CMK m. 128/A — Hesap Askıya Alma ve İşlem Kısıtlama Rehberi
Bilişim suçlarında hesabın askıya alınması (48 saat) ve suça konu menfaate elkoyma sürelerini takip eden uygulayıcı aracı — 7571 sayılı Kanunla eklenen CMK m. 128/A esas alınarak.
Hukuki Uyarı ve Sorumluluk Reddi
Bu araç, salt bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki mütalaa, tavsiye veya reklam niteliği taşımaz; avukat-müvekkil ilişkisi oluşturmaz. Süre hesapları, girdiğiniz verilere göre saf aritmetikle üretilir; somut dosyada suç niteliği, tedbir kararının koşulları ve güncel içtihat ayrıca değerlendirilmelidir. Hak kaybı yaşamamak için bir avukata danışınız.
Yasal Çerçeve
CMK m. 128/A (24/12/2025 tarihli 7571 s.K. m. 22 ile eklenmiştir), bilişim yoluyla işlenen belirli katalog suçlarda, banka/ödeme hizmeti sağlayıcısı/kripto varlık hizmet sağlayıcısının hesabı geçici olarak askıya almasına ve suça konu menfaate elkonulmasına imkân tanır.
TCK m. 142/2-e
Bilişim sistemlerinin kullanılması suretiyle işlenen hırsızlık (TCK m. 142/2-e). Hırsızlığın yalnızca bu nitelikli hâli 128/A kapsamındadır.
TCK m. 158/1-f ve l
Bilişim sistemlerinin, banka veya kredi kurumlarının araç olarak kullanılması (TCK m. 158/1-f) ya da failin kendisini kamu görevlisi / banka-sigorta-kredi kurumu çalışanı olarak tanıtması (TCK m. 158/1-l) suretiyle dolandırıcılık.
TCK m. 245
Kart hamilinin rızası dışında banka veya kredi kartının ya da kart bilgilerinin kullanılması suretiyle menfaat sağlanması (TCK m. 245).
Şüphe eşiği: 128/A “makul şüphe” ile uygulanır; genel elkoyma (m. 128) ise “somut delillere dayanan kuvvetli şüphe” arar.
Rapor muafiyeti: Bu madde uyarınca elkoymada 128’deki BDDK/SPK/MASAK rapor alma şartı aranmaz (f.4 son cümle).
1. Uygunluk Ön Kontrolü
Somut olayın CMK m. 128/A kapsamında olup olmadığını iki soruyla ön değerlendirin.
2. Süre Hesaplayıcı ve Kronometre
Askıya alma anını (ve varsa elkoyma / hesap sahibi başvurusu anını) girin; iki ayrı 48 saatlik süre — askıya alma azami süresi ve elkoyma hâkim onayı süresi — canlı olarak hesaplanır.
Mali kurumun hesabı askıya aldığı an. 48 saatlik azami askıya süresi bu andan itibaren işler (CMK m. 128/A f.1).
13 Ağustos 2026, 09:15 (Perşembe)
CMK m. 128/A f.1
Henüz elkoyma girilmediğinden bağlayıcı süre, mali kurumun 48 saatlik azami askıya alma süresidir. Bu süre içinde elkoyma yapılmazsa hesap üzerindeki askı serbest bırakılır.
Zaman Çizelgesi
- Askıya alma anıCMK m. 128/A f.1
11 Ağustos 2026, 09:15 (Salı)
Mali kurumun (banka / ödeme hizmeti sağlayıcısı / kripto varlık hizmet sağlayıcısı) hesabı askıya aldığı an; sürelerin işlemeye başladığı başlangıç.
- Askıya almanın azami sonuCMK m. 128/A f.1
13 Ağustos 2026, 09:15 (Perşembe)
Mali kurum, makul şüpheyle hesabı en çok 48 saat askıya alabilir. Bu süre içinde elkoyma yapılmazsa hesap üzerindeki askı serbest bırakılır.
- Askıya alma ve elkoyma süreleri kesintisiz saat esasına göre işler; hafta sonu, resmî veya dinî tatil bu süreleri durdurmaz veya uzatmaz.
- Askıya alma işlemi ve hesap hareketleri, tüm bilgi ve belgelerle birlikte derhâl Cumhuriyet başsavcılığına; ayrıca hesap sahibine bildirilir (CMK m. 128/A f.2).
- Bu madde uyarınca elkoyma yapılabilmesi için CMK m. 128’de öngörülen (BDDK / SPK / MASAK vb.) rapor alma şartı ARANMAZ (CMK m. 128/A f.4 son cümle).
