Gecikmesinde tehlike bulunan hâller
Borçlunun mal kaçırma ya da malları yok etme tehlikesi varsa, icra müdürü icra mahkemesinin yazılı izniyle tatil günü dahi haciz yapabilir (İİK m.51/2).
Cumartesi, pazar ve resmî tatillerde haciz kuralları — İİK m.51
Kısa yanıt: Hayır, kural olarak hafta sonu haciz yapılmaz.
İcra ve İflas Kanunu m.51 uyarınca cumartesi, pazar ve resmî tatil günlerinde haciz ve satış gibi icra işlemleri yapılamaz. İşlemler ilk iş günü olan pazartesi gerçekleştirilir. Yalnızca kanunda sayılan istisnai hâllerde, mahkeme izniyle tatilde haciz mümkündür.
2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 51. maddesi, "tatil" günlerinde icra işlemlerinin yapılamayacağını düzenler. Buradaki tatil; hafta tatili (cumartesi ve pazar) ile genel (resmî) tatil günlerini kapsar. Bu günlerde borçlunun evine veya iş yerine haciz için gidilmez, mal haczedilmez, satış yapılmaz.
Maddenin amacı, hem borçlunun temel haklarını korumak hem de icra teşkilatının düzenli mesai saatleri içinde çalışmasını sağlamaktır. Tatil günü işlemeye başlayan veya tatile denk gelen süreler de borçlu aleyhine kısalmaz; ilk iş gününe uzar (İİK m.19, m.51/3).
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Somut dosyanız için bir avukata danışmanız önerilir.
İİK m.51 kapsamında cumartesi, pazar ve resmî tatillerde aşağıdaki icra işlemleri yasaktır:
Fiilî haciz (eve veya işyerine gitme)
İcra memuru, borçlunun konut veya iş yeri adresine haciz amacıyla gidemez; taşınır mal haczedilemez.
Hacizli malların satışı
Haczedilmiş taşınır veya taşınmazların satış işlemleri tatil günlerinde gerçekleştirilemez.
Yeni haciz müzekkeresi gönderilmesi
İcra daireleri kapalıdır; maaş, banka veya üçüncü kişilere yeni müzekkere düzenlenmez.
Ödeme/icra emrinin tebliği
Tatil günleri tebligat yapılamaz; tebliğe bağlı süreler de o günden başlamaz.
Maaş ve banka hesaplarına haciz, icra dairesinin işverene veya bankaya haciz müzekkeresi (yazısı) göndermesiyle gerçekleşir. Bu müzekkere yalnızca iş günlerinde gönderilir. Dolayısıyla hafta sonu yeni bir maaş veya banka haczi konmaz.
Ancak daha önce usulüne uygun konulmuş bir maaş veya banka haczi tatil günlerinde de hukuken geçerliliğini sürdürür; tatil bu tür bir haczi sona erdirmez. Özetle:
Hafta sonu
Yeni haciz müzekkeresi gönderilmez; mevcut haciz etkilenmez.
Pazartesi
İcra dairesi açılır; yeni müzekkere düzenlenebilir ve tebliğ başlar.
Borçlunun mal kaçırma ya da malları yok etme tehlikesi varsa, icra müdürü icra mahkemesinin yazılı izniyle tatil günü dahi haciz yapabilir (İİK m.51/2).
Bir sürenin son günü tatile rastlarsa, süre kendiliğinden takip eden ilk iş günü mesai bitimine uzar (İİK m.19, m.51/3). Yani pazar biten süre pazartesi dolar.
Maaş, banka veya taşınmaz üzerine daha önce usulüne uygun konulmuş hacizler, hafta sonunda da hukuken geçerli kalır; tatil bunları sona erdirmez.
Haciz yapılmasının zorunlu olup olmadığı ve icra müdürünün bu konudaki yetkisinin sınırları, Yargıtay kararlarıyla netleşmiş bir ilke bütününe dayanmaktadır. Hem hafta içi hem de kanuni izinle gerçekleştirilen tatil günü hacizleri için bu ilkeler geçerlidir.
Yargıtay 12. Hukuk Dairesi
Temel ilke
İcra müdürü, alacaklının talebi üzerine borçlunun malvarlığı üzerine haciz koymak zorundadır; "mal kaçırma riski olmadığı" veya benzeri gerekçelerle haciz talebini reddetme yetkisi bulunmamaktadır (İİK m.85/1).
Uyuşmazlık: Belediye binasına fiilî haciz için giden icra müdürü, "borçlu kamu kurumu olduğundan mal kaçırma riski bulunmadığı" gerekçesiyle haciz talebini reddetti. İlk derece ve istinaf bu kararı onadı; Yargıtay ise bozdu.
