1. Giriş: Dijital Dönüşümün Stratejik Çerçevesi
Dijital ekonominin evriminde “bilgi internetinden değer internetine” geçiş, yalnızca teknolojik bir sıçrama değil; mülkiyet ve güven kavramlarının epistemolojik yeniden inşasıdır. Satoshi Nakamoto’nun 2008 tarihli manifestosuyla temelleri atılan blokzincir felsefesi, merkezi otoritelerin güven tesisindeki tekelini kırarak matematiksel güven (mathematical trust) paradigmasını getirmiştir. Geleneksel finansal mimarinin hiyerarşik yapısı, her paydaşın defterin bir kopyasına sahip olduğu merkeziyetsiz bir ağa evrilmektedir.
Bu dönüşümün hukuki yansımaları artık sadece felsefi tartışma değil; 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu’nda 26/6/2024 tarihli 7518 sayılı Kanun ile yapılan değişiklikle Türk pozitif hukukunda da doğrudan karşılığını bulmuş bir normatif gerçekliktir. Bu rehber, söz konusu hukuki çerçeveyi teknik temelleri ve uygulama stratejileriyle birlikte ele alır.
2. Blokzincir Mimarisinin Teknik Omurgası
Blokzincir, veriyi pasif bir kayıt yığınından, değiştirilemez ve kanıt gücü yüksek bir dağıtık defter teknolojisine (DLT) dönüştüren teknik bir devrimdir. Sistemin güvenliği, verilerin kriptografik özet (hash) değerleriyle birbirine bağlanarak kronolojik bir zincir oluşturması esasına dayanır.
Çıktıdan girdiye matematiksel olarak ulaşılamayan tek yönlü özet algoritması; inkâr edilemezlik ilkesinin teknik zeminini kurar.
Açık anahtar (public key) varlığın adresini tanımlar; gizli anahtar (private key) varlık üzerinde münhasır teknik kontrolü ifade eder.
Klasik eşya kategorisinin dijital uzantısı; cismaniliğin yerine teknik hâkimiyetin (kontrol) geçtiği "dijital mal" nitelendirmesi.
Tutar bazlı statik uyarıların ötesinde, çapraz zincir transfer ve işlem hızı analizi temelli yeni nesil uyum yaklaşımı.
SHA-256 ve Asimetrik Şifreleme
Sistemin bütünlüğü SHA-256 algoritmasına emanettir. Algoritmanın kritik özelliği “tek yönlü doğasıdır”: çıktıdan girdiye matematiksel olarak ulaşılamaz. Bu durum, hukuk teorisindeki inkâr edilemezlik (non-repudiation) ilkesinin teknik zeminini oluşturur. İşlem yetkilendirmesi ise asimetrik şifreleme ile gerçekleştirilir.
| Özellik | Açık Anahtar (Public Key) | Gizli Anahtar (Private Key) |
|---|---|---|
| İşlev | Varlık transferi için adres tanımlama. | İşlemin imzalanması ve varlık üzerinde tasarruf. |
| Erişim | Şeffaf, ağdaki herkesçe görülebilir. | Sadece hak sahibi tarafından gizli tutulur. |
| Hukuki Kimlik Bağı | 5070 sayılı Kanun’daki gibi merkezî bir sertifika makamına (ESHS) bağlı değildir. | Matematiksel ispat sunar; ancak merkeziyetsiz yapıda hukuki kimlik bağı eksiktir. |
| Kontrol Mekanizması | Aleniyet ilkesine hizmet eder. | Zilyetlik benzeri “teknik kontrol” sağlar. |
Üçlü Açmaz (Trilemma) ve Mevcut Ekosistem
Geleneksel blockchain trilemma kuramında merkeziyetsizlik, ölçeklenebilirlik ve güvenlik aynı anda en üst düzeyde sağlanamaz. Bitcoin güvenliği önceleyerek ~7 TPS ile düşük ölçeklenebilirlik sundu; Proof of Stake (Pay İspatı) ve katman-2 (layer-2) çözümleri saniyede binlerce işlemin işlenebildiği bir ekosistem kurmuştur.
