Karadeniz’deki deniz yetki alanı sınırlandırma belgeleri (Türkiye–SSCB ve Türkiye–Bulgaristan anlaşmaları, UAD’nin Romanya–Ukrayna kararı): 4 belge, resmî koordinatlarıyla tek haritada.
Resmî sınır gösterimi değildir. Harita hiçbir devletin resmî sınır gösterimi değildir; hiçbir hat doğru sınır olarak işaretlenmez. Kara alanları devlete göre ayrılmaz ve boyanmaz: harita hiçbir devletin kara sınırını ya da egemenlik görüşünü göstermez. Hesaplanmış öğeler ve müzakereye bırakılan kesimler ayrıca belirtilir. Doğu Akdeniz’e ilişkin belgeler ayrı bir sayfada gösterilir.
Etkileşimli harita
Hazır görünümler
Harita yükleniyor…
Karasuları, kıta sahanlığı ve MEB arasındaki farklar
Birleşmiş Milletler Deniz Hukuku Sözleşmesi’nde (BMDHS) karasuları, kıta sahanlığı ve münhasır ekonomik bölge (MEB) farklı haklar doğurur. Karadeniz haritasındaki hatları okurken de bu ayrım gözetilmelidir: TR–SSCB 1973 protokolü ve TR–BG 1997 anlaşmasının 3. maddesi karasuları arasındaki sınırı; TR–SSCB 1978 anlaşması (23.12.1986 ve 6.2.1987 tarihli mektup teatisiyle MEB için de), TR–BG 1997 anlaşmasının 4. maddesi ve UAD’nin 2009 kararı kıta sahanlığı ve MEB sınırını belirler.
Karasuları
Kıyı devletinin egemenliği suya, deniz yatağına, toprak altına ve hava sahasına uzanır. Bu egemenlik, uluslararası hukuk kuralları çerçevesinde kullanılır.
Deniz yatağı ve toprak altındaki doğal kaynakları araştırma ve işletmeye ilişkin egemen haklar sağlar. Bu haklar açık bir ilana bağlı değildir; üstteki suyun ve hava sahasının hukuki statüsünü değiştirmez.
Karasularının ötesindeki sularda, deniz yatağında ve toprak altında doğal kaynaklara ilişkin egemen haklar ve belirli konularda yetkiler sağlar. Esas hatlardan itibaren 200 deniz milini aşamaz; diğer devletlerin seyrüsefer ve uçuş serbestileri devam eder.
Haritadaki hesaplanmış karasuları katmanında bütün kıyı devletleri için 12 deniz mili kullanılmıştır. Katman kıyı çizgisinden hesaplanmıştır; resmî esas hatları ve karasuyu sınırını göstermez.
Karar Türkiye’yi ve Bulgaristan’ı bağlamaz. Divan, sınırlandırmanın üçüncü devletlerin menfaatlerinin söz konusu olabileceği alanın kuzeyinde kalacağını belirtmiştir (para. 112). UAD Statüsü m. 59 uyarınca karar yalnızca taraflar arasında ve o dava bakımından bağlayıcıdır; m. 60 uyarınca kesindir.
Haritadaki hatlar aşağıdaki belgelerin resmî koordinatlarıyla çizilir. Her belge taraflarının anlaşmasını ya da taraflar arasındaki kararı yansıtır; hiçbiri üçüncü devletler için doğru sınır olarak işaretlenmez. Sınırlandırma anlaşması ya da resmî koordinat listesi bulunmayan durumlar tablonun sonunda ve aşağıdaki kutularda yer alır.
CSV dosyası belgelerdeki noktaları belgedeki sırayla verir; sınırlandırılmamış uçlar, hesaplanmış parça ve yön işareti aşağıdaki künyelerde açıklanır.
Belge adı, kısa adı, yıl veya kaynak künyesiyle arayın. Filtreler bu tabloya uygulanır; harita, aşağıdaki tam künyeler ve CSV indirmesi bütün kayıtları korur.
4 belgeden 4 gösteriliyor · 5 koordinatsız kayıt
Karadeniz deniz yetki alanı belgeleri: taraflar, tarihler, durum, datum ve kaynaklar. Sıralama belgenin imza veya karar tarihine göredir.