- Askıya alma işlemine karar veren gerçek ve tüzel kişiler, bu karar bakımından hukukî olarak sorumlu tutulmaz (CMK m. 128/A f.6).
- C. savcısı, hâkim veya mahkemece istenen bilgi/belge en geç 10 gün içinde gönderilir; gönderilmemesi veya eksik gönderilmesi hâlinde ilgili kuruma 50.000 – 300.000 TL idarî para cezası verilir (CMK m. 128/A f.7).
- Elkonulan menfaatin suçtan zarar gören mağdura ait olduğu anlaşılırsa, soruşturma veya kovuşturma evresinde sahibine iade edilir (CMK m. 128/A f.5).
3. Süreç İş Akışı (Fıkra Fıkra)
- 1Tespit ve askıya almaCMK m. 128/A f.1
Banka, ödeme hizmeti sağlayıcısı veya kripto varlık hizmet sağlayıcısı, katalog suçlarda makul şüphe hâlinde suça konu hesabı KENDİ KARARIYLA en çok 48 saat askıya alabilir.
- 2Derhâl bildirimCMK m. 128/A f.2
Askıya alma ve hesap hareketleri, tüm bilgi ve belgelerle birlikte derhâl Cumhuriyet başsavcılığına bildirilir. İşlem ayrıca hesap sahibine de bildirilir.
- 3Hesap sahibinin başvurusuCMK m. 128/A f.2
Hesap sahibi, askıya almanın kaldırılması için başsavcılığa başvurabilir; Cumhuriyet savcısı başvuru hakkında en geç 24 saat içinde karar verir.
- 4Transferin engellenmesiCMK m. 128/A f.3
Askıya alma tamamlanmadan menfaat başka bir mali kuruma transfer edilirse, askıya alma yapılabilmesi için durum ilgili kuruma gecikmeksizin bildirilir.
- 5ElkoymaCMK m. 128/A f.4
Askıya alma süresi İÇİNDE, suça konu menfaate hâkim kararı ile ya da gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde savcının yazılı emriyle elkonulabilir. 128’deki rapor alma şartı aranmaz.
- 6Hâkim onayıCMK m. 128/A f.4
Hâkim kararı olmadan yapılan elkoyma 24 saat içinde görevli hâkimin onayına sunulur. Hâkim, elkoymadan itibaren 48 saat içinde kararını açıklar; aksi hâlde elkoyma kendiliğinden kalkar.
- 7İade / bilgi-belge yükümlülüğüCMK m. 128/A f.5, f.7
Menfaat mağdura aitse iade edilir. Ayrıca istenen bilgi/belge 10 gün içinde gönderilmezse kuruma idarî para cezası uygulanır.
4. Makul Şüphe Değerlendirmesi (Kırmızı Bayraklar)
Uyum (compliance) birimleri için “makul şüphe”yi soyut iddiadan çıkarıp somutlaştıran operasyonel değerlendirme başlıkları. Bu liste bir hukuki eşik tanımı değil, karar öncesi risk yönetimi rehberidir.
Kanun “makul şüphe” dese de, haksız bloke kaynaklı tazminat/rücu riskini azaltmak için kurum içi politikada tedbirin somut teknik izlerle (log, IP çelişkisi, on-chain iz) desteklenmesi iyi bir uygulamadır.
5. Kripto Varlık Hesapları ve On-Chain Analiz
CMK m. 128/A, kripto varlık hizmet sağlayıcılarını (KVHS) da kapsar. Kripto hesap blokelerinin kaldırılması sürecinde, zincir üstü (on-chain) analiz raporu savunmanın en hayati teknik ayağıdır; klasik banka blokesi savunması tek başına yetersiz kalır.
- Şüpheli fonun yalnızca belirli bir işlemle sınırlı olduğunu ve hesap sahibiyle suç organizasyonu arasında organik bağ bulunmadığını teknik olarak ortaya koyar.
- Teknik veri sunmadan yapılan itirazlarda “teknik delil eksikliği” gerekçesiyle ret riski yüksektir; on-chain rapor bu riski azaltır.
- Ağ/adres karışıklığı (örn. ERC-20 adresinin TRC-20 ağında sorgulanması) kaynaklı ilgisiz hesap dondurmalarını ortaya çıkarır.
- Blokzincirin değiştirilemez yapısı sayesinde fon akışı geriye dönük haritalanır; varlığın “kirlenmiş” (tainted) bir adresten gelip gelmediği saptanır.
- P2P/arbitraj kullanıcıları için “iyi niyetli üçüncü kişi” (bona fide) konumunu; işlem eşleşmeleri ve loglarla destekler.
