19 Mayıs 2026’da yürürlüğe giren Sağlık Raporları Yönetmeliği, engelli sağlık kurulu raporlarına itirazı iki aşamalı bir hakem hastane sistemine bağladı. Başvurudan kesinleşmeye, iptal davasından SGK maluliyet ayrımına kadar her adımı resmî metinlere dayanarak bu rehberde topladık.
İtiraz süresi
30 gün
Kişi için raporun e-Devlet’e aktarılmasından, kurum için başvuru veya ibraz tarihinden (SRY m.63/1).
İtiraz mercii
İl sağlık müdürlüğü
Raporu düzenleyen hastanenin veya kişinin ikametgâhının bulunduğu il (SRY m.60/1).
Kesin karar
Bölge hakem hastanesi
İkinci rapora da itiraz edilirse; edilmezse ikinci rapor kesinleşir (SRY m.60/2-3).
Bu rehber genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Bağlayıcı olan, Resmî Gazete’de yayımlanan yönetmelik ve kanun metinleridir. Süreler hak düşürücüdür; somut durumunuz için resmî kaynakları ve bir avukatı esas alın.
Adım adım süreç
1
Başvuru
Rapor istek nedenini belirten dilekçe veya kurumun sevk yazısıyla, rapor vermeye yetkili hastanenin sağlık kurulu sekretaryasına başvurulur (SRY m.6/2).
2
Rapor (en geç 30 gün)
Rapor başvuru tarihinden itibaren en geç otuz gün içinde tamamlanır (SRY m.8/8; Erişkin Yön. m.8/1-j; ÇÖZGER Yön. m.8/1-k).
3
İlk itiraz (30 gün)
Rapor e-Devlet’e aktarıldıktan sonra otuz gün içinde il sağlık müdürlüğüne itiraz edilir (SRY m.60/1, m.63/1).
4
Hakem hastane (ikinci rapor)
Müdürlük kişiyi hakem hastane listesindeki aynı veya üst roldeki en yakın hastaneye gönderir. Tebliğden itibaren 20 gün içinde randevu talep edilir; hastane randevu talebinden itibaren 15 gün içinde işlemleri başlatır ve başlatmadan itibaren 30 gün içinde tamamlar (SRY m.60/2, m.63/4).
5
İkinci itiraz (30 gün)
İkinci rapor ilk raporla aynıysa ya da ona süresi içinde itiraz edilmezse ikinci rapor kesinleşir. Kararlar farklı olsa bile itiraz olmadan bölge hakem hastanesine sevk yapılmaz (SRY m.60/2).
6
Bölge hakem hastanesi
Raporlar arasında çelişki varsa ve itiraz edilirse kişi bölge hakem hastanesine sevk edilir; bu hastanenin sağlık kurulu kararı kesindir (SRY m.60/3).
Hangi rapor, hangi kurallar?
Engelli sağlık kurulu raporu, 5378 sayılı Engelliler Hakkında Kanunun 5 inci maddesine dayanan Erişkin ve ÇÖZGER yönetmeliklerine göre düzenlenir (SRY m.13/1). İtirazda ise Sağlık Raporları Yönetmeliğinin 60 ve 63 üncü maddeleri uygulanır; diğer yönetmeliklerde ona aykırı hüküm varsa Sağlık Raporları Yönetmeliği esas alınır (SRY m.70/2).
Erişkinler İçin Engellilik Sağlık Kurulu Raporu
18 yaşını doldurmuş kişiler
Engel oranı yüzde olarak yazılır (Erişkin Yön. m.10/3). Birden fazla hastalık veya fonksiyon kaybında oranlar toplanmaz, Balthazard yöntemiyle birleştirilir; 65 yaş ve üzerindekilerin oranına Balthazard formülüyle %10 eklenir (m.10/4).
Çocuklar İçin Özel Gereksinim Raporu (ÇÖZGER)
18 yaşını doldurmamış çocuklar
Engel oranı yazılmaz; özel gereksinim düzeyi yazılır. Yüzde içeren başka bir mevzuatla uyum arandığında Ek-3 tablosu kullanılır. Birden fazla alanda en üst düzey esas alınır, düzeyler formülle birleştirilmez (ÇÖZGER Yön. m.8/1-f, m.8/1-g).