TR–SSCB hattı: ardıl devletler arasındaki bölünme belirlenmemiştir
1973 protokolü, 1978 anlaşması ve 1986–87 mektup teatisi SSCB ile yapılmıştır. 14.7.1997’de imzalanan Türkiye–Gürcistan protokolü bu belgeleri başlangıç kısmında sayar; hüküm kısmı Türk ve Gürcü karasuları arasındaki deniz sınırını bu belgelere uygun olarak teyit eder, kıta sahanlığı ve MEB sınırına ilişkin ayrı bir hüküm içermez. Protokolün yürürlüğe girişi ve BM tescili doğrulanamamıştır; protokol yeni koordinat içermez. BM DOALOS, 1978 anlaşmasını ve 1986–87 mektup teatisini Rusya ve Ukrayna sayfalarında da listeler. 21 Ekim 2026 itibarıyla hattın hangi kesiminin Gürcistan’a, Rusya’ya ya da Ukrayna’ya düştüğünü (üçlü noktaları) belirleyen bir birincil belge bulunamamıştır; haritada hat bölünmez.
Bulgaristan–Romanya: sınırlandırma anlaşması yok
21 Ekim 2026 itibarıyla BM DOALOS kayıtlarında Bulgaristan ile Romanya arasında bir deniz sınırlandırma anlaşması yer almaz. Bulgaristan’ın 28.1.2000 tarihli Deniz Alanları, İç Su Yolları ve Limanlar Kanunu karasuyu yan sınırını kara sınırının kıyıya ulaştığı noktanın paraleli olarak tanımlar (m. 17), ancak koordinat vermez; kıta sahanlığı ve MEB sınırlarını komşu devletlerle yapılacak anlaşmalara bırakır (m. 41, 46). Romanya’nın 25.4.1986 tarihli MEB kararnamesi de koordinat içermez.
Rusya–Ukrayna (Karadeniz, Azak Denizi, Kerç Boğazı): sınırlandırma anlaşması yok
21 Ekim 2026 itibarıyla BM DOALOS kayıtlarında Rusya ile Ukrayna arasında bir deniz sınırlandırma anlaşması yer almaz. 24.12.2003 tarihli Azak Denizi ve Kerç Boğazı’nın Kullanımında İşbirliği Antlaşması’nın 1. maddesi, Azak Denizi’nin taraflar arasında yapılacak bir anlaşmaya göre devlet sınırı çizgisiyle sınırlandırılacağını öngörür. Ukrayna’nın BM Deniz Hukuku Sözleşmesi Ek VII uyarınca başlattığı tahkimde (PCA 2017-06) verilen 22.4.2026 tarihli karar deniz sınırı çizmemiştir; hüküm fıkrasındaki ihlal tespitleri Kerç Boğazı’ndaki çevresel etki değerlendirmesi ve işbirliği yükümlülüklerine ilişkindir.
Rusya–Gürcistan: sınırlandırma anlaşması yok
21 Ekim 2026 itibarıyla BM DOALOS kayıtlarında Rusya ile Gürcistan arasında bir deniz sınırlandırma anlaşması yer almaz. Gürcistan’ın 24.12.1998 tarihli Deniz Alanı Kanunu, karasuyunun diğer Karadeniz devletlerinin karasularıyla sınırlandırılmasını anlaşmaya, anlaşma yoksa uluslararası hukukun ilke ve kurallarına bırakır (m. 15/2); MEB’in dış sınırlarının ya da bunların yerine geçen coğrafi koordinatların Gürcistan ile diğer Karadeniz devletleri arasında yapılan antlaşmalarla belirleneceğini öngörür (m. 31/1); kıta sahanlığının dış sınırları MEB’inkilerle çakışır (m. 39/1). Kanun koordinat içermez. BM DOALOS’un harita ve koordinat tevdi listesinde Gürcistan yer almaz.
