İcradan mal aldım, ihale bedelini yatırmazsam ne olur?

İhale alıcısı, satış bedelinin tamamını ihalenin gerçekleştiğine ilişkin tutanağın elektronik satış portalında ilan edildiği tarihten itibaren en geç yedi gün içinde icra dairesi hesabına ödemek zorundadır. Süre ihale gününden değil, artırma sonuç tutanağının portalda ilan edildiği tarihten işler. Ödeme nakden yapılır; senet, çek veya taahhüt kabul edilmez.

KaynakİİK m.130İİK m.114/son (11) nolu bent

Evet. İİK m.130 “ihalenin feshi talep edilmiş olsa dahi” diyerek bu tartışmayı kapatır. Taşınmazı satın alanlar, ihaleye alacağına mahsuben iştirak etmemiş olmak kaydıyla, fesih talebi bulunsa bile satış bedelini derhâl veya m.130’a göre verilen yedi günlük süre içinde nakden ödemek zorundadır. Ödenen bedel, fesih şikâyeti hakkında verilecek karar kesinleşinceye kadar bankada nemalandırılır ve sonuca göre hak sahibine ödenir.

KaynakİİK m.130İİK m.134/8

Kanunda ihale bedeli için ek süre, taksitlendirme veya mazeret kabulü öngören bir hüküm yoktur. Süre geçtiğinde icra müdürü, en yüksek teklif verenin ihale bedelini yatırmadığını tutanakla tespit eder ve ihalenin yapılamadığına veya iptal edildiğine karar verir; ardından ikinci artırmaya geçilir. Bu nedenle finansman, artırmaya katılmadan önce hazır edilmelidir.

KaynakİİK m.114/son (9) ve (10) nolu bentler

Hayır. Alınan teminat iade edilmez; öncelikle satış masraflarından mahsup edilir, kalan miktar icra dosyaları bakımından alacaklarına mahsuben hak sahiplerine ödenir. Ortaklığın satış suretiyle giderilmesinde ise kalan tutar, satış masrafları düşüldükten sonra paydaşlara payları oranında ödenir. Teminat, muhammen kıymetin yüzde onu olduğundan bu tek başına ciddi bir kayıptır.

KaynakİİK m.114/son (9) nolu bent

7589 sayılı Kanunla İİK m.114’ün yedinci fıkrasının (9) numaralı bendine eklenen hükme göre, en yüksek teklifi verip de süresi içinde ihale bedelini yatırmayan ihale alıcısına, teklif ettiği bedelin yüzde beşi oranında idari para cezası verilir. Cezayı mahkeme değil, satışı yapan icra dairesi veya satış memuru verir; ceza, 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümleri uyarınca tahsil edilmek üzere tahsil dairesine bildirilir. Bu yaptırım teminatın kaybına ek olarak uygulanır.

KaynakİİK m.114/son (9) nolu bent7589 s.K. m.16183 s.K.

Her elektronik açık artırmada uygulanır. Hüküm, elektronik satış portalında yapılacak ilanda bulunması gereken hususları sayan bende eklenmiştir ve “ihale alıcısı” bakımından genel olarak kaleme alınmıştır. Ortaklığın giderilmesine özgü olan kısım, teminatın paydaşlara payları oranında ödenmesine ilişkin ayrı cümledir. Bununla birlikte kural, 31.07.2026 tarihinden önce ilanı yapılmış artırmalara uygulanmaz.

KaynakİİK m.114/son (9) nolu bent7589 s.K. geçiş hükmü

Kanun bu cezaya karşı başvuru yolunu ayrıca göstermemiştir. Kabahatler Kanunu m.3/1-a, idari yaptırım kararlarına karşı kanun yoluna ilişkin hükümlerin diğer kanunlarda aksine hüküm bulunmaması hâlinde uygulanacağını söyler; buna göre genel kural, kararın tebliğinden itibaren on beş gün içinde sulh ceza hâkimliğine başvurmaktır (m.27/1). Öte yandan cezayı veren merciin icra dairesi olması, işlemin İİK m.16 kapsamında yedi gün içinde icra mahkemesine şikâyet edilebileceği görüşünü de gündeme getirir. Uygulama henüz yerleşmediğinden, süre kaybetmemek için her iki süreyi de takvime almak yerinde olur.

KaynakKabahatler K. m.3/1-aKabahatler K. m.27/1İİK m.16/1

Süresi içinde ihale bedelini yatırmayan ihale alıcısı satış isteyen alacaklıysa, muhammen bedelin yüzde onu kendi alacağından mahsup edilir; ayrıca bu satış için yapılan masraf kendi üzerinde bırakılır ve borçluya yüklenmez. Yani alacaklı, alacağından düşülen tutarın yanı sıra boşa giden satış masrafına da katlanır.

KaynakİİK m.114/son (9) nolu bent

Ortaklığın satış suretiyle giderilmesinde en yüksek teklifi verip de bedeli süresinde yatırmayan alıcıdan alınan teminat kendisine iade edilmez; satış masrafları mahsup edildikten sonra paydaşlara payları oranında ödenir. Bedeli yatırmayan kişi paydaşın kendisiyse, alınan teminatın tamamı diğer pay sahiplerine payları oranında ödenir — yani kendi payına düşen kısmı da alamaz.

KaynakİİK m.114/son (9) nolu bent

İhale bedelini yatırmayan alıcının, malın yeniden satışından doğan fark ve zarardan sorumlu tutulmasını düzenleyen İİK m.133, 24/11/2021 tarihli ve 7343 sayılı Kanunla yürürlükten kaldırıldı. Böylece 2021 ile 2026 arasında tek yaptırım teminatın kaybıydı. 7589 sayılı Kanun, bu boşluğu fark ve zarar sorumluluğunu geri getirerek değil, teklif edilen bedelin yüzde beşi oranında idari para cezası öngörerek doldurdu.

KaynakİİK m.133 (mülga: 7343 s.K.)İİK m.114/son (9) nolu bent

Tescil ve teslim işlemleri ihalenin kesinleşmesi üzerine yapılır. Sicile kayıtlı malın ihale alıcısı adına tescili, damga vergisi ve katma değer vergisinin yatırılmasından sonra gerçekleştirilir. İhale kesinleşmedikçe ve mal alıcıya teslim edilmedikçe ya da teslime hazır hâle getirilmedikçe ihale bedeli alacaklılara ödenmez; malın teslim edilemeyeceği anlaşılırsa ihale icra müdürünce iptal edilir ve bedel alıcıya geri verilir.

KaynakİİK m.114/sonİİK m.134/9