Suça Sürüklenen Çocuklara İlişkin
Kanun Teklifi Rehberi
14 Temmuz 2026’da TBMM’ye sunulan ve 6-8 Ağustos 2026 birleşimlerinde madde madde görüşüldükten sonra 8 Ağustos 2026’da TBMM Genel Kurulunda kabul edilen Çocuk Koruma Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi; 15-18 ve 12-15 yaş grubu indirimleri, tekerrür yaşının düşürülmesinin iptali, terminoloji yenilikleri, aile hukuku yükümlülüğü cezaları, çocuk kapalı ceza infaz kurumu/eğitimevi düzenlemesi ve meclis tartışmalarıyla tüm yönleriyle incelenmiştir.
Son güncelleme: — Resmî Gazete yayımına göre güncellenecektir.
Teklif Etki İnceleyici & Simülatör
Yaş grubu ve suç türünü seçerek kanun teklifinin getirdiği değişimi görün.
15-18 yaş grubunda kasten öldürme ile neticesi sebebiyle ağırlaşmış yaralamanın kanunda sayılan ağır neticeleri bakımından hâkime, yaş indirimini hiç uygulamama takdir yetkisi tanınmaktadır. Hâkim bu yetkiyi kullanırken kasta dayalı kusurun ağırlığı, güdülen amaç ve saik, suçun işleniş şekli ile daha önce kasıtlı bir suçtan hapis cezasına mahkûmiyet hususlarından birini ya da birkaçını göz önünde bulundurur. İndirim uygulanan hâllerde ise ceza aralıkları yükselmektedir: ağırlaştırılmış müebbet gerektiren suçlarda 18-24 yıl yerine 19-27 yıl, müebbet gerektiren suçlarda 12-15 yıl yerine 15-18 yıl; diğer suçlarda üçte bir indirim korunmakla birlikte üst sınır 12 yıldan 15 yıla çıkmaktadır.
TCK m. 31 Yaş Küçüklüğü: Yürürlükteki Hüküm ve Kabul Edilen Metin
İndirim oranları (yarı / üçte bir) değişmemektedir; değişen, maktu ceza aralıkları ile indirimli cezanın üst sınırıdır.
| Yaş Grubu | Suçun Ağırlığı | Yürürlükteki Hüküm | Kabul Edilen Metin |
|---|---|---|---|
| 12-15 yaş | Ağırlaştırılmış müebbet hapsi gerektiren suç | 12 yıldan 15 yıla kadar hapis | 13 yıldan 18 yıla kadar hapis |
| 12-15 yaş | Müebbet hapsi gerektiren suç | 9 yıldan 11 yıla kadar hapis | 10 yıldan 12 yıla kadar hapis |
| 12-15 yaş | Diğer suçlar (indirim oranı ve üst sınır) | Cezanın yarısı indirilir; her fiil için hapis 7 yılı aşamaz | Cezanın yarısı indirilir; her fiil için hapis 9 yılı aşamaz |
| 15-18 yaş | Ağırlaştırılmış müebbet hapsi gerektiren suç | 18 yıldan 24 yıla kadar hapis | 19 yıldan 27 yıla kadar hapis |
| 15-18 yaş | Müebbet hapsi gerektiren suç | 12 yıldan 15 yıla kadar hapis | 15 yıldan 18 yıla kadar hapis |
| 15-18 yaş | Diğer suçlar (indirim oranı ve üst sınır) | Cezanın üçte biri indirilir; her fiil için hapis 12 yılı aşamaz | Cezanın üçte biri indirilir; her fiil için hapis 15 yılı aşamaz |
İndirimin hiç uygulanmayabileceği suçlar (15-18 yaş)
Kasten öldürme ile neticesi sebebiyle ağırlaşmış yaralamanın aşağıdaki neticeleri:
- Kasten öldürme
- Yaralanan kişinin iyileşme olanağı bulunmayan bir hastalığa veya bitkisel hayata girmesi
- Duyularından veya organlarından birinin işlevini yitirmesi
- Konuşma ya da çocuk yapma yeteneklerinin kaybolması
- Yüzünün sürekli değişikliği
- Gebe bir kadına karşı işlenip çocuğunun düşmesi