- Orantılılık: kirlenmiş tutarı ayrıştırarak blokenin şüpheli tutarla sınırlanmasını, temiz bakiyenin serbest bırakılmasını sağlar.
6. Mülkiyet Hakkı ve AYM Perspektifi
CMK m. 128/A yeni bir düzenleme olduğundan henüz maddeye özgü Anayasa Mahkemesi içtihadı bulunmamaktadır. Aşağıdaki kararlar, ceza soruşturmasında elkoyma tedbiri ile mülkiyet hakkı arasındaki dengeye ilişkin genel ölçütleri (ölçülülük ve etkili başvuru) gösteren emsal niteliğindedir.
| Karar | Künye | Sonuç | Konu |
|---|---|---|---|
| Hasan Turğut | B. No: 2018/1058, 23.11.2022 (İkinci Bölüm) | İHLAL | Elkoyma kararında kişinin eylemi ile tedbir arasındaki illiyet bağının somutlaştırılmaması (bireyselleştirme eksikliği), itirazların gerekçesiz reddi ve tedbirin makul olmayan bir süre boyunca sürdürülmesi ölçüsüz bulunarak mülkiyet hakkının ihlaline karar verilmiştir. Etkili bir itiraz imkânı sağlanmaması güvence yönünden belirleyici olmuştur. |
| Hasan Gürhan Onat | B. No: 2018/35689, 12.01.2022 (İkinci Bölüm) | İHLAL YOK | Karmaşık bir soruşturmada, kişinin geçimi için hesabından aylık 5.000 TL çekmesine izin verilmesi; suçla ilgisi olmayan mal varlığının durumunun yaklaşık 2 yıl 2 aylık incelemeyle netleştirilmesi ve toplam kısıtlamanın (yaklaşık 5 yıl 5 ay) davanın karmaşıklığı içinde makul kalması gözetilerek tedbir ölçülü bulunmuş; mülkiyet hakkı yönünden ihlal saptanmamıştır. |
| Hasan Fuat Seçkiner | B. No: 2017/14468, 29.09.2020 (Birinci Bölüm) | KABUL EDİLEMEZ | Elkoyma tedbiri kaldırıldıktan sonra, hukuka aykırılığın tespiti ve zararın giderilmesi için erişilebilir ve elverişli olan CMK m. 141 tazminat yolu tüketilmeden doğrudan bireysel başvuru yapılması nedeniyle başvuru “başvuru yollarının tüketilmemesi” gerekçesiyle kabul edilemez bulunmuştur. |
AYM, mülkiyetin kontrolüne yönelik müdahalelerde kanunilik, meşru amaç ve orantılılık ölçütlerini arar; tedbire karşı etkili bir itiraz yolunun bulunması güvence kapsamındadır.
CMK m. 141 tazminat yolu ne zaman etkilidir?
- Tedbir kaldırıldıysa: CMK m. 141 tazminat yolu erişilebilir ve etkili sayılır; tüketilmeden bireysel başvuru kabul edilemez bulunur (Seçkiner).
- Tedbir devam ediyorsa: Öncelikli amaç tedbirin kaldırılması olduğundan, yalnızca parasal karşılık sağlayan CMK m. 141 tek başına etkili görülmez (Onat’ta atıf yapılan ilke).
7. Uygulama Kontrol Listesi
İşaretleyerek ilerleyebileceğiniz uygulama kontrol listesi (yalnızca bu tarayıcıda tutulur).
8. Yanlış Bilinenler ve Hukuki Gerçekler
Bu araçtaki süre ve tutar sabitleri (48 saat, 24 saat, 10 gün, 50.000 – 300.000 TL) 5271 sayılı CMK m. 128/A’nın (7571 s.K. ile eklenen) resmî metnine dayanır ve testlerle korunmaktadır. İçerik genel bilgilendirme amaçlıdır; sonuç garantisi, reklam veya şahsi hukuki mütalaa içermez.
Sık Sorulan Sorular
Cmk 128a Hesap Askiya Alma aracı ne işe yarar?
Cmk 128a Hesap Askiya Alma aracı, ilgili hukuki veya hesaplama sürecinde hızlı bir ön değerlendirme yapmanıza yardımcı olur.
Bu araç çıktıları hukuki danışmanlık yerine geçer mi?
Hayır. Araç sonuçları yalnızca bilgilendirme ve ön hesaplama amaçlıdır; somut uyuşmazlıklarda avukata danışılması gerekir.
Sonuçları kullanmadan önce neyi kontrol etmeliyim?
Tarih, oran, tutar ve mevzuat değişikliği gibi girdilerin güncelliğini doğrulamalı; gerekiyorsa resmi kaynaklar ve uzman görüşü ile karşılaştırmalısınız.