Türkiye–Romanya ve Türkiye–Ukrayna (batı kesimi): sınırlandırılmamış
Üç belgenin açık bıraktığı uçlar yaklaşık 43°27′ K – 31°20′ D çevresinde birbirine yaklaşır: TR–BG 1997’nin 10. noktası (9–10 kesimi müzakereye bırakılmıştır), TR–SSCB 1978’in batı ucu (32°00′ D batısındaki kesim görüşmelere bırakılmıştır) ve UAD 2009 hattının 5. noktadan sonra güneye uzanan, uç noktası belirtilmemiş kesimi. UAD, sınırlandırmanın Bulgaristan ve Türkiye’nin bulunduğu güneyde üçüncü devletlerin menfaatlerinin söz konusu olabileceği alanın kuzeyinde kalacağını belirtmiştir (para. 112). 21 Ekim 2026 itibarıyla Türkiye ile Romanya arasında bir sınırlandırma anlaşması yoktur; bu bölgede tek bir sınır gösterilmez.
Belge künyeleri ve koordinat listeleri
TR–SSCB 1973
Türkiye–SSCB Karadeniz’de Türk ve Sovyet Karasuları Arasındaki Deniz Hudut Hattının Tespiti Hakkında Protokol (1980 işaretleme belgeleriyle)
Ankara’da imzalanan protokol, karasuları arasındaki deniz hudut hattını kara sınırının kıyıdaki son noktasından 290° azimutla iki devletin 12 deniz millik karasularının dış sınırına kadar uzanan bir doğru olarak tanımlar; koordinat vermez. Hattın iki ucunun koordinatları 11.9.1980’de imzalanan işaretleme (demarkasyon) belgelerindedir; hattın uzunluğu 12,96 deniz milidir. BM kayıt No. I-14475. Protokolün onay kanunu 1830 (RG 19.7.1974, sayı 14950), kararnamesi 7/8884 (RG 13.12.1974, sayı 15091); işaretleme belgelerinin onay kanunu 2579 (RG 21.1.1982, sayı 17581), kararı 8/4696 (RG 9.7.1982, sayı 17749). 14.7.1997’de imzalanan Türkiye–Gürcistan protokolü, Türk ve Gürcü karasuları arasındaki deniz sınırını bu belgelere uygun olarak teyit eder; protokolün yürürlüğe girişi ve BM tescili doğrulanamamıştır.
Belgede yarıküre harfi yoktur; değerler “Enlem” ve “Boylam” satırlarında verilir (kuzey enlemi, doğu boylamı).
Türkçe metin saniyenin kesrini tırnaktan sonra virgülle basar (41°31′18″,39); Rusça metin aynı değerleri verir. Belge ayrıca Gauss-Krüger düz koordinatlarını verir: başlangıç X = 4 596 860,80, Y = 462 337,80; son nokta X = 4 605 187,44, Y = 439 827,34.
Son noktanın boylamındaki “16” dakikasının 6 rakamı Türkçe sayfada bozuk basılmıştır; Rusça metin (s. 30) 41°16′40,88″ verir ve belgedeki Y düz koordinatı bu değerle tutarlıdır.
TR–SSCB 1978 hattının ilk noktası (41°35′41″ K – 41°16′33″ D) bu hattın son noktasından yaklaşık 0,2 km uzaktadır. 1978 anlaşması koordinatlarını ekli 500 ve 501 numaralı deniz haritalarının adı verilmemiş koordinat sisteminde, 1980 işaretleme belgesi ise Türk koordinat sisteminde (Gauss-Krüger projeksiyonu, Hayford elipsoidi) verir.
Koordinat listesi — 2 nokta (belgede basıldığı biçimde)
Moskova’da imzalanmıştır; asıl metinler Türkçe ve Rusçadır. BM kayıt No. I-20344. Hat, 1973 protokolüyle belirlenen karasuları sınırının son noktasından başlar ve genel olarak batı yönünde 12 noktadan geçer. Sınır 43°20′43″ K – 32°00′00″ D noktasına kadar belirlenmiştir; buradan 43°26′59″ K – 31°20′48″ D noktasına uzanan kesimin çizimi ileride yapılacak görüşmelere bırakılmıştır (Madde 1). 23.12.1986 ve 6.2.1987 tarihli mektup teatisiyle aynı sınır iki devletin münhasır ekonomik bölgelerinin de sınırıdır (yürürlük 6.2.1987; BM kaydı 24690; BKK 87/11510, RG 28.2.1987, sayı 19386). Onay kanunu 2355 (RG 11.12.1980, sayı 17187); kararı 8/2159 (RG 20.1.1981, sayı 17226).