- Merkeziyetsizlik: Defterin paydaşların tamamına dağıtılması; tek bir otoritenin sansür veya değişiklik kapasitesinin kaldırılması.
- Ölçeklenebilirlik: Birim zamanda işlenen işlem hacmi (TPS). Bitcoin ~7 TPS gibi düşük bir başlangıç sundu; katman-2 çözümleri bu sınırı aştı.
- Güvenlik: Kriptografik bütünlük ve uzlaşı (consensus) protokolü ile saldırılara karşı direnç. Proof of Work ve Proof of Stake bu eksende konumlanır.
3. Hukuki Niteliği ve Türkiye Regülatif Çerçevesi
Türkiye, klasik hukuk nitelendirmelerinin (eşya, alacak, kıymetli evrak) sınırlarını zorlayan “tanım boşluğu” dönemini geride bırakmıştır. TCMB Ödemelerde Kripto Varlıkların Kullanılmamasına Dair Yönetmelik m. 3, kripto varlığı itibari para, kaydi para, elektronik para, ödeme aracı, menkul kıymet veya diğer sermaye piyasası aracı olarak nitelendirilmeyen gayri maddi varlık olarak negatif tanım stratejisiyle tarif eder. SPK m. 3/bb (Ek: 7518/1 md.) ise pozitif bir tanım ekler: “dağıtık defter teknolojisi veya benzer bir teknoloji kullanılarak elektronik olarak oluşturulup saklanabilen, dijital ağlar üzerinden dağıtımı yapılan ve değer veya hak ifade edebilen gayri maddi varlıklar.”
Akademik literatürde bu varlıklar için “Res Digitales” (dijital mal) kavramı isabetli bir nitelendirme olarak ileri sürülmektedir. Cismanilik şartının dijital hâkimiyetle (kontrol) ikame edilmesi, dijital verinin yeni ekonominin ham maddesi olduğu gerçeğinin hukuk dogmatiğine yansımasıdır.
Hukuki Perspektif Karşılaştırması
Para / Döviz
Egemenlik gücüne (legal tender) dayanmadığı için yasal para statüsünde değildir.
Yasal dayanak: TCMB Yönetmeliği m. 3 — kripto varlık "itibari para, kaydi para, elektronik para, ödeme aracı, menkul kıymet veya diğer sermaye piyasası aracı olarak nitelendirilmeyen gayri maddi varlıklar" olarak tanımlanır.
Eşya / Emtia
Üzerinde teknik kontrol kurulabilen, ekonomik değer taşıyan ve bağımsızlık özelliği olan dijital mal. Ayni hakların korunmasında öncelikli nitelendirme önerisi.
Yasal dayanak: SPK m. 3/bb (Ek: 26/6/2024–7518/1 md.) — kripto varlık "dağıtık defter teknolojisi veya benzer bir teknoloji kullanılarak elektronik olarak oluşturulup saklanabilen, dijital ağlar üzerinden dağıtımı yapılan ve değer veya hak ifade edebilen gayri maddi varlıklar" şeklinde tanımlanır.
Kıymetli Evrak
Hak ile senedin birleştiği klasik yapıdan farklı; kodun bizatihi varlığı temsil ettiği bir formdur. SPK, sermaye piyasası aracı niteliği taşıyan kripto varlıklar için ayrı düzenleme yetkisine sahiptir.
Yasal dayanak: SPK m. 35/B(6) — "Sermaye piyasası araçlarına özgü haklar sağlayan kripto varlıklara ilişkin olarak düzenleyici işlemler tesis etmek… konusunda Kurul yetkilidir."
KVHS Kuruluş ve Faaliyet Çerçevesi
SPK m. 35/B(1) uyarınca kripto varlık hizmet sağlayıcılarının kurulması ve faaliyete başlaması için Kurul izni zorunludur. III-35/B.1 ve III-35/B.2 sayılı Tebliğler ayrıntıyı düzenler:
- Asgari sermaye: 2026 yılı için platformlarda 250.000.000 TL, saklama kuruluşlarında 630.000.000 TL (III-35/B.2 m. 34 ve m. 53; SPK’nın 30/12/2025 tarihli ve 68/2461 sayılı Kararı, Bülten 2025/68). Tebliğdeki temel tutarlar 150.000.000 TL ve 500.000.000 TL’dir; yeniden belirlenen tutarlar ilgili yılın en geç altıncı ayının sonuna kadar sağlanır (m. 34/3).