Terör, kaza ve yaralanmaya bağlı durum bildirir sağlık kurulu raporu
İş kazası ve meslek hastalığı dışındaki terör, kaza ve yaralanmalarda
Kurumlar tarafından resmî yazıyla ve olaya ilişkin belgelerle istenir; var olan kronik hastalıklara ait fonksiyon kayıpları yazılmaz (Erişkin Yön. m.9).
SGK maluliyet / çalışma gücü kaybı raporu
5510 sayılı Kanun kapsamındaki sigortalılar
Bu raporlar engellilik yönetmeliklerinin kapsamında değildir (Erişkin Yön. m.2/3). Hastane çalışma gücü kayıp oranı veya engellilik oranı yazmaz; rapora “Karar Sosyal Güvenlik Kurumunca verilecektir.” ibaresi yazılır (SRY m.28/2, m.28/8).
Başvururken dikkat edilecekler
Rapor istek nedenini doğru yazdırın
Başvuru, rapor istek nedenini belirten dilekçeyle yapılır; kurum sevkinde sevk yazısı yeterlidir. Sekretarya istek nedenini kontrol eder ve gerekirse düzelterek sisteme kaydeder (SRY m.6/2-3). Raporun hangi hak veya hizmet için istendiğini dilekçede açıkça belirtin.
Bütün rahatsızlıkları beyan edin
Muayene edileceğiniz poliklinikler sağlık beyanınıza göre belirlenir (SRY m.6/3; Erişkin Yön. m.8/1-a). Beyan edilmeyen veya muayenede belirti ve bulgusuna rastlanmayan hastalıkların saptanması için ileri tetkik yapılması gerekli değildir (SRY m.64/1). Kronik hastalıklarınızı, önceki raporlarınızı ve kullandığınız ilaçları başvuruda bildirin; birden fazla engel ancak bildirilirse birleştirilebilir.
Yalnız yetkili hastaneden rapor alın
Raporu düzenlemeye yetkili hastaneler Sağlık Bakanlığınca belirlenir ve internet sitesinde yayımlanır. Yetkili olmayan veya kurulu yönetmeliğe göre oluşturamayan hastanelerin raporları kurumlarca değerlendirmeye alınmaz (Erişkin Yön. m.7; ÇÖZGER Yön. m.7).
Kimlik ve fotoğraf
Kimlik tespiti bütün aşamalarda yapılır; nüfus cüzdanı, kimlik kartı, sürücü belgesi, pasaport, geçici kimlik belgesi gibi resmî belgeler kullanılır. Rapor düzenlenecek kişinin fotoğrafı kurul sekretaryasınca çekilerek sisteme aktarılır (SRY m.7).
Yatarak tedavi sürerken
Terör, kaza ve yaralanmaya bağlı raporlar hariç; üç aydan kısa süredir hastanede yatarak tedavisi devam edenlere ve yoğun bakımdakilere engelli sağlık kurulu raporu düzenlenmez. Taburcu olacak hastaya talep hâlinde taburculuk öncesinde düzenlenir (SRY m.13/4).
Oran nasıl yazılır?
Erişkin raporunda her hastalık veya fonksiyon kaybı için oran ayrı ayrı belirlenir ve oranlar toplanmaz: en yüksekten başlanarak Balthazard yöntemiyle birleştirilir; 65 yaş ve üzerindekilerin oranına %10 yine bu yöntemle eklenir (Erişkin Yön. m.10/4, geçici m.2). Örneğin %40, %30 ve %20’nin birleşimi %90 değil, yönetmelik ekindeki tabloyla %66’dır. Çocuk raporunda (ÇÖZGER) ise yüzde yazılmaz; özel gereksinim düzeyi yazılır ve birden fazla alanda en üst düzey esas alınır (ÇÖZGER Yön. m.8/1-f, m.8/1-g).
Raporu alan kişi, velisi veya vasisi ya da raporu isteyen kurum (SRY m.60/1). ÇÖZGER Yönetmeliği çocuk raporunda itiraz edecek kişiyi “bakım veren kişi” olarak anar (ÇÖZGER Yön. m.12/1).