Belgede noktalar numarasızdır; sayfadaki numaralar Madde 1’deki sırayı (doğudan batıya) gösterir. Her satırda enlem “Kuzey”, boylam “Doğu” sütunundadır.
Batı ucu Madde 1’in son paragrafında geçer ve yarıküre belirtilmeden basılmıştır. Bu noktaya uzanan kesim sınırlandırılmamıştır; haritada çizgi çizilmez, yalnızca uç işaretlenir.
İlk nokta, 1973 karasuları hattının son noktasından yaklaşık 0,2 km uzaktadır. 1978 anlaşması koordinatlarını ekli 500 ve 501 numaralı deniz haritalarının adı verilmemiş koordinat sisteminde, 1980 işaretleme belgesi ise Türk koordinat sisteminde (Gauss-Krüger projeksiyonu, Hayford elipsoidi) verir.
14.7.1997’de imzalanan Türkiye–Gürcistan protokolü (BKK 97/9999, RG 20.10.1997, sayı 23146) bu anlaşmayı ve 1986–87 mektup teatisini başlangıç kısmında sayar; hüküm kısmı Türk ve Gürcü karasuları arasındaki deniz sınırını bu belgelere uygun olarak teyit eder, kıta sahanlığı ve MEB sınırına ilişkin ayrı bir hüküm içermez. Protokolün yürürlüğe girişi ve BM tescili doğrulanamamıştır. BM DOALOS anlaşmayı Rusya ve Ukrayna sayfalarında da listeler; hattın hangi kesiminin hangi devlete düştüğünü belirleyen bir birincil belge bulunamamıştır.
Sınırlandırılmamış uçBelgede adı ve koordinatı geçen, ancak sınır çizgisiyle bağlanmayan nokta: bu noktaya uzanan kesim belgede sonraki müzakereye bırakılmıştır. Haritada yalnızca uç işaretlenir, çizgi çizilmez. Koordinat listesinde rozetle gösterilir.
Koordinat listesi — 13 nokta (belgede basıldığı biçimde)
Datum: Belgede adı verilmemiş: ekli 500 (1977) ve 501 (1976) numaralı deniz haritalarının koordinat sistemi (Madde 2)
TR–SSCB 1978 koordinat listesi
Nokta
Enlem
Boylam
Not
1. nokta
Kuzey 41°35'41"
Doğu 41°16'33"
2. nokta
Kuzey 41°57'00"
Doğu 40°41'33"
3. nokta
Kuzey 42°01'52"
Doğu 40°26'00"
4. nokta
Kuzey 42°08'21"
Doğu 39°49'37"
5. nokta
Kuzey 42°20'15"
Doğu 39°00'13"
6. nokta
Kuzey 42°25'28"
Doğu 38°32'10"
7. nokta
Kuzey 43°10'55"
Doğu 36°50'42"
8. nokta
Kuzey 43°26'04"
Doğu 36°10'57"
9. nokta
Kuzey 43°26'08"
Doğu 35°30'25"
10. nokta
Kuzey 43°11'17"
Doğu 34°13'10"
11. nokta
Kuzey 43°11'50"
Doğu 33°36'56"
12. nokta
Kuzey 43°20'43"
Doğu 32°00'00"
Batı ucuSınırlandırılmamış uç
43°26'59"
31°20'48"
Madde 1: 12. nokta ile bu nokta arasındaki kesimin çizimi ileride yapılacak görüşmelere bırakılmıştır.
