6698 Sayılı KVKK · m.28 · Kamu Kesimi
Kamu Kurumu KVKK İstisna ve Yükümlülük Değerlendiricisi
Kamu kurum ve kuruluşları ile barolar, odalar ve birlikler gibi kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları için hazırlanmış öz-değerlendirme aracı. Somut bir işleme faaliyetini adım adım tanımlayın; 6698 sayılı Kanunun hangi hükümlerinin uygulandığını, hangilerinin istisna kapsamında kaldığını ve hangi yükümlülüklerin doğduğunu madde dayanaklarıyla birlikte görün.
Kamu Kurumları İçin KVKK Uyum Rehberi
Aracı kullanmadan önce kamu kesimindeki veri sorumlusu yükümlülüklerinin bütününü (genel ilkeler, işleme şartları, aydınlatma, güvenlik, imha, aktarım, VERBİS ve sorumluluk rejimi) rehberden okuyun.
Kamu Kurumu KVKK Değerlendirmesi
Değerlendirmeyi hangi veri sorumlusu için yapıyorsunuz?
Neden soruyoruz?▾
6698 sayılı Kanun bazı istisnaları yalnızca belirli veri sorumlularına tanır: önleyici/istihbari faaliyet istisnası kanunla görev verilmiş kamu kurumlarına, yargılama-infaz istisnası ise yargı makamları ve infaz mercilerine özgüdür. Denetim ve disiplin istisnası (m.28/2-c) ise hem kamu kurumlarını hem de kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarını kapsar.
Yasal Uyarı: Bu araç, 6698 sayılı Kanunun kamu kesimini ilgilendiren hükümlerini özetleyen bir öz-değerlendirme aracıdır; bağlayıcı değildir ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. İstisnaların uygulanabilirliği somut faaliyetin niteliğine göre değişir ve her işleme faaliyeti için ayrı ayrı değerlendirilmelidir. Nihai değerlendirmede Kanun metni, ikincil düzenlemeler ve Kişisel Verileri Koruma Kurulu kararları esas alınmalıdır.
Tam İstisna — Kanun Uygulanmaz (m.28/1)
- •Resmî istatistik ile anonim hâle getirilerek araştırma, planlama ve istatistik amaçlı işleme (m.28/1-b).
- •Sanat, tarih, edebiyat, bilimsel amaç veya ifade özgürlüğü kapsamında işleme (m.28/1-c) — kamu düzeni ve kişilik haklarını ihlal etmemek kaydıyla.
- •Millî savunma, millî güvenlik, kamu güvenliği, kamu düzeni veya ekonomik güvenliğe yönelik önleyici, koruyucu ve istihbari faaliyetler (m.28/1-ç).
- •Yargı makamları veya infaz mercilerince soruşturma, kovuşturma, yargılama ve infaz işlemlerine ilişkin işleme (m.28/1-d).
Kısmi İstisna — m.10, m.11 ve m.16 Uygulanmaz (m.28/2)
- •Suç işlenmesinin önlenmesi veya suç soruşturması için gerekli olma (m.28/2-a).
- •İlgili kişinin kendisi tarafından alenileştirilmiş verilerin işlenmesi (m.28/2-b).
- •Kanunun verdiği yetkiye dayanılarak denetleme/düzenleme görevlerinin yürütülmesi ile disiplin soruşturma veya kovuşturması (m.28/2-c).
- •Bütçe, vergi ve mali konularda Devletin ekonomik ve mali çıkarlarının korunması (m.28/2-ç).
Sık Sorulan Sorular
Kamu kurumları KVKK’ya tabi midir?▾
6698 sayılı Kanun, kişisel verileri işleyen gerçek ve tüzel kişiler hakkında uygulanır (m.2) ve kamu kurumları bakımından genel bir muafiyet öngörmez. Kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları, işleme amaç ve vasıtalarını belirledikleri ölçüde veri sorumlusudur (m.3/1-ı). Kanun yalnızca 28’inci maddede sayılan belirli faaliyetler bakımından uygulanmaz ya da kısmen uygulanır.
m.28/1 ile m.28/2 arasındaki fark nedir?▾
m.28/1’deki hâllerde Kanun hükümleri hiç uygulanmaz (tam istisna). m.28/2’deki hâllerde ise yalnızca aydınlatma yükümlülüğü (m.10), ilgili kişinin hakları (m.11 — zararın giderilmesini talep etme hakkı hariç) ve VERBİS kaydı (m.16) uygulanmaz; genel ilkeler, işleme şartları, veri güvenliği, saklama-imha ve aktarım kuralları aynen geçerli kalır. Üstelik m.28/2 muafiyeti, işlemenin Kanunun amacına ve temel ilkelerine uygun ve orantılı olması şartına bağlıdır.
