3095 Sayılı Kanun · m. 1-2

Yasal Faiz
Hesaplama

Gecikme süresine ve alacağın niteliğine göre medeni yasal faiz ile ticari temerrüt faizini gün bazlı hesaplayan bir araç. TCMB avans oranındaki tarihsel değişimler otomatik olarak uygulanır.

§3095 · m. 1-2Basit Faiz · 365 gün

Ana Para

Temerrüt / Vade

Bitiş

Güncel Oranlar

Yıllık · 3095 sayılı Kanun

Medeni · m. 1

%24/yıl

01.06.2024 itibarıyla geçerli yasal faiz

Ticari · m. 2

%24/yıl

TCMB kısa vadeli avans oranı (politika faizi)

Mevzuat

3095 sayılı Kanun nedir?

3095 sayılı Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanun, para borçlarında uygulanacak yasal faiz ve temerrüt faizi oranlarını düzenler. Kanunun 1. maddesi medeni hukuk alacaklarına uygulanacak yasal faizi, 2. maddesi ise ticari işlerden doğan alacaklara uygulanacak ticari temerrüt faizini belirler.

Hesaplama yöntemi olarak Türk hukukunda kural olarak basit faiz esas alınır. Faiz tutarı şu formülle hesaplanır:

Faiz = Ana Para × (Oran ÷ 100) × (Gün ÷ 365)

Ayrım

Medeni mi, ticari mi?

i — Medeni hukuk

Yasal Faiz

Kişisel alacaklar, kira, haksız fiil, miras ve aile hukukundan doğan borçlara uygulanır. 3095 m. 1 kapsamında belirli aralıklarla güncellenebilen kanuni bir orandır.

01.06.2024 itibarıyla %24/yıl

ii — Ticari işler

Ticari Temerrüt Faizi

Her iki tarafın da tacir olduğu veya ticari nitelik taşıyan işlemlerden doğan alacaklara uygulanır. 3095 m. 2 uyarınca TCMB kısa vadeli avans oranına eşittir.

TCMB avans oranı (değişken)

Sıkça sorulanlar

Karar öncesi

Yasal faiz nedir ve nasıl hesaplanır?

3095 sayılı Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanun'un 1. maddesi kapsamında medeni hukuk alacaklarında yasal faiz oranı, 01.06.2024 tarihine kadar yıllık %9; bu tarihten itibaren yıllık %24 olarak uygulanır. Hesaplama basit faiz yöntemiyle yapılır: Faiz = Ana Para × Oran × Gün Sayısı / 365.

Ticari temerrüt faizi ile yasal faiz arasındaki fark nedir?

Medeni yasal faiz (3095 m.1) belirli tarihlerde güncellenebilen kanuni bir orandır (01.06.2024 itibarıyla %24). Ticari temerrüt faizi (3095 m.2) ise TCMB kısa vadeli avans oranına eşit olup Merkez Bankası kararlarıyla daha sık değişir. Ticari işlerden doğan alacaklarda bu oran farklı dönemlere göre daha yüksek veya düşük olabilir.

Faizin başlangıç tarihi nasıl belirlenir?

Faiz, borcun muaccel (vadesi gelmiş) olduğu tarihten itibaren işlemeye başlar. Sözleşmede vade tarihi belirlenmişse o tarihi, belirlenmemişse alacaklının yapacağı ihtarname tarihini esas almak gerekir (TBK m.117). İcra takibinde ise faiz, icra takip tarihinden itibaren işler.

Bileşik faiz mi, basit faiz mi uygulanır?

Türk hukukunda kural olarak basit faiz uygulanır. Bileşik faiz (anapara üzerine faiz işletilmesi), ancak tarafların önceden yazılı olarak kararlaştırması ve işlemin ticari nitelik taşıması halinde geçerlidir (TBK m.123). Bu hesaplayıcı yalnızca basit faiz hesaplar.

İcra takibinde faiz oranı ne olur?

İcra takibinde uygulanan faiz oranı, alacağın niteliğine göre belirlenir. Ticari alacaklarda ticari temerrüt faizi (TCMB avans oranı), medeni alacaklarda ise ilgili dönemde geçerli yasal faiz oranı (01.06.2024 itibarıyla %24) uygulanır. İcra takip tarihi, faizin başladığı tarih olarak esas alınır.