TR–BG 1997
Türkiye–Bulgaristan Mutludere/Rezovska Deresi Mansap Bölgesindeki Sınırın Belirlenmesi ve İki Ülke Arasında Karadeniz’de Deniz Yetki Alanlarının Sınırlandırılması Anlaşması
Taraflar
Türkiye, Bulgaristan
İmza
Yürürlük
Durum
Yürürlükte
Datum
WGS 84 (Madde 3 ve 4); Madde 2’deki C, D ve E noktaları 1983 tarihli 1:10 000 ölçekli Beğendik/Rezovo Körfezi haritasının koordinat sisteminde
Sofya’da imzalanmıştır; asıl metin İngilizcedir. BM kayıt No. I-36204; Bulgaristan tarafından 1.11.1999’da tescil ettirilmiştir. Madde 2 Beğendik/Rezovo Körfezi’ndeki sınırı (C, D, E), Madde 3 karasuları yan sınırını (E’den F’ye loksodromla, oradan 41°58′52,8″ K paraleli boyunca 12 deniz millik dış sınırdaki son noktaya), Madde 4 kıta sahanlığı ve MEB sınırını (jeodezik çizgilerle 1–10) belirler. 9 ile 10. noktalar arasındaki çizimin ileride uygun bir zamanda yapılacak müzakerelerde sonuçlandırılması kararlaştırılmıştır. Onay kanunu 4364 (RG 2.6.1998, sayı 23360); kararı 98/11359 (RG 21.7.1998, sayı 23409).
Madde 4, kıta sahanlığı ve MEB sınırının Madde 3’teki karasuları yan sınırının son noktasından (41°58′52,8″ K – 28°19′25,8″ D) başladığını söyler; Madde 4’ün 1. noktası ise 41°59′52″ K – 28°19′26″ D olarak, yaklaşık 1,8 km kuzeyde basılmıştır. BM tescilli metin, BM DOALOS metni ve Resmî Gazete’nin Türkçe ve İngilizce metinleri aynı değeri basar. Haritada basıldığı gibi çizilmiştir: karasuları ucu → 1 → 2 …
Kara sınırının son noktası ve körfezdeki başlangıç noktası yalnızca 1:1000 ölçekli plandaki dik koordinatlarla (x, y metre) verilmiştir; coğrafi koordinatı olmadığından haritada çizilmez. Körfezdeki sınır C noktasından gösterilir.
10. nokta Madde 4’ün listesindedir; 9–10 kesimi sonraki müzakereye bırakıldığından haritada çizgi çizilmez, yalnızca uç işaretlenir.
Hat parçaları
Madde 2: Beğendik/Rezovo Körfezi:C → D → E
Madde 3: karasuları yan sınırı:E → F → Karasuları ucu
Sınırlandırılmamış uçBelgede adı ve koordinatı geçen, ancak sınır çizgisiyle bağlanmayan nokta: bu noktaya uzanan kesim belgede sonraki müzakereye bırakılmıştır. Haritada yalnızca uç işaretlenir, çizgi çizilmez. Koordinat listesinde rozetle gösterilir.
Koordinat listesi — 15 nokta (belgede basıldığı biçimde)
Datum: WGS 84 (Madde 3 ve 4); Madde 2’deki C, D ve E noktaları 1983 tarihli 1:10 000 ölçekli Beğendik/Rezovo Körfezi haritasının koordinat sisteminde
TR–BG 1997 koordinat listesi
Nokta
Enlem
Boylam
Not
C noktası
41°58'43.6" N
28°01'53.3" E
D noktası
41°58'41.5" N
28°02'05.1" E
E noktası
41°58'48.5" N
28°02'15.8"E
Körfezin iç sularını denizden ayıran esas hat üzerindeki nokta.
F noktası
41°58'52.8" N
28°02'25.2" E
Karasuları ucu
41°58'52.8" N
28°19'25.8" E
Madde 3: karasuları yan sınırının 12 deniz millik dış sınırdaki son noktası.
1. nokta
41°59'52" N
28°19'26" E
Karasuları ucundan yaklaşık 1,8 km kuzeyde basılmıştır; Madde 4 hattın karasuları ucundan başladığını söyler. Basıldığı gibi çizilmiştir.