- Ölümün meydana gelmesi
Hâkimin gözeteceği ölçütler
Aşağıdaki hususlardan biri ya da birkaçı göz önünde bulundurularak indirim uygulanmayabilir:
- Somut olayda kasta dayalı kusurun ağırlığı
- Güdülen amaç ve saik
- Suçun işleniş şekli
- Daha önce kasıtlı bir suçtan dolayı hapis cezasına mahkûm edilmiş olma
Teklifle Getirilen 6 Temel Düzenleme
Çocuk Koruma Kanunu ve ceza mevzuatında yapılması planlanan en kritik değişiklikler
1. Yaş Küçüklüğü & İndirim Oranları (TCK)
15-18 yaş grubunda kasten öldürme ve ağırlaşmış yaralama suçlarında hâkime yaş indirimini hiç uygulamama yetkisi tanınıyor. 12-15 yaş grubundaki çocuklara ise bu suçlarda bir üst grubun ceza rejiminin uygulanabilmesi için hâkime takdir yetkisi veriliyor. İndirim oranları korunuyor; maktu ceza aralıkları ve indirimli cezanın üst sınırı yükseliyor (ayrıntı için aşağıdaki karşılaştırma tablosu).
2. Ateşli Silah Muhafaza Sorumluluğu
Ateşli silahın özen ve dikkat yükümlülüğüne aykırı muhafazası sonucu çocuğun eline geçmesine neden olan kişiye 1 yıldan 3 yıla kadar hapis cezası getiriliyor (Ateşli Silahlar Kanunu).
3. 15 Yaş Altı Çocuklarda İnfaz Hesabı
Yürürlükte, hükümlünün 15 yaşını dolduruncaya kadar infaz kurumunda geçirdiği 1 gün koşullu salıverilme hesabında 2 gün sayılır. Kabul edilen madde bu kuralı genel olarak sürdürmekle birlikte; kasten öldürme, cinsel dokunulmazlığa karşı işlenen suçlar, uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti suçu ile suç işlemek amacıyla örgüt kurma suçu bu lehe hesaplamanın dışında bırakılıyor. Komisyon Başkanının Genel Kuruldaki açıklamasına göre düzenleme, mahkemece hükmedilen cezayı artırmamakta; yalnızca koşullu salıverilme süresinin hesabını değiştirerek ıslah ve rehabilitasyon faaliyetlerine daha uzun süre tanımaktadır.
4. Terminoloji Değişikliği
Mevzuattaki “suça sürüklenen çocuk” kavramı yerine “adli süreçteki çocuk” ibaresi benimseniyor. Böylece soruşturma tamamlanmadan çocuk peşinen suçlu etiketinden korunuyor.
5. Örgüt Maşası Olmayı Önleme
Suç örgütlerinin çocuk koruma mekanizmalarını suistimal ederek çocukları suç maşası haline getirmesini önlemek üzere caydırıcı tedbirler ve infaz sınırlamaları öngörülüyor.
6. İnfaz & Rehabilitasyon Dengesi
Çocuk lehine infaz esneklikleri ağır suçlar için daraltılırken, bireyselleştirilmiş rehabilitasyon ve kurumsal psikososyal destek mekanizmaları güçlendiriliyor.
Özel Düzenleme Detayları (Kabahatler, TCK m.233, Yönlendirme Tedbirleri & Çocuk İnfaz Kurumları)
Kanun teklifinin ceza kanunları, Kabahatler Kanunu ve Çocuk Koruma Kanunu’na getirdiği spesifik hükümler
Ateşli Silahlar ve Bıçaklar ile Diğer Aletler Hakkında Kanun kapsamı dışında kalan her tür bıçak ile diğer kesici, delici veya bereleyici aletlerin ruhsatlı yerler dışında satışı ve sergilenmesi genel olarak yasaklanmakta; ayrıca 18 yaşından küçük çocuklara satılması ile çocuklarca satın alınması veya taşınması ayrıca yasaklanmaktadır.