Nereye?
Raporu düzenleyen hastanenin bulunduğu veya kişinin ikametgâhının bulunduğu ilin il sağlık müdürlüğüne; kişi dilekçeyle, kurum resmî yazıyla başvurur. Müdürlük gerektiğinde il dışında hakem hastane görevlendirebilir (SRY m.60/1).
Süre ne zaman başlar?
Kişi için raporun e-Devlet sistemine aktarılmasından, kurum için kişinin kuruma başvurduğu veya raporu ibraz ettiği tarihten itibaren otuz gündür; süre geçtikten sonra yapılan itiraz kabul edilmez (SRY m.63/1). Erişkin ve ÇÖZGER yönetmelikleri süreyi “ilgilisine teslim tarihinden” başlatır ve kurum itirazında süre aramaz (m.12/1); diğer yönetmeliklerde SRY’ye aykırı hüküm varsa SRY uygulanır (SRY m.70/2).
Süre nasıl sayılır?
Yönetmelik başlangıç gününün sayılıp sayılmayacağını ve son günün tatile denk gelmesi hâlinde sürenin uzayıp uzamayacağını düzenlemez. Raporun e-Devlet’e düştüğü günü not edin ve hak kaybına uğramamak için başlangıç gününü de sayarak, son gün tatilse önceki iş günü başvurun.
Resmî kurumun yazılı talebi
Resmî kurumların yazı ile talebi hâlinde itiraz süreleri dikkate alınmaz (SRY m.63/3).
Yazım ve usul hataları itiraz sayılmaz
İsim, kimlik bilgisi, imza eksikliği, boş bırakılan alan veya mevzuata açık aykırılık gibi hatalar için raporu düzenleyen hastaneye bilgi verilir; hastane işlem yapmazsa il sağlık müdürlüğüne başvurulur. Bu başvurular itiraz sayısına dâhil edilmez (SRY m.63/6).
İl sağlık müdürlüğü kişiyi hakem hastane listesindeki aynı veya üst roldeki en yakın hastaneye gönderir; ilk raporu düzenleyen hastane de listedeyse listedeki başka bir en yakın hastaneye sevk edilir (SRY m.60/2, m.60/4). Hakem hastane belirlendikten sonra şu süreler işler (SRY m.63/4):
20 gün
Sizin süreniz
İl sağlık müdürlüğünün hakem hastaneyi kişiye tebliğinden veya kuruma bildiriminden itibaren MHRS üzerinden ya da hastaneye bizzat başvurarak randevu talep edilir. Bu süreden sonra yapılan başvurular dikkate alınmaz.
15 gün
Hastanenin süresi
Randevu talep ettiğiniz günden itibaren hastane rapor işlemlerini başlatır.
30 gün
Hastanenin süresi
İşlemlerin başlatılmasından itibaren hastane rapor sürecini tamamlar.
İkinci rapora da itiraz edin. Engelli raporlarında hakem hastanenin ikinci raporuna süresi içinde itiraz edilmezse ikinci rapor kesinleşir; kararlar farklı olsa bile itiraz olmadan bölge hakem hastanesine sevk yapılmaz. Bölge hakem hastanesinin kararı kesindir (SRY m.60/2-3). Genel sağlık kurulu raporlarındaki kendiliğinden sevk kuralı (m.55/3) engelli raporlarında uygulanmaz.
Vazgeçme ve süre kaçırma
Kişisel itirazda itiraz eden, itiraz muayenesinin hangi aşamasında olursa olsun itirazından vazgeçerse, itiraz merciine başvurmazsa ya da belirtilen süreler içinde işlemleri tamamlamazsa itiraza konu ilk rapor geçerli hâle gelir (m.63/7-a).
Kurumsal itirazda kişi başvurmaz ya da süreleri tamamlamazsa durum ilgili makama resmî yazıyla bildirilir; itirazda bulunan makam süreci sonlandırabilir ve kurum talep etmeden yeniden hakem hastane görevlendirmesi yapılmaz (m.63/7-b).