2. nokta
42°14'28" N
29°20'45" E
3. nokta
42°26'24" N
29°34'20" E
4. nokta
42°29'24" N
29°49'36" E
5. nokta
42°33'27" N
29°58'30" E
6. nokta
42°48'03" N
30°34'10" E
7. nokta
42°49'31" N
30°36'18" E
8. nokta
42°56'43" N
30°45'06" E
9. nokta
43°19'54" N
31°06'33" E
10. noktaSınırlandırılmamış uç
43°26'49" N
31°20'43" E
Madde 4: 9 ile 10. noktalar arasındaki çizim ileride uygun bir zamanda yapılacak müzakerelerde sonuçlandırılacaktır.
RO–UA 2009 (UAD)
Uluslararası Adalet Divanı, Karadeniz’de Deniz Sınırlandırması (Romanya/Ukrayna) kararı
Taraflar
Romanya, Ukrayna
Karar tarihi
Durum
Kesin karar
Datum
2–5. noktalar ve azimut WGS 84 (para. 154 dipnot 4 ve para. 218); 1. nokta için kararda datum belirtilmemiştir
Divan, Romanya ile Ukrayna arasındaki kıta sahanlığı ve münhasır ekonomik bölgeleri tek bir deniz sınırıyla oy birliğiyle sınırlandırmıştır (para. 219). Hat, tarafların 17.6.2003 tarihli Devlet Sınırı Rejimi Antlaşması’nın 1. maddesinde kararlaştırdığı 1. noktadan başlar, Yılan Adası çevresindeki Ukrayna karasuyunun 12 deniz millik yayı boyunca 2. noktaya, oradan eşit uzaklık hattı boyunca 3, 4 ve 5. noktalara uzanır; 5. noktadan sonra 185°23′54,5″ jeodezik azimutla güneye, üçüncü devletlerin haklarının etkilenebileceği alana kadar sürer. Kararın Fransızca metni esastır. UAD Statüsü m. 59 uyarınca karar yalnızca taraflar arasında ve o dava bakımından bağlayıcıdır; m. 60 uyarınca kesindir.
1. noktanın koordinatı kararın 28. ve 205. paragraflarında 2003 Antlaşması’ndan aktarılmıştır; 218. paragraf WGS 84 datumunu yalnızca 2–5. noktalar için belirtir.
1–2 kesimi kararda koordinatla değil, Yılan Adası’nın 12 deniz millik karasuyu yayı olarak tanımlanır. Ada kullanılan kıyı verisinde bulunmadığından yay, 1. ve 2. noktalara 12 deniz mili uzaklıktaki tek merkezden hesaplanmıştır; gerçek yay adanın alçak su hattından ölçülür ve bu çizimden en çok adanın yarı boyutu kadar sapabilir.
Karar Türkiye’yi ve Bulgaristan’ı bağlamaz. Divan, sınırlandırmanın üçüncü devletlerin menfaatlerinin söz konusu olabileceği alanın kuzeyinde kalacağını belirtmiştir (para. 112).
Hat parçaları
Yılan Adası karasuyu yayı (1–2):1 → 2HesaplanmışKararda koordinatla verilmez. Yay, 1. ve 2. noktalara 12 deniz mili (22,224 km) uzaklıktaki tek merkezden WGS 84 elipsoidi üzerinde hesaplanmıştır. Haritada noktalı çizilir.
Eşit uzaklık hattı (2–5):2 → 3 → 4 → 5
Yön işareti5. nokta, jeodezik azimut 185° 23′ 54.5″: 5. noktadan sonra hat, Romanya ve Ukrayna’nın karşılıklı kıyılarına eşit uzaklıkta, 185°23′54,5″ jeodezik azimutla güneye, üçüncü devletlerin haklarının etkilenebileceği alana kadar sürer. Kararda uç noktası yoktur; haritada hat uzatılmaz.
Koordinat listesi — 5 nokta (belgede basıldığı biçimde)
Datum: 2–5. noktalar ve azimut WGS 84 (para. 154 dipnot 4 ve para. 218); 1. nokta için kararda datum belirtilmemiştir
RO–UA 2009 (UAD) koordinat listesi
Nokta
Enlem
Boylam
Not
1. nokta
45° 05′ 21″ N
30° 02′ 27″ E
Kararın 205. paragrafında basıldığı biçim; 28. paragraf aynı değeri “north latitude / east longitude” sözcükleriyle verir.