- Cezalar: İhlal edene 5.000 TL, vahim hallerde 10.000 TL idari para cezası verilir.
- İşletmeci Sorumluluğu: Bildirmeyen işleticiye 5.000 TL idari para cezası verilir.
- 15 Yaş Altı: Mülki amir çocuk hakiminden koruyucu/destekleyici tedbir talep eder.
Aile kurumunun korunması amacıyla anne ve babalara verilen cezalar artırılmakta, ihmal sonucu çocuk suç işlerse ağırlaştırılmış ceza getirilmektedir:
- Bakım/Eğitim İhlali: 1 yıla kadar olan ceza 3 aydan 2 yıla kadar hapis olarak artırılıyor.
- Gebe Eşi Terk Etme: Ceza sınırı 6 aydan 2 yıla kadar hapse yükseltiliyor.
- Çocuğun Suç İşlemesi Hâli: İhmal nedeniyle çocuk öldürme/yaralama işlerse anne/babanın cezası 1/2’den 2 katına kadar artırılır.
- Ahlak/Sağlık Tehlikesi: İtiyadi sarhoşluk veya uyuşturucuyla çocuğu tehlikeye sokana 1 yıldan 3 yıla hapis verilir.
Ceza sorumluluğu olmayan adli süreçteki çocuklar için 5 güvenlik/yönlendirme tedbiri ihdas edilmektedir:
- Dijital Risk Tedbiri: Cihaz bildirimi, BTK/Siber Güvenlik Bşk. takip yazılımı denetimi, riskli platformlara 3 ay - 2 yıl erişim engeli.
- Sosyal & Çevre Hizmeti: 20 - 300 saat kamu tesislerinde görev alma veya park/bahçe çevre temizliği.
- Kitap/Kütüphane & Bağımlılık: Okuma programları veya Yeşilay/Sağlık Bşk. rehabilitasyon tedavisi.
- Ebeveyne Tazyik Hapsi: Tedbire uymayan anne, baba veya vasiye 3 günden 10 güne kadar tazyik hapsi verilir.
15 yaşını doldurmamış çocuklar hakkında sosyal inceleme yaptırılması zorunlu tutulmaktadır:
- İddianamenin İadesi: Mahkemece, iddianame ve soruşturma evrakının verildiği tarihten itibaren 15 gün içinde incelenir; sosyal inceleme yapılmaksızın düzenlenen iddianameler eksik/hatalı noktalar belirtilerek Cumhuriyet Başsavcılığına İADE edilir.
- Acil Korunma (24 Saat): Bağımlılık veya bulaşıcı hastalık halinde 24 saat içinde uzman raporu ve çocuk hakimi başvurusu yapılır.
Çocuk hükümlülerin hapis cezalarının infazına artık doğrudan çocuk eğitimevlerinde değil, çocuk kapalı ceza infaz kurumlarında başlanması; iyi halli olduğu tespit edildiğinde eğitimevine ayrılması öngörülmektedir. 12-18 yaş grubu çocuklar, cinsiyet ve fiziki gelişim durumlarının yanı sıra suç türleri de gözetilerek kapalı ceza infaz kurumlarının ayrı bölümlerinde barındırılacaktır.
- Doğrudan Eğitimevi İstisnası: Kasıtlı suçlardan toplam 3 yıl veya daha az, taksirli suçlardan toplam 5 yıl veya daha az hapis cezasına mahkûm çocuk hükümlüler doğrudan eğitimevinde infaz görecektir.
- Değerlendirme Kurulu: Eğitimevine ayırma kararı; psikolog, pedagog, çocuk gelişimcisi, sosyal çalışmacı, rehberlik uzmanı, öğretmen ve Türkiye Barolar Birliği Çocuk Hakları Komisyonundan görevlendirilecek bir avukatın da katıldığı idare ve gözlem kurulunca en geç 3 ayda bir yapılır; olumsuz değerlendirilenler için yeniden değerlendirme süresi 6 ayı geçemez.