İtiraz süreçleri tamamlandıktan sonra itirazdan vazgeçilemez (m.63/7-ç).
Kesinleştikten sonra
Yeni başvuru için altı ay
Hakem hastane kararıyla veya süresinde itiraz edilmeyerek kesinleşen rapor hakkında aynı gereksinim alanında yeni rapor başvurusu en erken altı ay sonra kabul edilir (Erişkin Yön. ve ÇÖZGER Yön. m.12/5). Terör, kaza ve yaralanmaya bağlı, hakem hastane kararıyla kesinleşen ve tedaviyle oranın değişmeyeceği belirtilen sürekli raporlar için yeni başvuru kabul edilmez (m.12/6).
Durum değişirse
Yeni bir engel durumu ortaya çıkarsa veya mevcut durum değişirse, kişinin talebi ve ilgili branş hekiminin sağlık kuruluna sevki uygun görmesi üzerine süre aranmaksızın yeniden değerlendirme yapılır (Erişkin Yön. m.11/4; ÇÖZGER’de bakım veren kişinin talebiyle, m.11/4).
Süreli ve sürekli rapor
Rapor süreli veya sürekli düzenlenir ve geçerlilik süresi mutlaka yazılır. Süreli raporun bitmesine altı aydan az kala talep üzerine yeni rapor verilebilir; kurumlar gerekçeli yazıyla kontrol muayenesi isteyebilir (Erişkin Yön. m.11).
18 yaş geçişi
ÇÖZGER raporları, terör, kaza ve yaralanmaya bağlı raporlar hariç, çocuğun 18 yaşını doldurduğu tarihte geçersiz olur; 18 yaşa üç aydan az kala erişkin raporu verilebilir ve 18 yaşından itibaren geçerli sayılır (ÇÖZGER Yön. m.11/6). Raporu bu nedenle geçersizleşenler 18 yaşını doldurdukları tarihten itibaren üç ay içinde erişkin raporu için başvurur (Erişkin Yön. m.11/6).
Rapor tek başına hak doğurmaz
Bireyin elde edeceği haklar ilgili kurumlarca ayrıca belirlenir; raporlar tek başına hakların verilmesine dayanak teşkil etmez, ilgili mevzuattaki diğer şartlar ayrıca aranır (Erişkin Yön. m.10/1).
Dava yolu
Yargı yolu açıktır
İdarenin her türlü eylem ve işlemlerine karşı yargı yolu açıktır; idari işlemlere karşı açılacak davalarda süre, yazılı bildirim tarihinden başlar (Anayasa m.125/1 ve m.125/3). Bölge hakem hastanesi kararının “kesin” olması (SRY m.60/3), Yönetmelikteki itiraz yolunun tükendiğini gösterir; yargı yolunu kapatmaz.
Hangi mahkeme, hangi istem?
Kesinleşen rapora karşı idare mahkemesinde iptal davası açılır (2576 s.K. m.5/1-a). İdari dava türleri iptal ve tam yargı davalarıdır (İYUK m.2/1); bu yüzden dilekçede engel oranının mahkemece “tespiti” değil, kesinleşen raporun iptali istenir. Dava konusu, duruma göre kesinleşen ikinci rapor ya da bölge hakem hastanesinin kararıdır (SRY m.60/2-3).
Dava açma süresi: 60 gün
Özel kanunda ayrı süre yoksa idare mahkemesinde dava açma süresi altmış gündür ve yazılı bildirimin yapıldığı tarihi izleyen günden başlar (İYUK m.7, m.8/1). Son gün tatile rastlarsa süre izleyen iş gününün bitimine kadar uzar (m.8/2). Raporun yalnız e-Devlet’e düşmesinin “yazılı bildirim” sayılıp sayılmayacağı kanunda düzenlenmemiştir; e-Devlet’e aktarımdan başlayan otuz günlük süre yalnız il sağlık müdürlüğüne yapılan itiraz içindir (SRY m.63/1). Hak kaybı yaşamamak için dava süresini raporu öğrendiğiniz en erken tarihten hesaplayın.