İstisna kurumun tamamı için mi geçerlidir?▾
Hayır. İstisnalar veri sorumlusunun tüzel kişiliğine değil, tek tek işleme faaliyetlerine bağlanmıştır. Örneğin yargılama işlemleri bakımından m.28/1-d istisnasından yararlanan bir yargı makamının personel özlük dosyaları, ihale süreçleri veya kamera kayıtları Kanuna tâbi olmaya devam eder. Bu nedenle değerlendirme her işleme faaliyeti için ayrı ayrı yapılmalıdır.
Kamu kurumu açık rızaya dayanabilir mi?▾
Açık rıza, belirli bir konuya ilişkin, bilgilendirmeye dayanan ve özgür iradeyle açıklanan rızadır (m.3/1-a). Kamu gücüne dayalı olarak sunulan ve kişinin başvurmak zorunda olduğu hizmetlerde rızanın özgür iradeye dayandığını söylemek güçleşir. Kamu kesiminde öncelikle “kanunlarda açıkça öngörülmesi” (m.5/2-a) ve “hukuki yükümlülük” (m.5/2-ç) şartları değerlendirilmelidir. Ayrıca açık rıza dışında bir şart varken ayrıca açık rıza alınması hatalıdır.
Kamu kurumları VERBİS’e kaydolmak zorunda mı?▾
Evet. Kişisel veri işleyen veri sorumluları, veri işlemeye başlamadan önce Sicile kaydolmak zorundadır (m.16/2). Kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları, Kurul kararlarıyla belirlenen çalışan sayısı ve mali bilanço ölçütlerinden bağımsız olarak kayıt yükümlüsüdür. Yalnızca m.28/1 veya m.28/2 kapsamındaki faaliyetler bakımından bu yükümlülük söz konusu olmaz.
Kamu kurumuna idari para cezası verilir mi?▾
Kanunun 18’inci maddesinde sayılan fiillerin kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları bünyesinde işlenmesi hâlinde, Kurulun yapacağı bildirim üzerine ilgili memurlar ve diğer kamu görevlileri hakkında disiplin hükümlerine göre işlem yapılır ve sonuç Kurula bildirilir (m.18/4). Bunun yanında Kurulun ihlalin giderilmesine ilişkin kararları en geç otuz gün içinde yerine getirilmek zorundadır (m.15/5) ve kişisel verilere ilişkin suçlar bakımından TCK m.135-140 hükümleri uygulanır.
İlgili Araçlar
- Kamu Kurumları İçin KVKK Uyum Rehberi — Kamu kesimindeki yükümlülüklerin madde madde özeti.
- VERBİS Kayıt Yükümlülüğü Testi — Sicile kayıt yükümlülüğünüzü ölçütler üzerinden test edin.
- VERBİS Bildirim Taslağı Hazırlayıcı — Kayıt bildiriminin beş başlığını resmî listelerden doldurun.
- Kişisel Veri Maskeleme Aracı — Belgeleri paylaşmadan önce kişisel verileri tarayıcıda maskeleyin.
Kaynaklar
- 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu (mevzuat.gov.tr)
- KVKK — Kamu Kurumları İçin Kişisel Verilerin Korunması Kanununa Uyum Rehberi
- İkincil düzenlemeler: Veri Sorumluları Sicili Hakkında Yönetmelik; Kişisel Verilerin Silinmesi, Yok Edilmesi veya Anonim Hâle Getirilmesi Hakkında Yönetmelik; Aydınlatma Yükümlülüğünün Yerine Getirilmesinde Uyulacak Usul ve Esaslar Hakkında Tebliğ; Kişisel Verilerin Yurt Dışına Aktarılmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik.
Kaynak: 6698 sayılı KVKK (2/3/2024 tarihli ve 7499 sayılı Kanunla değişik m.6, m.9, m.18 dâhil). Bu araç bilgi amaçlıdır; bağlayıcı değildir ve hukuki danışmanlık yerine geçmez.