- Kapalı Kuruma İade: Firar edenler, hakkında yeni tutuklama kararı verilenler ya da kesinleşmiş odaya kapatma/ağır disiplin cezası alanlar idare ve gözlem kurulu kararıyla kapalı ceza infaz kurumuna gönderilir.
- Önergeyle Değişen Kapsam: AK Parti’nin kabul edilen önergesiyle, doğrudan eğitimevinde infaz edilecek cezalara ilişkin hükümden “terör suçları, örgüt kurmak, yönetmek veya örgüte üye olmak suçları ile örgüt faaliyeti kapsamında işlenen suçlar hariç” ibaresi çıkarılmıştır; nihai kapsam Resmî Gazete’de yayımlanacak kanun metniyle netleşecektir.
TBMM Genel Kurulundaki Parti ve Milletvekili Görüşleri
Görüşmelerde öne çıkan iktidar ve muhalefet değerlendirmeleri. Aşağıdaki metinler Genel Kurul konuşmalarından tarafımızca derlenmiş özetlerdir; birebir alıntı değildir.
Müşerref Pervin Tuba Durgut
AK Parti İstanbul Milletvekili (Teklif İmza Sahibi)
Çocuk suçluluğuna çok boyutlu yaklaşım getiriliyor.
Teklifin yalnızca bir ceza hukuku düzenlemesi olmadığı; koruyucu ve önleyici hizmetler, aile sorumluluğu, bağımlılıkla mücadele ve rehabilitasyonun bir bütün olarak ele alındığı belirtilmiştir. Kasten öldürme gibi ağır suçlarda hâkimin takdir yetkisinin genişletildiği, buna karşılık çocuklara özgü ceza sorumluluğu sisteminin korunduğu vurgulanmıştır.
Cüneyt Yüksel
TBMM Adalet Komisyonu Başkanı, AK Parti İstanbul Milletvekili
Çocuğun üstün yararı ile mağdurun adalet beklentisi dengeleniyor.
Çocuğun üstün yararı ilkesinin kamu düzenini ve mağdur haklarını yok sayan mutlak bir ayrıcalığa dönüşemeyeceği ifade edilmiştir. İnfaz düzenlemesi bakımından, mahkemece hükmedilen cezanın ARTIRILMADIĞI; yalnızca sınırlı sayıdaki ağır suç bakımından koşullu salıverilme süresinin hesaplanma yönteminin değiştirildiği, böylece ıslah ve yeniden topluma kazandırma için gerekli eğitim, denetim ve rehabilitasyon faaliyetlerinin yeterli süreyle uygulanmasının amaçlandığı belirtilmiştir. Düzenlemeyle çocuk adalet sisteminde cezasızlık algısının önüne geçilmesinin ve çocukların suç örgütlerinin etkisine açık hâle gelmesinin engellenmesinin hedeflendiği vurgulanmıştır.
Halil Öztürk
MHP Kırıkkale Milletvekili
Terminoloji değişikliği ve mağdur haklarının korunması önemli.
"Suça sürüklenen çocuk" ibaresinin "adli süreçteki çocuk" olarak değiştirilmesinin masumiyet karinesi bakımından değerli olduğu; mağdur hakları savunulurken çocukların gözden çıkarılamayacağı, asıl meselenin her iki değerin aynı anda korunması olduğu belirtilmiştir.
Barış Bektaş
CHP Konya Milletvekili
Çocuk adalet sistemi, yetişkin ceza hukukunun küçültülmüş modeli değildir.
Bir yandan çocukları korumaktan söz edilirken diğer yandan yaş indirimlerinin sınırlandırılmasının, tekerrür kapsamının genişletilmesinin ve kapalı ceza infaz kurumlarının esas alınmasının çelişki oluşturduğu; sosyal devletin boşluğunun ceza tedbirleriyle doldurulamayacağı savunulmuştur.