Üst makama başvuru süreyi durdurur
Dava açmadan önce işlemin kaldırılması veya değiştirilmesi dava süresi içinde üst makamdan, yoksa işlemi yapan makamdan istenebilir. Bu başvuru dava süresini durdurur; otuz gün içinde cevap verilmezse istek reddedilmiş sayılır ve süre, başvuruya kadar geçen gün de hesaba katılarak yeniden işlemeye başlar (İYUK m.11).
Yürütmenin durdurulması
Dava açmak işlemi kendiliğinden durdurmaz (İYUK m.27/1). Yürütmenin durdurulması için işlemin uygulanması hâlinde telafisi güç veya imkânsız zararların doğması ve işlemin açıkça hukuka aykırı olması birlikte gerekir (İYUK m.27/2; Anayasa m.125/5). Yürütmenin durdurulması istemli davalarda idarenin savunma süresi kısaltılabilir ve tebliğin memur eliyle yapılmasına karar verilebilir (İYUK m.27/5); adli yardımdan yararlananlardan teminat alınmaz (m.27/6); karara karşı tebliğden itibaren yedi gün içinde bir kez itiraz edilebilir (m.27/7). Eğitim, rehabilitasyon veya bakım hizmetinin kesilmesi gibi somut zararları belgeleriyle dilekçede ayrı ayrı gösterin.
Tek hâkim, istinaf ve temyiz
31/7/2026’dan sonra açılan davalarda, konusu 486.000 TL’yi aşmayan iptal ve tam yargı davaları ile 2022 sayılı Kanunun uygulanmasından doğan davalar (engelli aylığı dâhil) tek hâkimle görülür (2576 s.K. m.7/1-a ve f; 7589 s.K. geçici m.1/2). Engelli raporuna karşı açılan, parasal konusu olmayan bir iptal davasının bu kapsama girip girmediği kanunda açıkça belirtilmemiştir. İdare mahkemesi kararına karşı tebliğden itibaren otuz gün içinde bölge idare mahkemesinde istinaf yoluna gidilir (İYUK m.45/1). Engelli raporu davaları Danıştayda temyiz edilebilen davalar arasında sayılmadığından bölge idare mahkemesinin kararı kural olarak kesindir (m.45/6, m.46/1); 31/7/2026’dan sonra verilen kararlarda bölge idare mahkemesi ilk derece kararını kaldırıp yeniden karar verirse bu karar otuz gün içinde temyiz edilebilir, dava tek hâkimle görülmüşse bu yol da kapalıdır (m.46/2; 7589 s.K. geçici m.1/3).
SGK maluliyet ve çalışma gücü kaybı
SGK’dan malullük aylığı, engellilik nedeniyle yaşlılık aylığı veya sürekli iş göremezlik geliri için istenen raporlar engellilik yönetmeliklerinin kapsamında değildir (Erişkin Yön. m.2/3). Oran, itiraz mercii ve dava yolu farklıdır:
Oranı hastane değil Kurum Sağlık Kurulu belirler
Maluliyet ve çalışma gücü kaybı raporları SGK’nın MEDULA e-Rapor sisteminde düzenlenir; rapora oran yazılmaz ve karar alanına “Karar Sosyal Güvenlik Kurumunca verilecektir.” yazılır (SRY m.28). Kayıp oranını Kurum Sağlık Kurulu belirler (5510 m.25, m.28/5).
Birden fazla hastalıkta Balthazard uygulanmaz
Çalışma gücü kaybı tespitinde sağlık kurulu raporunda birden fazla hastalık varsa en ağır sekel bulgu dikkate alınır ve Balthazard formülü uygulanmaz (Maluliyet ve Çalışma Gücü Kaybı Tespiti İşlemleri Yönetmeliği, RG 28/9/2021-31612, m.5/4 ve m.6/2). Bu kural engelli sağlık kurulu raporundaki Balthazard hesabından farklıdır.