- Bilgi sistemleri: SPK m. 35/B(2) uyarınca TÜBİTAK Altyapı Kriterlerine uygunluk şarttır.
- Müşteri sözleşmesi: SPK m. 35/C(1) yazılı veya uzaktan iletişim araçlarıyla mesafeli sözleşme imzalanmasını zorunlu kılar; sorumluluğu sınırlandıran hükümler geçersizdir.
- Varlık ayrımı: SPK m. 35/C(7) müşteri varlıkları ile KVHS’nin malvarlığının ayrı tutulmasını ve müşteri varlıklarının KVHS’nin borçları nedeniyle haczedilemeyeceğini düzenler.
İzinsiz Faaliyetin Cezası
SPK m. 109/A (Ek: 7518/12 md.) uyarınca izin almaksızın KVHS faaliyeti yürüten gerçek ve tüzel kişi yetkilileri 3 yıldan 5 yıla kadar hapis ve 5.000 günden 10.000 güne kadar adli para cezası ile cezalandırılır. SPK m. 99/A(3) ise internet üzerinden yapılan izinsiz faaliyetler için içerik kaldırma ve erişim engeli yetkisi tanır.
4. AML ve Uyum Stratejileri
5549 sayılı Suç Gelirlerinin Aklanmasının Önlenmesi Hakkında Kanun ve ilgili MASAK düzenlemeleri kripto varlık hizmet sağlayıcılarını “yükümlü” statüsüne sokmuştur. SPK m. 35/C(1), KVHS’nin müşteri kimlik tespitini (KYC) bu mevzuat kapsamında yapma zorunluluğunu açıkça hükme bağlar.
Geleneksel fiat-merkezli izleme araçları, saniyeler içinde gerçekleşen çapraz zincir transferleri karşısında kör kalmaktadır. Sektör raporları ve uluslararası uygulama, yeni nesil çözümlerin davranışsal risk tespiti, çapraz zincir köprüsü izleme ve OTC masası istihbaratını birleştirdiğini gösteriyor.
| Kriter | Klasik Araçlar | Yeni Nesil Kripto AML |
|---|---|---|
| Analiz Kapasitesi | Tek zincir, statik veri. | Çoklu zincirde otomatik çapraz takip (cross-chain). |
| Risk Tespiti | Tutar bazlı reaktif uyarılar. | Davranışsal modelleme ve işlem hızı analizi. |
| Veri Derinliği | Sınırlı borsa kayıtları. | Köprüler, mikserler ve OTC masalarını kapsayan istihbarat. |
| Hukuki Dayanak | 5549 SK genel hükümleri. | SPK m. 35/C(1) + MASAK Tebliğleri + AB MiCA uyum çerçevesi. |
Düşük KYC protokolüne sahip OTC masaları ve multi-hop transferler, yaptırımların delinmesinde “profesyonel kolaylaştırıcı” olarak stratejik risk taşımaktadır. KVHS’nin iç kontrol birimleri bu vektörleri MASAK şüpheli işlem bildirim sürecine entegre etmek zorundadır.
Uzaktan Kimlik Tespiti: 3 Eylül 2026 Tebliğ Değişikliği
Aracı kurumların, portföy yönetim şirketlerinin ve kripto varlık hizmet sağlayıcıların uzaktan kimlik tespitini düzenleyen III-42.1 sayılı Tebliğ, 3 Eylül 2026 tarihli ve 33359 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan III-42.1.b sayılı Tebliğ ile değiştirildi ve değişiklik yayımı tarihinde yürürlüğe girdi. Değişiklik, o güne kadar Türk uyruklu gerçek kişilerin kimlik kartı üzerinden yürüyen süreci iki yönde genişletiyor: Türk uyruklu olmayan gerçek kişiler (yeni m. 8/A) ve ticaret siciline kayıtlı tüzel kişiler (yeni m. 9/A). Tebliğin 4 üncü maddesine ayrıca gerçek faydalanıcı, MERSİS, Ticaret Sicili Gazetesi ve tüzel kişi tanımları eklendi.