Hakan Şeref Olgun
İYİ Parti Afyonkarahisar Milletvekili
Kasten öldürmede indirim kısıtlaması ve 15 yaş tekerrürü desteklenmektedir.
Görüşme süresinin yetersizliği eleştirilmekle birlikte; kasten öldürme ve ağır yaralama gibi telafisi imkânsız suçlarda 15-18 yaş grubuna indirim kısıtlaması getirilmesinin ve tekerrür yaşının 15'e indirilmesinin isabetli bulunduğu, caydırıcılık ile rehabilitasyonun çelişmediği belirtilmiştir.
Dilan Kunt Ayan
DEM Parti Şanlıurfa Milletvekili
Çocukları suça iten yoksulluk ve ihmal konuşulmalıdır.
Acının öfkeye, öfkenin ise çocuk haklarını ortadan kaldıran yasalara dönüşmesine karşı çıkılmış; düzenlemenin suçun şahsiliği ilkesini zedeleyerek yükü çocuğun ailesine yüklediği ve cezalandırmayı esas aldığı ileri sürülmüştür.
Elif Esen
Yeni Yol Partisi İstanbul Milletvekili
Cezayı ve güvenliği esas alan teklif sorunları çözmekten uzaktır.
Çocuğun sağlığını, ailesini ve gelişimini tali gören bir teklif sunulduğu; kapsamlı bir sosyal sistem kurulmadan yalnızca ceza artırımıyla sonuç alınamayacağı belirtilmiştir.
İsmail Atakan Ünver
Yeni Parti Karaman Milletvekili
Sosyal devletin pozitif yükümlülükleri ve ölçülülük esas alınmalıdır.
Çocuğun üstün yararı ve yeniden topluma kazandırma ilkelerinin göz ardı edildiği, komisyondaki yapıcı katkıların dikkate alınmadığı ifade edilmiştir.
Hukuki Değerlendirme & İlkeler Dengesi
Çocuğun Üstün Yararı ve Mağdur Adaleti Dengesi
Anayasa m. 41 ve BM Çocuk Hakları Sözleşmesi uyarınca çocuk adaleti sisteminde temel esas “çocuğun üstün yararı” ilkesidir. Teklif bu ilkeyi korumakla birlikte, ağır suç failleri bakımından mağdurun adalet beklentisi ve kamu düzeninin göz ardı edilemeyeceğini vurgulamaktadır.
Suçun Şahsiliği ve Sosyal Devlet
Muhalefetin temel eleştirisi; suçların arka planındaki yoksulluk, eğitim eksikliği ve istismarla mücadele edilmeden yalnızca ceza artırımı ve tekerrür yaşının düşürülmesinin sorunu derinleştireceği yönündedir. Suçun şahsiliği ilkesinin aileye sorumluluk yüklenirken zedelenmemesi gerektiği belirtilmektedir.
Adalet Bakanı Akın Gürlek’in Komisyon Değerlendirmesi (Nisan 2026)
Adalet Bakanı, TBMM Araştırma Komisyonu ile görüşmesinde yasanın arka planındaki temel motivasyonları açıklamıştır:
- Cezasızlık Algısı: Toplumda çocuklara verilen cezaların yetersiz görüldüğü yönünde yaygın bir algı bulunduğu; yasal düzenlemelerin bu algıyı ve kamu vicdanını dengelemeyi hedeflediği belirtilmiştir.
- Terminoloji Değişikliği: “Suça Sürüklenen Çocuk” kavramının değiştirilmesinin desteklendiği vurgulanmıştır.
- Kurumlar Arası Koordinasyon: Adalet Bakanlığının suç işlendikten sonra devreye girdiği, önleme mekanizmaları için Aile ve Sosyal Hizmetler ile Milli Eğitim Bakanlıklarının ortak çalışmasının (12. Yargı Paketi hazırlıkları bağlamında) hayati olduğu belirtilmiştir.
