Haricen tahsil harcı hesaplama

Haricen tahsil nedir?

Haricen tahsil, borcun icra dairesi kasası dışında — taraflar arasında doğrudan — ödenmesi ve alacaklının buna karşılık takipten vazgeçmesi hâlidir. Borç fiilen icra dosyası dışında tahsil edildiği için "haricen" (dışarıdan) tahsil olarak adlandırılır. 492 s.K. m.23, satıştan önce gerçekleşen bu vazgeçmelerde tahsil harcının yarısının alınacağını öngörür; amaç tarafları sulh yoluyla anlaşmaya teşvik etmektir.

Hangi aşamada hangi oran?

Haricen tahsil oranı, takibin hangi aşamasında anlaşmaya varıldığına bağlıdır. UYAP gider türü listesindeki karşılıkları aşağıdadır:

Haricen tahsil harcı hesaplayıcı

Satıştan sonra haricen tahsil — tam oran kuralı (m.23/2)

492 s.K. m.23/1 vazgeçme hâlinde tahsil harcının yarısını öngörse de, m.23/2 bu kurala önemli bir istisna getirir: haczedilen mal satılıp paraya çevrildikten sonra taraflar anlaşıp vazgeçse dahi tahsil harcı tam oranda (%11,38) alınır. Satış işlemiyle birlikte devletin harç alacağı doğmuş kabul edildiğinden, satış sonrası haricen tahsilde yarı oran uygulanmaz. Bu nedenle vazgeçme zamanlaması, ödenecek harç tutarını doğrudan etkiler.

UYAP'ta gider türü seçimi

UYAP icra ekranında tahsil işlemi yapılırken "gider türü" listesinden doğru kalem seçilmelidir. Haricen tahsilde, aşamaya göre "(%2,27) Hacizden Önce Haricen Tahsilde" veya "(%4,55) Hacizden Sonra Satıştan Önce Haricen Tahsilde" seçenekleri kullanılır. Yanlış gider türü seçimi, harcın eksik veya fazla hesaplanmasına yol açar; bu nedenle yukarıdaki hesaplayıcıda seçtiğiniz aşamanın UYAP karşılığını kontrol edin. Satış sonrası haricen tahsilde ise tam oranlı standart tahsil kalemi (%11,38) seçilir.

Konut finansmanı haricen tahsilde

492 s.K. (1) Tarife B-I/3-h gereği konut finansmanından kaynaklanan alacakların takibinde tahsil harçları dörtte bir oranında uygulanır. Haricen tahsil hâlinde bu indirim, m.23'teki yarı oran ile birlikte uygulanır ve oranlar şöyle düşer: %2,27 → %0,28, %4,55 → %0,56, %9,10 → %1,13, %11,38 → %2,84. Hesaplayıcıdaki "Konut finansmanı / TOKİ rehinli alacak" kutusunu işaretleyerek bu çeyrek indirimi otomatik uygulayabilirsiniz.

Cezaevi yapı harcı ve damga vergisi

Haricen tahsil, tahsil harcının yarı oranlı olmasını sağlar; ancak cezaevi yapı harcını ortadan kaldırmaz. Tahsil olunan paranın %2'si oranındaki cezaevi yapı harcı (2548 s.K. m.1) haricen tahsilde de alacaklıdan alınır ve borçluya yükletilemez. Reddiyat makbuzu düzenlenmesi hâlinde ayrıca binde 7,59 oranında damga vergisi (488 s.K.) doğabilir. Hesaplayıcıda damga vergisi kutusunu işaretleyerek bu kalemi toplam içine ekleyebilirsiniz.

Vazgeçme dilekçesinde dikkat edilecekler

Vazgeçme dilekçesinde alacaklı, takipten haricen tahsil sebebiyle vazgeçtiğini açıkça beyan eder; varsa peşin harç mahsubunu veya iadesini talep eder; borçlu üzerinde kalan masraf kalemlerini belirtir. Vazgeçmenin haricen tahsil mi yoksa karşılıksız feragat mi olduğunun dilekçede net olması önemlidir; çünkü harç sonucu buna göre değişir. Vazgeçme zabıtnameye yazıldığı an itibarıyla tahsil harcı doğmuş sayılır.

Sık sorulan sorular

Haricen tahsil ile satıştan sonra vazgeçme arasında fark var mı?▾

492 s.K. m.23/1 vazgeçme hâlinde tahsil harcının yarısını öngörür; ancak m.23/2 satıştan sonra vazgeçilirse tahsil harcının tam alınacağını hüküm altına alır. Bu nedenle satıştan sonraki haricen tahsillerde harç yarıya inmez.

Borçlu haricen tahsil harcını öder mi?▾

İcra ve İflas Kanunu m.59 gereği takip masrafları borçluya aittir. Ancak tarafların haricen anlaşması durumunda harç yükü genellikle taraflar arasında kararlaştırılır; cezaevi yapı harcı her hâlde alacaklıdan tahsil edilir ve borçluya yükletilemez (2548 s.K. m.1).

Cezaevi harcı haricen tahsilde de alınır mı?▾

Evet. Cezaevi yapı harcı (%2) tahsil olunan paranın üzerinden alınır ve haricen tahsil hâlinde de uygulanır. Alacaklıdan tahsil edilir.

Konut finansmanında haricen tahsil oranı nedir?▾

492 s.K. (1) Tarife B-I/3-h gereği konut finansmanından kaynaklanan alacakların takibinde tahsil harçları dörtte bir oranında uygulanır. Haricen tahsil hâlinde bu oran ayrıca yarıya iner: %2,27 → %0,28, %4,55 → %0,56, %9,10 → %1,13, %11,38 → %2,84.

Vazgeçme dilekçesi nasıl yazılır?▾

Vazgeçme dilekçesinde alacaklı, takipten haricen tahsil sebebiyle vazgeçtiğini açıkça beyan eder; varsa peşin harç mahsubunu/iadesini talep eder; borçlu üzerinde kalan masraf kalemlerini belirtir. Vazgeçme zabıtnameye yazıldığı an itibarıyla tahsil harcı doğmuş sayılır.