Türk uyruklu olmayan gerçek kişiler (m. 8/A)
- Yalnızca ICAO 9303 standardına uygun, yakın alan iletişimi (NFC) özelliği olan pasaportla yapılabilir; yongadaki kimlik bilgilerinin pasaport üzerindeki bilgilerle eşleştiği NFC ile doğrulanamazsa uzaktan iş ilişkisi kurulamaz. Kimlik Paylaşım Sisteminden doğrulama zorunluluğu bu belge bakımından aranmaz.
- Kişinin adres bilgisi alınır ve en geç üç ay içinde doğrulanır (yerleşim yeri belgesi, son üç ay içinde düzenlenmiş adres temelli abonelik faturası, kamu kurumu belgesi veya ilgili ülkenin kamuya açık veri tabanı). Adres teyidi yapılmadan para ve kripto varlık transferi ile sermaye piyasası aracı virmanı yapılamaz.
- Görüntülü görüşme, pasaportla uzaktan kimlik tespiti konusunda özel eğitim verilmiş personel tarafından yürütülür. Bu zorunluluk, canlılık testi veya fotoğraf karşılaştırma amacıyla 14/A maddesinin birinci fıkrasındaki şartları sağlayan yapay zekâ temelli uygulamaların kullanılmasına engel değildir.
- Hesaba yalnızca kişinin yurt dışındaki bir bankada kendi adına açılmış hesabından para girişi yapılabilir; çıkış da yalnızca aynı hesaba yapılır. Transferler yalnızca SWIFT ile gerçekleştirilir ve mesajlardaki ayırt edici bilgilerle müşteriden edinilen bilgilerin uyuştuğu, hesapta başka hiçbir işlem yapılmadan önce kontrol edilir.
- IP/port bilgisi, cihaz kimliği, coğrafi konum ve tarayıcı bilgileri gibi teknik veriler pasaporttaki bilgilerle birlikte risk temelli değerlendirilir; şüpheli bir durum saptanırsa süreç sonlandırılır.
- Bu yöntemle edinilen müşteriler yüksek risk grubunda izlenir; Suç Gelirlerinin Aklanmasının ve Terörün Finansmanının Önlenmesine Dair Tedbirler Hakkında Yönetmelik m. 26/A dikkate alınır.
- Müşteri bilgileri ile portföy büyüklükleri ve yatırım tutarları, takvim yılı esas alınarak her üç aylık dönemin son ayında MASAK’a bildirilir.
Ticaret siciline kayıtlı tüzel kişiler (m. 9/A)
- MASAK Genel Tebliği (Sıra No: 19) m. 4/B’nin tüzel kişilerde uzaktan kimlik tespitine ilişkin hükümleri uygulanır; temsilcinin kimliği bu Tebliğ uyarınca tespit edilir ve temsil yetkisi doğrulanır.
- Temsil yetkisi, kişiden alınan bilgilerin MERSİS ve/veya Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinden edinilen güncel bilgilerle eşleştirilmesiyle doğrulanır; bilgiler ayrıca Gelir İdaresi Başkanlığı veri tabanı sorgusuyla teyit edilir.
- İhtiyaç hâlinde imza sirkülerinin örneği alınır; imza örneği kimlik belgesindeki ve/veya MERSİS’teki örnekle karşılaştırılır, noter onayı tarih ve yevmiye numarası kullanılarak teyit edilir.
- Gerçek faydalanıcının ortaya çıkarılması için gerekli tedbirler alınır. Gerçek faydalanıcı belirlenemezse, bilgiler arasında uyumsuzluk bulunursa veya şüpheli bir durum tespit edilirse süreç sonlandırılır.
- Müştereken temsile yetkili birden fazla kişi varsa kimlik tespitleri aynı oturumda veya farklı zamanlarda yapılabilir.