2. nokta
45° 03′ 18.5″ N
30° 09′ 24.6″ E
3. nokta
44° 46′ 38.7″ N
30° 58′ 37.3″ E
4. nokta
44° 44′ 13.4″ N
31° 10′ 27.7″ E
5. nokta
44° 02′ 53.0″ N
31° 24′ 35.0″ E
Yöntem ve sınırlar
Kıyı çizgisi ve kara alanları. Kıyı çizgisi Natural Earth 1:10m verisinden (kamu malı), world-atlas 2.0.2 dönüştürmesi üzerinden alınmıştır. Kara alanları devlete göre ayrılmaz ve tek renkle gösterilir; harita hiçbir devletin kara sınırını ya da egemenlik görüşünü göstermez.
Karasuları. Bütün kıyı devletleri için 12 deniz mili kullanılmıştır; dayanaklar hukuki çerçeve bölümündedir. Katman kıyı çizgisinden hesaplanmıştır; resmî esas hatları ve karasuyu sınırını göstermez. Marmara Denizi ile İstanbul Boğazı ve Azak Denizi ile Kerç Boğazı, şematik kapatma çizgileriyle haritadaki hesaplanmış karasuları katmanının dışında bırakılmıştır; bu alanların statüsü bu sayfanın konusu değildir. Lagün ve limanlar ayrıca ayrılmamıştır.
Yılan Adası yayı. 1–2 kesimi kararda koordinatla değil, Yılan Adası’nın 12 deniz millik karasuyu yayı olarak tanımlanır. Ada kullanılan kıyı verisinde bulunmadığından yay, 1. ve 2. noktalara 12 deniz mili uzaklıktaki tek merkezden hesaplanmıştır; gerçek yay adanın alçak su hattından ölçülür ve bu çizimden en çok adanın yarı boyutu kadar sapabilir.
Çizgi dili. İkili anlaşmalar ve UAD kararı düz, resmî koordinatı olmayan hesaplanmış parça (Yılan Adası yayı) noktalı çizilir. Müzakereye bırakılan kesimlerde çizgi çizilmez, yalnızca uç işaretlenir: TR–SSCB 1978 (Batı ucu) ve TR–BG 1997 (10. nokta). UAD hattı 5. nokta sonrasında uzatılmaz; bu noktada kararın belirttiği 185° 23′ 54.5″ jeodezik azimutu gösteren bir yön işareti çizilir. Kural her devlete aynı biçimde uygulanır; renk tek başına anlam taşımaz.
İzdüşüm. Harita Mercator izdüşümündedir; hatlar bu izdüşümde düz (loksodrom) çizilir. Belgelerde jeodezik olarak tanımlanan hatlarla farkı harita ölçeğinde görünmez. Harita çerçevesi 27,3°–41,9° D ve 40,8°–47,4° K arasıdır.
Koordinatlar ve datum. Koordinatlar belgede basıldığı biçimde verilir; her belgenin datumu belgede belirtildiği gibi yazılmıştır. Haritada bütün noktalar WGS 84 kabul edilmiştir. CSV dosyasındaki ondalık değerler basılı koordinatlardan türetilmiştir; datum dönüşümü yapılmamıştır.
Baskı farkları. Belgelerdeki baskı farkları düzeltilmez; ilgili belgenin ya da noktanın notunda gösterilir. Örneğin TR–BG 1997’nin 1. noktası, karasuları ucundan farklı basıldığı hâliyle çizilmiştir.
Güncellik. Veriler tarihinde kontrol edilmiştir.
Karadeniz deniz yetki alanları: sık sorulan sorular
Türkiye’nin Karadeniz’deki deniz sınırları hangi belgelerle belirlendi?