Yargıtay gerekçesi: İİK m.85, icra müdürüne yalnızca "alacaklara yetecek miktarın" belirlenmesi konusunda takdir hakkı tanır. İİK m.82 son fıkrasındaki takdir hakkı ise yalnızca haczin "caiz olup olmadığına" ilişkindir; "mal kaçırma riski" bu kapsamda değerlendirilemez. Müdürlük kararı hukuka aykırıdır; şikâyetin kabulüyle iptal edilmesi gerekirdi.
Tatil günleriyle bağlantısı: Bu içtihat, mahkeme izniyle tatil günü yapılan istisnai hacizlerde de geçerlidir: izin verildiği takdirde icra müdürü haczi icra etmek zorundadır; kendi değerlendirmesiyle tatil gerekçesiyle reddedemez.
İİK m.51 gereği hafta sonu fiilî haciz yasak olduğundan bu durum istisnai; ancak gecikmesinde tehlike hâlinde icra mahkemesinin yazılı izniyle gerçekleşebilir. Böyle bir durumda aşağıdaki adımları izleyin:
Kimlik ve dosya numarasını isteyin
İcra memurunun resmî kimlik kartını ve icra dosya numarasını talep edin; bu bilgileri not alın.
Mahkeme iznini sorun
Tatil günü haciz için İİK m.51/2 kapsamında icra mahkemesinden alınan yazılı izin belgesi bulunmalıdır. Bu belgeyi görme hakkınız vardır.
Fiziksel direnişten kaçının
Belge mevcutsa yasal işlemi engellemeyin; tutanağa itirazlarınızı yazdırın. Belge yoksa resmi şikâyet yolunu tercih edin.
Bir avukata ulaşın
Süratle bir icra hukuku avukatıyla iletişime geçin; acil tedbir (haczin durdurulması) talep edilebilir.
Kural olarak hayır. İcra ve İflas Kanunu m.51 uyarınca tatil günlerinde (cumartesi, pazar ve resmî tatiller) haciz, satış gibi icra işlemleri yapılamaz. Bu nedenle hafta sonu standart bir hacze gelinmez; işlemler ilk iş günü olan pazartesi yapılır.
Maaş ve banka hesaplarına haciz, icra dairesinin müzekkere (yazı) göndermesiyle iş günlerinde işlenir. Hafta sonu yeni bir haciz müzekkeresi düzenlenmez; ancak daha önce konulmuş bir maaş veya banka haczi hafta sonu da geçerliliğini korur. Yani tatilde yeni haciz konmaz, mevcut haciz kalkmaz.
Hayır. İİK m.51 "tatil günleri" kapsamına cumartesi ve pazar ile birlikte resmî tatil günleri (Ulusal Bayramlar, dinî bayramlar vb.) de girer. Bu günlerde icra daireleri kapalıdır; fiilî haciz, satış ve benzer işlemler yapılamaz. Süreler tatile rastlarsa ilk iş gününe uzar.
İİK m.51/2 gereği, gecikmesinde tehlike bulunan ya da borçlunun malını kaçırma ihtimali olan hâllerde icra müdürü, icra mahkemesinden izin alarak tatil günlerinde de haciz yapabilir. Ayrıca süreler tatil gününe rastlarsa ilk iş gününe uzar (İİK m.51/3, m.19). Bu istisnalar dışında hafta sonu haciz yapılmaz.
İİK m.50 ve ilgili düzenlemeler uyarınca haciz, kural olarak güneşin doğmasından batmasına kadar olan zaman diliminde yapılır. Gece vakti veya tatil günlerinde haciz, ancak kanunda öngörülen istisnai ve izinli hâllerde mümkündür.
Önce memurun kimliğini (resmi kimlik kartı) ve icra dosya numarasını isteyin. İcra mahkemesinden alınan yazılı izin belgesi olmaksızın hafta sonu haciz İİK m.51 gereği yasaktır; bu izni göstermeleri gerekir. İzin belgesi yoksa fiziksel müdahalede bulunmayın ancak durumu tutanakla kaydedin, süratle bir icra avukatına danışın ve gerekirse savcılığa suç duyurusunda bulunun.
Evet, kural olarak süreler hafta sonunda da akar; ancak sona erme günü tatile denk gelirse süre kendiliğinden takip eden ilk iş günü mesai bitimine uzar (İİK m.19, m.51/3). Örneğin pazar günü biten 7 günlük itiraz süresi pazartesi mesai sonuna kadar geçerlidir.
Hafta sonu işlem yapılmasa da süreler işlemeye devam eder. Borcunuzun güncel tutarını hesaplayın ve yetkili icra dairenizi önceden belirleyin.
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Somut bir haciz veya icra takibi süreciniz için bir avukattan profesyonel destek alabilirsiniz.
İletişime geçinKaynak: 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu (m.19, m.50, m.51). Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır; güncel mevzuat ve somut durumunuz için resmî kaynakları ve bir avukatı esas alın.