- Temsilcinin aynı kuruluş nezdinde hesabı varsa, tüzel kişiye ilişkin iş ilişkisi talebi internet şubesi veya mobil uygulamadan başlatılabilir; süreç, oturum açılarak kimlik doğrulandıktan sonra kesintisiz devam eder.
Uyum tarafında iki hüküm belirleyici. Birincisi para akışı kilidi: pasaportla uzaktan tanınan müşteri, yalnızca kendi yurt dışı banka hesabıyla ve yalnızca SWIFT üzerinden para hareketi yapabildiğinden, bu müşteri grubunda üçüncü kişi kaynaklı fonlama fiilen kapanıyor. İkincisi adres teyidi: teyit tamamlanmadan hesapta transfer ve virman yapılamadığından, kimlik tespitinin tamamlanması ile hesabın işlem görebilir hâle gelmesi birbirinden ayrılıyor. Her iki başlık da müşteri kabul akışının ve iç kontrol kayıtlarının yeniden kurgulanmasını gerektiriyor.
Kaynak: Resmî Gazete, 3 Eylül 2026, Sayı 33359 — Tebliğ (III-42.1.b)
5. Özel Hukuk Disiplinleri Açısından Analiz
Eşya Hukuku: Zilyetlikten “Kontrol”e
Klasik zilyetlik (possession) kavramının yerini, kripto varlıklarda teknik kontrol (control) almaktadır. Gizli anahtarın devri, zilyetliğin devrinin hukuki eşdeğeri olarak kabul edilmektedir. Aleniyet, blokzincirin şeffaflığı ile sağlanırken hak sahibi anonim kalabilmektedir.
Borçlar Hukuku: TBK m. 89 ve Dijital İfa Mahalli
TBK m. 89, para borçlarının alacaklının ödeme zamanındaki yerleşim yerinde ifa edileceğini düzenler. Ancak kripto varlıkların mekânsız doğası, bu varsayılan kuralın uygulanabilirliğini sorgulatır. Profesyonel uygulamada, sözleşmelere açık bir “dijital ifa mahalli” (digital situs of performance) veya belirli bir cüzdan adresi üzerinden yetki şartı eklenmesi, TBK 89’un yarattığı belirsizliği bertaraf eder.
İcra ve İflas: Müşteri Varlığının Ayrıştırılması
SPK m. 35/C(7) müşteri varlıklarını KVHS’nin malvarlığından ayırarak güçlü bir koruma alanı tanımlar: müşterilerin nakit ve kripto varlıkları, KVHS’nin borçları nedeniyle kamu alacakları için bile haczedilemez, rehnedilemez ve iflas masasına dâhil edilemez. SPK m. 99/B(7) ise müşteri varlıklarına yönelik tedbir ve haciz taleplerinin münhasıran KVHS aracılığıyla yerine getirileceğini düzenler.
SPK m. 110/B, KVHS’nin 110/A kapsamında zimmet sayılan karar ve işlemlerinden doğan müşteri zararları için yönetim kurulu üyeleri, mensuplar ve hâkim ortakların şahsi iflaslarına karar verilebileceğini öngörür. Bu hüküm, kripto varlık sektöründe yönetici sorumluluğunu bankacılık zimmetiyle paralel düzeye taşır.
Ceza Hukuku: Zimmet Suçunun Skalası
SPK m. 110/A (Ek: 7518/13 md.) zimmeti müstakil suç olarak düzenler:
- Temel hal: 8–14 yıl hapis + 5.000 güne kadar adli para cezası + zararın tazmini.
- Hileli davranışla işlenmesi: 14–20 yıl hapis + 20.000 güne kadar adli para cezası (zararın üç katından az olamaz).
- Hâkim ortakların eylemi (110/A-3): 12–22 yıl hapis + 20.000 güne kadar adli para cezası, müteselsil sorumluluk.
- Etkin pişmanlık: Soruşturmadan önce iade halinde 2/3, kovuşturmadan önce 1/2, hükümden önce 1/3 indirim uygulanır.
- Özel soruşturma usulü: SPK m. 115/A uyarınca soruşturma ve kovuşturma Kurul’un yazılı bildirimi üzerine veya gecikmesinde sakınca bulunan hallerde başlatılır.