Engellilik nedeniyle yaşlılık aylığı
Kurum Sağlık Kurulunca çalışma gücü kaybı %50-59 bulunan sigortalı en az 16 yıl sigortalılık ve 4320 gün, %40-49 bulunan en az 18 yıl ve 4680 gün ile yaş şartı aranmadan yaşlılık aylığına hak kazanır; kontrol muayenesine tabi tutulabilir (5510 m.28/5). 31/12/2008 dâhil öncesinde sigortalı sayılanlar için gün şartı 3700 ve 4100 gündür (5510 geçici m.6/7-d, e).
15 Ocak 2025 değişikliği
7538 sayılı Kanun (RG 15/1/2025) engellilik nedeniyle vergi indiriminden yararlanarak yaşlılık aylığı bağlanmasına ilişkin geçiş hükmünü kaldırdı. Bu yolla aylık bağlanmış olanların aylıkları ödenmeye devam eder, ancak bunlar hakkında 5510 m.28/5 ve m.94 (kontrol muayenesi) uygulanır (5510 geçici m.10/3).
İtiraz ve dava
Kurumca verilen karara itiraz hâlinde durumu Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Kurulu karara bağlar; Kurul, sigortalının talebi üzerine onun görevlendirdiği uzman hekimi dinlemek zorundadır (5510 m.58/4, m.95/2). 5510 sayılı Kanundan doğan uyuşmazlıklarda dava açmadan önce SGK’ya başvurmak zorunludur; altmış gün içinde cevap verilmezse talep reddedilmiş sayılır (7036 s. İş Mahkemeleri Kanunu m.4). Kanunda aksine hüküm yoksa bu uyuşmazlıklar iş mahkemesinde görülür (5510 m.101; 7036 m.5/1-b). 5434 sayılı Kanuna tabi olmaya devam eden kamu görevlilerinin (5510 geçici m.4) uyuşmazlıkları ise iş mahkemesinin görevi dışında bırakılmıştır (7036 m.5/1-b). İş mahkemesi için kanunda ayrı bir dava açma süresi öngörülmemiştir.
Sık karıştırılan noktalar
Yanlış: 20, 15 ve 30 günlük süreler ilk rapor başvurusunda işler.
Doğrusu: Bu süreler itiraz üzerine hakem hastane belirlendikten sonra işler (SRY m.63/4). İlk başvuruda rapor başvuru tarihinden itibaren en geç otuz günde tamamlanır (SRY m.8/8).
Yanlış: Hakem hastanenin raporu ilk rapordan farklıysa dosya kendiliğinden bölge hakem hastanesine gider.
Doğrusu: Engelli raporlarında gitmez. İkinci rapora süresi içinde itiraz etmezseniz ikinci rapor kesinleşir; kararlar farklı olsa bile itiraz olmadan bölge hakem hastanesine sevk yapılmaz (SRY m.60/2).
Yanlış: Engelli raporlarına itiraz Sağlık Raporları Yönetmeliğinin 62 nci maddesindedir.
Doğrusu: Engelli sağlık kurulu raporlarına itiraz 60 ıncı maddededir; 62 nci madde gemiadamı raporlarını düzenler.
Yanlış: Çocuk raporlarında (ÇÖZGER) birden fazla alan Balthazard formülüyle birleştirilir.
Doğrusu: Birleştirilmez: en üst düzey esas alınır, düzeyler arasında sayısal değer veya formülle hesap yapılmaz (ÇÖZGER Yön. m.8/1-g).
Yanlış: 65 yaş ilavesi, orana düz %10 eklemektir.
Doğrusu: %10, Balthazard formülüyle eklenir: %66,4 olan oran %76,4 değil %69,76 olur (Erişkin Yön. m.10/4).
Yanlış: Engelli raporu için başvurmadan önce e-Devlet’ten Sağlık Durum Belgesi almak zorunludur.
Doğrusu: Sağlık durum belgesi, genel sağlık durumu için istenen raporlar içindir ve sistem entegrasyonu tamamlanana kadar bu hükümler uygulanmaz (SRY m.5, geçici m.1/1). Başvuruda e-Devlet üzerinden doldurulan belge kişisel sağlık bilgi formudur (m.6/1).
Yanlış: 12. Yargı Paketiyle engelli raporu davaları tek hâkime verildi ve Danıştay yolu bu yüzden kapandı.
