmaları Meclis aritmetiğini göstermek için tanımlayıcı olarak kullanılmıştır. 1136 sayılı Avukatlık Kanunu ve TBB Reklam Yasağı Yönetmeliği uyarınca reklam veya siyasi yönlendirme niteliği taşımaz.
Görsel & Veri Katkısı: Dondante12423 (Yükleyenin kendi çalışması), CC0 1.0 Universal Public Domain Dedication, Wikimedia Commons Bağlantısı.