6. Sonuç ve Stratejik Eylem Planı
Blokzincir teknolojisi, hukuk sistemine dışarıdan dayatılan bir “anomali” değil; dijital mülkiyetin tescil edildiği yeni bir normatif zemindir. “Code is Law” yaklaşımı teknik hatalar ve suistimaller karşısında yetersiz kalırken, klasik hukuk da dijital hızı yakalamakta zorlanır. Çözüm; teknik kontrol gücünün hukukun adalet ve hakkaniyet ilkeleriyle hibrit bir yapıda birleştirilmesidir.
TBK m. 89 uyarınca para borçları alacaklının yerleşim yerinde ifa edilir; kripto varlıkların mekânsız doğası nedeniyle sözleşmelerde "dijital ifa mahalli" veya "belirli cüzdan adresi" üzerinden açık yetki şartı tanımlanmalıdır.
AML süreçlerinde statik listelerle sınırlı kalmayıp çapraz zincir izleme, davranışsal analiz ve MASAK 5549 SK yükümlülüklerini tek bir operasyonel akışta birleştirin. Aylık şüpheli işlem bildirim disiplini kurun.
Müşteri varlıkları SPK m. 35/C(7) uyarınca KVHS'nin malvarlığından ayrıdır ve şirketin borçları için haczedilemez. Sözleşmelerde "ayrıştırılmış hesap" ve "emanet" niteliğinin açıkça belirtilmesi koruma alanını güçlendirir.
SPK m. 110/B çerçevesinde KVHS yöneticilerinin şahsi iflas riski mevcuttur. İç kontrol, denetim izleri ve karar kayıtlarının TÜBİTAK Altyapı Kriterlerine uygun belgelenmesi savunma kapısı yaratır.
7. Sıkça sorulan sorular
Türk uyruklu olmayan bir yatırımcı, uzaktan kimlik tespitiyle kripto varlık hesabı açabilir mi?+
III-42.1 sayılı Tebliğ'e 3 Eylül 2026 tarihli ve 33359 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan III-42.1.b sayılı Tebliğ ile eklenen 8/A maddesi bunu mümkün kılar; ancak yalnızca ICAO 9303 standardına uygun, yakın alan iletişimi özelliği olan pasaportla. Yongadaki bilgilerin pasaport üzerindeki bilgilerle eşleştiği bu yolla doğrulanamazsa uzaktan iş ilişkisi kurulamaz. Görüntülü görüşme özel eğitimli personelce yapılır; canlılık testi ve fotoğraf karşılaştırmada 14/A maddesinin şartlarını sağlayan yapay zekâ temelli uygulamalar kullanılabilir. Hesap, adres teyidi en geç üç ay içinde tamamlanana kadar transfer ve virmana kapalıdır; para girişi yalnızca kişinin yurt dışındaki kendi banka hesabından ve yalnızca SWIFT ile yapılabilir. Bu müşteriler yüksek risk grubunda izlenir ve üçer aylık dönemlerde MASAK'a bildirilir.
Kripto varlık Türk hukukunda nasıl tanımlanmıştır?+
6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu m. 3/bb (Ek: 26/6/2024–7518/1 md.) kripto varlığı "dağıtık defter teknolojisi veya benzer bir teknoloji kullanılarak elektronik olarak oluşturulup saklanabilen, dijital ağlar üzerinden dağıtımı yapılan ve değer veya hak ifade edebilen gayri maddi varlıklar" olarak tanımlar. TCMB'nin Ödemelerde Kripto Varlıkların Kullanılmamasına Dair Yönetmeliği ise itibari/kaydi/elektronik para veya menkul kıymet niteliğini açıkça reddeder.
Kripto varlıklarla ödeme yapılabilir mi?+
Hayır. TCMB'nin Ödemelerde Kripto Varlıkların Kullanılmamasına Dair Yönetmeliği m. 3/2-3 uyarınca kripto varlıklar mal ve hizmet alımlarında doğrudan veya dolaylı şekilde ödeme aracı olarak kullanılamaz; ödeme hizmeti sağlayıcıları da bu amaçla iş modeli geliştiremez.