Doğrusu: Değişen 2576 s.K. m.7/1 engelli raporu davalarını ayrıca saymaz; kesin olarak kapsadığı, 2022 sayılı Kanundan doğan (engelli aylığı) davalar ile konusu 486.000 TL’yi aşmayan iptal ve tam yargı davalarıdır. Engelli raporu davalarında Danıştay temyizi, bu davalar İYUK m.46/1 listesinde yer almadığı için zaten kural olarak kapalıdır.
Yanlış: SGK kararına karşı iş mahkemesinde “makul süre” (1-2 ay) içinde dava açılmalıdır.
Doğrusu: Kanunda iş mahkemesi için böyle bir süre öngörülmemiştir; dava şartı, önce SGK’ya başvurulması ve talebin açıkça ya da altmış gün içinde cevap verilmeyerek reddedilmesidir (7036 s.K. m.4/1).
Yanlış: Dava açmadan önce idareye başvurursanız dava süresi işlemeye devam eder.
Doğrusu: Üst makama veya işlemi yapan makama başvuru dava süresini durdurur; otuz gün içinde cevap verilmezse istek reddedilmiş sayılır ve süre kaldığı yerden işler (İYUK m.11).
Yanlış: SGK kararına Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Kuruluna itiraz süresi 30 gündür.
Doğrusu: 5510 sayılı Kanunun bu itirazı düzenleyen 58 ve 95 inci maddeleri bir süre yazmaz. SRY m.63/1’deki otuz gün, il sağlık müdürlüğüne yapılan rapor itirazlarına ilişkindir.
Yanlış: Trafik kazası geçiren kişi il sağlık müdürlüğüne başvurup kazaya bağlı maluliyet raporu isteyebilir.
Doğrusu: Terör, kaza ve yaralanmaya bağlı durum bildirir rapor kurumlarca resmî yazıyla istenir (Erişkin Yön. m.9/2). Kişi ise genel engellilik raporu için doğrudan yetkili hastaneye dilekçeyle başvurur (m.8/1-a); il sağlık müdürlüğü itiraz merciidir.
Yanlış: %30 engel oranıyla ÖTV istisnalı araç alınamaz.
Doğrusu: Engelliliğine uygun hareket ettirici özel tertibat yaptıranlar için Kanunda asgari oran yoktur; %90 şartı ve “ortopedik engel %40 ve üzeri olup sürücü belgesi alamama” şartı diğer yollar içindir (4760 s. ÖTV K. m.7/1-(2)).
Sıkça sorulan sorular
Engelli raporuna itiraz süresi ne kadar ve ne zaman başlar?▾
Kişi için otuz gündür ve raporun e-Devlet sistemine aktarılmasından itibaren işler; raporu isteyen kurum için kişinin kuruma başvurduğu veya raporu ibraz ettiği tarihten başlar. Süre geçtikten sonra yapılan itirazlar kabul edilmez (Sağlık Raporları Yönetmeliği m.63/1). Yönetmelik başlangıç gününün sayılıp sayılmayacağını düzenlemediğinden, raporun e-Devlet’e düştüğü günü de sayarak hesap yapmanız ihtiyatlı olur.
Engelli raporuna itiraz nereye ve nasıl yapılır?▾
Raporu düzenleyen hastanenin bulunduğu veya kişinin ikametgâhının bulunduğu ilin il sağlık müdürlüğüne; kişi itiraz dilekçesiyle, kurum resmî yazıyla başvurur. Raporu alan kişi, velisi veya vasisi itiraz edebilir; ÇÖZGER’de çocuk adına bakım veren kişi itiraz eder (SRY m.60/1; ÇÖZGER Yön. m.12/1).
Hakem hastanenin raporunu da kabul etmiyorsam ne yapmalıyım?▾
Hakem hastanenin verdiği ikinci rapora da otuz gün içinde itiraz etmeniz gerekir. İkinci rapora süresinde itiraz edilmezse ikinci rapor kesinleşir; ilk rapor ile hakem hastane raporunun kararı farklı olsa bile itiraz olmadan bölge hakem hastanesine sevk yapılmaz. Çelişki varsa ve itiraz edilirse kişi bölge hakem hastanesine sevk edilir (SRY m.60/2-3).
