Dijital Dolandırıcılıkta Sorumluluk Değerlendirici
İnternet/mobil bankacılık, SIM swap veya kripto borsası üzerinden gerçekleşen izinsiz transferlerde banka, operatör veya platformun sorumlu olup olmadığını ve tahmini kusur dağılımını Yargıtay içtihatlarına göre değerlendirin.
Adım 1 / 3
Dolandırıcılık hangi kanaldan gerçekleşti?
Sıkça Sorulan Sorular
İnternet bankacılığından param izinsiz çekilirse banka sorumlu mudur?
Bankalar "güven kurumu" kabul edilir; objektif özen yükümlülüğü altındadır ve hafif kusurlarından dahi sorumludur. Şifrenin müşteri kanalıyla ele geçirildiği kanıtlanamıyor ya da banka ek güvenlik önlemlerini (2FA, anomali kontrolü) almamışsa, çekilen tutardan sorumlu tutulması gündeme gelir. Sorumluluğu kaldıran sözleşme hükümleri de geçersizdir.
Müşterinin şifresini kaptırması bankanın sorumluluğunu kaldırır mı?
Her zaman değil. Yargıtay 11. HD 2024/4044 kararında, müşterinin şifresini koruyamaması ile bankanın ek güvenlik tedbiri almaması birlikte değerlendirilerek tarafların yarı oranında (müşterek) sorumlu olduğuna hükmedilmiştir. Banka tüm güvenlik ve kayıt yükümlülüklerini ispatlarsa sorumluluğu azalır ya da doğmayabilir.
SIM kart değişikliği (SIM swap) ile dolandırıldım; operatör sorumlu mu?
Operatör, SIM değişikliğinde ıslak imzalı talep formu ve okutulan kimlik doğrulaması gibi güvenlik tedbirlerini almak zorundadır. Bunları ispatlayamazsa, bayisinin işleminden de sorumlu tutularak oluşan zarardan (çoğu olayda banka/kripto platformuyla birlikte müştereken ve müteselsilen) sorumlu olur.
Kripto borsası hesabımdan varlıklarım çekildi; platform sorumlu tutulabilir mi?
Blokzincire yansıyan transfer geri döndürülemez olsa da, platform önleyici güvenlik tedbirinden sorumludur. Yeni cihaz/yeni IP üzerinden girişte ve ani çekimde anomali/şüpheli işlem blokesi koyamayan platformun risk yönetimi yetersiz sayılır ve doğan zarardan sorumlu tutulabilir.
Bu davalar hangi mahkemede ve hangi faizle açılır?
Banka, operatör ve kripto platformu tacir olduğundan uyuşmazlık ticari niteliktedir; görevli mahkeme Asliye Ticaret Mahkemesidir (dava şartı arabuluculuk gözetilir). Yetkide, davalının yerleşim yeri yanında para borcunda alacaklının yerleşim yeri mahkemesi de yetkilidir (TBK m. 89). Ticari işte temerrüt faizi avans (ticari) faizi olarak istenebilir.
Log kayıtlarının önemi nedir?
Bankalar BDDK Tebliği uyarınca iz/log kayıtlarını 5 yıl saklamak zorundadır. Sağlayıcı; işlem log’ları, IP/cihaz bilgileri veya SIM değişikliğinde ıslak imza+kimlik kaydını sunamazsa ispat yükünü yerine getirmemiş sayılır ve bu eksiklik aleyhine yorumlanır.
Sık Sorulan Sorular
Dijital Dolandiricilik Sorumluluk Degerlendirici aracı ne işe yarar?
Dijital Dolandiricilik Sorumluluk Degerlendirici aracı, ilgili hukuki veya hesaplama sürecinde hızlı bir ön değerlendirme yapmanıza yardımcı olur.
Bu araç çıktıları hukuki danışmanlık yerine geçer mi?
Hayır. Araç sonuçları yalnızca bilgilendirme ve ön hesaplama amaçlıdır; somut uyuşmazlıklarda avukata danışılması gerekir.
Sonuçları kullanmadan önce neyi kontrol etmeliyim?
Tarih, oran, tutar ve mevzuat değişikliği gibi girdilerin güncelliğini doğrulamalı; gerekiyorsa resmi kaynaklar ve uzman görüşü ile karşılaştırmalısınız.