Kararın Özü
Azledilen avukatın vekâlet ücreti alacağı için başlattığı ilamsız icra takibine itirazın iptali davasında İstanbul 3. Asliye Hukuk Mahkemesi, bozma sonrası davayı 182.448 TL üzerinden kısmen kabul etmiş ve asıl alacak üzerinden %20 icra inkâr tazminatına hükmetmiştir. Davacı vekilinin, takip tarihine göre oranın %40 olması gerektiği yönündeki dilekçesi üzerine Mahkeme, HMK m.304 (hükmün tashihi) uyarınca oranı "maddi hata" gerekçesiyle %40 olarak düzeltmiş; Yargıtay 3. Hukuk Dairesi hükmü onamış, başvurucunun tashihin usule aykırılığına ilişkin itirazları temyiz ve karar düzeltme aşamalarında yanıtsız kalmıştır.
Anayasa Mahkemesi Birinci Bölümü; HMK m.304'ün yalnızca yazı ve hesap hataları ile benzeri açık maddi hataların düzeltilmesine imkân verdiğini, icra inkâr tazminatı oranının %20 mi yoksa %40 mı olacağının ise 6352 sayılı Kanun'un geçici 10. maddesi çerçevesinde takip tarihine göre belirlenen esasa ilişkin hukuki bir değerlendirme olduğunu vurgulamış; başvurucunun bu esaslı itirazının kanun yolu merciince hiçbir biçimde karşılanmaması nedeniyle gerekçeli karar hakkının ihlal edildiğine oybirliğiyle karar vererek yeniden yargılamaya hükmetmiştir.
Temel İlkeler
- Hükmün tashihi (HMK m.304) yalnızca yazı ve hesap hataları ile diğer benzeri açık hataları kapsar; esasa ilişkin hukuki değerlendirmeler tashih yoluyla değiştirilemez.
- Hüküm taraflara tebliğ edilmişse tashih talebi, ancak taraflar dinlendikten ya da davete rağmen gelmedikleri anlaşıldıktan sonra karara bağlanabilir.
- Kararda aktarılan Yargıtay içtihadına göre icra inkâr tazminatı oranı takip tarihine göre belirlenir: 5/7/2012'den önce başlatılan takiplere bağlı itirazın iptali davalarında %40, bu tarihten sonra başlatılan takiplerde asgari %20 uygulanır (İİK m.67/2, 6352 sayılı Kanun geçici m.10).
- İlk derece mahkemesince karşılanmayan veya kanun yolunda ileri sürülen esaslı iddia ve itirazların kanun yolu merciince yanıtsız bırakılması, gerekçeli karar hakkını (Anayasa m.36) ihlal eder.
Neden Kült Karar?
Tavzih ve tashih kurumlarının hükmün esasına müdahale aracı olarak kullanılamayacağını bireysel başvuru düzeyinde netleştiren güncel karardır. İcra inkâr tazminatı oranının 6352 sayılı Kanun'la getirilen 5/7/2012 eşiğine göre (%40 / asgari %20) belirlendiği yönündeki güncel Yargıtay içtihadını da derli toplu aktardığından, itirazın iptali davası yürüten ve tavzih/tashih kararlarıyla karşılaşan avukatlar için doğrudan başvuru kaynağıdır.