Bölge hakem hastanesinin kararına itiraz edilebilir mi?▾
Bölge hakem hastanesinin sağlık kurulunca verilen karar kesindir (SRY m.60/3); idari itiraz yolu burada biter. İdarenin her türlü eylem ve işlemine karşı yargı yolu açık olduğundan (Anayasa m.125) dava yoluna başvurulabilir; idare mahkemesinde genel dava açma süresi yazılı bildirimi izleyen günden itibaren altmış gündür (İYUK m.7).
Hakem hastaneden randevu almak için ne kadar sürem var?▾
İl sağlık müdürlüğünün hakem hastaneyi kişiye tebliğinden veya kuruma bildiriminden itibaren en geç yirmi gün içinde MHRS üzerinden veya hastaneye bizzat başvurarak randevu talep etmeniz gerekir; bu süreden sonraki başvurular dikkate alınmaz. Hastane randevu talebinden itibaren on beş gün içinde işlemleri başlatır ve başlatmadan itibaren otuz gün içinde raporu tamamlar (SRY m.63/4).
İtirazdan vazgeçersem hangi rapor geçerli olur?▾
Kişisel itirazda itiraz muayenesinin hangi aşamasında olursa olsun itirazdan vazgeçilirse, itiraz merciine başvurulmazsa veya süreler içinde işlemler tamamlanmazsa itiraza konu ilk rapor geçerli hâle gelir; itiraz süreçleri tamamlandıktan sonra vazgeçilemez (SRY m.63/7). Hakem hastanenin ikinci raporuna süresinde itiraz etmemek ise ikinci raporu kesinleştirir (m.60/2).
Rapordaki isim, kimlik numarası gibi hatalar için itiraz etmem gerekir mi?▾
Hayır. Yazım hataları, imza eksikliği, boş bırakılan alanlar, kişi bilgilerinin hatalı olması gibi durumlarda raporu düzenleyen hastaneye bilgi verilir; hastane işlem yapmazsa il sağlık müdürlüğüne başvurulur. Bu başvurular itiraz sayısına dâhil edilmez (SRY m.63/6).
Kesinleşen rapor için ne zaman yeniden başvurabilirim?▾
Hakem hastane kararıyla veya süresinde itiraz edilmeyerek kesinleşen rapor hakkında aynı gereksinim alanında yeni başvuru en erken altı ay sonra kabul edilir (Erişkin Yön. ve ÇÖZGER Yön. m.12/5). Yeni bir engel ortaya çıkarsa veya mevcut durum değişirse, ilgili branş hekiminin sevkiyle süre aranmaksızın yeniden değerlendirme yapılır (m.11/4).
Çocuğum 18 yaşına giriyor; ÇÖZGER raporu ne olacak?▾
ÇÖZGER raporu, terör, kaza ve yaralanmaya bağlı raporlar hariç, 18 yaşın doldurulduğu tarihte geçersiz olur. 18 yaşa üç aydan az kala erişkin raporu için başvurulabilir; rapor 18 yaşından itibaren geçerli sayılır (ÇÖZGER Yön. m.11/6). Raporu bu nedenle geçersizleşenler 18 yaşını doldurdukları tarihten itibaren üç ay içinde erişkin raporu için başvurur (Erişkin Yön. m.11/6).
İtiraz ücretli mi?▾
Sağlık raporları için tahsil edilebilecek ücretleri Sağlık Bakanlığı belirler (SRY m.64/13). Terör, kaza ve yaralanmaya bağlı raporlara itiraz hâlinde rapor ücreti ve işlem bedelleri itiraz eden kişi veya kurumca karşılanır (Erişkin Yön. ve ÇÖZGER Yön. m.17). Güncel tutarı başvuracağınız il sağlık müdürlüğünden öğrenin.
Somut durumunuz için hukuki destek
Engelli sağlık kurulu raporuna itiraz ve iptal davası süreleri kısadır. Somut bir rapor veya karar hakkında genel bilgilendirme almak isterseniz iletişim sayfasından ulaşabilirsiniz.