Sıkça Sorulan Sorular (SSS)
Çocuk Koruma Kanun Teklifi hakkında merak edilen konular
İlgili Ceza Hukuku Araçları ve Rehberleri
İmer Hukuk Araçları platformunda yer alan ceza infaz hesaplama, gözaltı ve adli kontrol araçlarını inceleyin.
Kaynaklar ve Yöntem
Sayfadaki hükümler ve rakamlar aşağıdaki metinlere dayanmaktadır.
Çocuk Koruma Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi
TBMM Başkanlığına sunum: 14 Temmuz 2026. Teklif metni ve Adalet Komisyonu raporu TBMM Kanun Teklifleri sisteminden (tbmm.gov.tr) esas numarasıyla sorgulanabilir.
TBMM Genel Kurul tutanakları (6-8 Ağustos 2026 birleşimleri)
Sayfadaki milletvekili değerlendirmeleri bu birleşimlerdeki konuşmalardan tarafımızca DERLENMİŞ ÖZETLERDİR; birebir alıntı değildir. Resmî metin için TBMM tutanak dergisi esas alınmalıdır.
TBMM duyurusu — "Suça sürüklenen çocuklara ilişkin düzenlemeleri içeren kanun teklifi TBMM Genel Kurulunda" (tbmm.gov.tr)
Genel Kurulda KABUL EDİLEN madde metinlerine ilişkin rakamların (ceza aralıkları, indirim üst sınırları, ateşli silah hükmü) dayanağıdır.
TBMM duyurusu — 8 Ağustos 2026 güncellemesi (ikinci bölüm: TCK m. 233, CMK, 5275 sayılı Kanun, Kabahatler Kanunu)
Aile hukukundan kaynaklanan yükümlülüğün ihlali cezaları, iddianamenin iadesi şartı, çocuk kapalı ceza infaz kurumu/eğitimevi geçiş usulü ve "amaç dışı bıçak taşıma" kabahatine ilişkin madde metinlerinin dayanağıdır. Bu birleşimde teklifin tamamı kanunlaşmamış, oylamalar sürerken birleşime yeniden ara verilmiştir.
5237 sayılı Türk Ceza Kanunu m. 31 (Yaş küçüklüğü), 29/6/2005 – 5377/5 md. ile değişik yürürlükteki metin
Karşılaştırma tablosundaki "Yürürlükteki hüküm" sütununun kaynağıdır; metin mevzuat.gov.tr üzerinden teyit edilmiştir.
5395 sayılı Çocuk Koruma Kanunu, 5237 sayılı TCK (m. 233), 5326 sayılı Kabahatler Kanunu, 6136 sayılı Ateşli Silahlar ve Bıçaklar ile Diğer Aletler Hakkında Kanun, 5271 sayılı CMK (m. 170, m. 174), 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun
Teklifle değişiklik öngörülen diğer yürürlükteki mevzuat. Yürürlükteki hükümler için mevzuat.gov.tr esas alınmalıdır.
Metindeki ceza miktarları, idari para cezaları ve süreler Genel Kurulda kabul edilen hâle dayanır. Bu sayfa tarihindeki metni esas alır; kesin hükümler için Resmî Gazete’de yayımlanacak nihai kanun metni bağlayıcıdır.
Bu sayfada yer alan tüm bilgiler, haber içerikleri, mevzuat özetleri ve hukuki analizler 1136 sayılı Avukatlık Kanunu ve Türkiye Barolar Birliği Reklam Yasağı Yönetmeliği hükümleri uyarınca yalnızca kamuoyunu genel hukuki konularda bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. İçerikler herhangi bir somut olaya ilişkin hukuki mütalaa, tavsiye veya danışmanlık niteliği taşımaz; reklam, davet, teklif veya haksız rekabet oluşturacak unsur veya beyan içermez. Somut hukuki uyuşmazlıklarınız için bir avukattan profesyonel danışmanlık almanız önerilir.