Türkiye'de kripto varlık hizmet sağlayıcısı (KVHS) kurmak için ne gerekiyor?+
SPK m. 35/B uyarınca Sermaye Piyasası Kurulu'ndan kuruluş ve faaliyet izni alınması zorunludur. III-35/B.2 sayılı Tebliğ m. 34 asgari kuruluş sermayesini platformlar için 150.000.000 TL, saklama kuruluşları için 500.000.000 TL olarak belirlemiştir; bu tutarlar Tebliğ m. 53 uyarınca her yıl yeniden belirlenir. SPK'nın 30/12/2025 tarihli ve 68/2461 sayılı Kararıyla (Bülten 2025/68) 2026 yılı için platformlarda 250.000.000 TL, saklama kuruluşlarında 630.000.000 TL olarak tespit edilmiş ve m. 34/3 uyarınca en geç 30 Haziran 2026 itibarıyla sağlanması zorunlu tutulmuştur. Bilgi sistemleri ve teknolojik altyapı TÜBİTAK Altyapı Kriterlerine uygun olmak zorundadır.
KVHS'nin sistem arızası veya siber saldırıdan sorumluluğu nedir?+
SPK m. 99/B(4), bilişim sistemlerinin işletilmesi, siber saldırı, bilgi güvenliği ihlalleri ve personel davranışından kaynaklanan kripto varlık kayıpları için 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m. 71 (tehlike sorumluluğu) hükümlerinin uygulanacağını öngörür. SPK m. 35/C(1) son cümle, müşteriye karşı sorumluluğu sınırlayan sözleşme şartlarını geçersiz sayar.
Müşterinin kripto varlığı, borsanın borcu için haczedilebilir mi?+
Hayır. SPK m. 35/C(7) müşteri varlıklarını KVHS'nin borçları nedeniyle "kamu alacakları için olsa dahi" haczedilemez, rehnedilemez ve iflas masasına dâhil edilemez kılar. SPK m. 99/B(7) ise müşteri varlıklarına ilişkin tedbir ve haciz taleplerinin münhasıran KVHS aracılığıyla yerine getirileceğini düzenler.
KVHS'de zimmet suçunun cezası nedir?+
SPK m. 110/A (Ek: 26/6/2024–7518/13 md.) zimmeti müstakil suç olarak düzenlemiştir. Temel hal için 8–14 yıl hapis ve 5.000 güne kadar adli para cezası; hileli davranışla işlenmesi halinde 14–20 yıl hapis ve 20.000 güne kadar adli para cezası (zararın üç katından az olamaz); hâkim ortakların eyleminde 12–22 yıl hapis öngörülmüştür. Etkin pişmanlık halinde 1/3–2/3 arasında indirim uygulanabilir.
Yurt dışında kurulu platformlar Türkiye'de yerleşik kişilere hizmet verebilir mi?+
SPK m. 99/A(1) uyarınca yurt dışında yerleşik platformların Türkiye'de yerleşik kişilere yönelik faaliyetleri izinsiz KVHS faaliyeti sayılır. Türkiye'de iş yeri açma, Türkçe internet sitesi oluşturma ya da doğrudan/aracılı tanıtım faaliyetlerinden herhangi birinin varlığı, faaliyetin Türkiye'ye yönelik olduğu karinesini doğurur ve SPK m. 109/A uyarınca 3–5 yıl hapis ve 5.000–10.000 gün adli para cezasını gündeme getirir.
Hukuki Uyarı
Bu sayfa yalnızca bilgilendirme amaçlıdır; somut bir uyuşmazlık, lisans başvurusu veya uyum projesi için Sermaye Piyasası Kurulu’nun güncel düzenlemelerinin ve yetkin bir hukukçunun değerlendirmesinin esas alınması gerekir. SPK 35/B–115/A hükümleri ve ilgili Tebliğler periyodik olarak güncellenmekte olup metindeki atıflar yazıldığı tarihteki güncel mevzuata dayanır.
Resmi kaynaklar: spk.gov.tr ve tcmb.gov.tr.