Türkiye’nin Karadeniz’deki deniz sınırları şu belgelere dayanır. TR–SSCB 1973 (imza 17.04.1973, yürürlük 27.03.1975): SSCB ile karasuları arasındaki deniz hudut hattı. Hattın iki ucunun koordinatları 11.9.1980’de imzalanan işaretleme (demarkasyon) belgelerindedir. TR–SSCB 1978 (imza 23.06.1978, yürürlük 15.05.1981): SSCB ile kıta sahanlığı sınırı; 23.12.1986 ve 6.2.1987 tarihli mektup teatisiyle aynı sınır iki devletin münhasır ekonomik bölgelerinin de sınırıdır. TR–BG 1997 (imza 04.12.1997, yürürlük 04.11.1998): Bulgaristan ile Beğendik/Rezovo Körfezi’ndeki sınır, karasuları yan sınırı ile kıta sahanlığı ve MEB sınırı. 1973 protokolü, 1978 anlaşması ve 1986–87 mektup teatisi SSCB ile yapılmıştır. 14.7.1997’de imzalanan Türkiye–Gürcistan protokolü bu belgeleri başlangıç kısmında sayar; hüküm kısmı Türk ve Gürcü karasuları arasındaki deniz sınırını bu belgelere uygun olarak teyit eder, kıta sahanlığı ve MEB sınırına ilişkin ayrı bir hüküm içermez. Protokolün yürürlüğe girişi ve BM tescili doğrulanamamıştır; protokol yeni koordinat içermez. 21 Ekim 2026 itibarıyla Türkiye ile Romanya arasında bir sınırlandırma anlaşması yoktur.
Türkiye ile Bulgaristan arasındaki deniz sınırı nasıl belirlendi?
İmza tarihi 04.12.1997, yürürlük tarihi 04.11.1998. Sofya’da imzalanmıştır; asıl metin İngilizcedir. BM kayıt No. I-36204; Bulgaristan tarafından 1.11.1999’da tescil ettirilmiştir. Madde 2 Beğendik/Rezovo Körfezi’ndeki sınırı (C, D, E), Madde 3 karasuları yan sınırını (E’den F’ye loksodromla, oradan 41°58′52,8″ K paraleli boyunca 12 deniz millik dış sınırdaki son noktaya), Madde 4 kıta sahanlığı ve MEB sınırını (jeodezik çizgilerle 1–10) belirler. 9 ile 10. noktalar arasındaki çizimin ileride uygun bir zamanda yapılacak müzakerelerde sonuçlandırılması kararlaştırılmıştır. Onay kanunu 4364 (RG 2.6.1998, sayı 23360); kararı 98/11359 (RG 21.7.1998, sayı 23409). 10. nokta Madde 4’ün listesindedir; 9–10 kesimi sonraki müzakereye bırakıldığından haritada çizgi çizilmez, yalnızca uç işaretlenir.
Türkiye–Bulgaristan anlaşmasında 1. nokta ile karasuları ucu arasındaki fark nedir?
Madde 4, kıta sahanlığı ve MEB sınırının Madde 3’teki karasuları yan sınırının son noktasından (41°58′52,8″ K – 28°19′25,8″ D) başladığını söyler; Madde 4’ün 1. noktası ise 41°59′52″ K – 28°19′26″ D olarak, yaklaşık 1,8 km kuzeyde basılmıştır. BM tescilli metin, BM DOALOS metni ve Resmî Gazete’nin Türkçe ve İngilizce metinleri aynı değeri basar. Haritada basıldığı gibi çizilmiştir: karasuları ucu → 1 → 2 … Sayfa bu farkı düzeltmez; iki nokta da koordinat listesinde belgede basıldığı biçimde gösterilir.
UAD’nin 2009 Romanya–Ukrayna kararı Türkiye’yi bağlar mı?
Karar Türkiye’yi ve Bulgaristan’ı bağlamaz. Divan, sınırlandırmanın üçüncü devletlerin menfaatlerinin söz konusu olabileceği alanın kuzeyinde kalacağını belirtmiştir (para. 112). UAD Statüsü m. 59 uyarınca karar yalnızca taraflar arasında ve o dava bakımından bağlayıcıdır; m. 60 uyarınca kesindir. 5. noktadan sonra hat, Romanya ve Ukrayna’nın karşılıklı kıyılarına eşit uzaklıkta, 185°23′54,5″ jeodezik azimutla güneye, üçüncü devletlerin haklarının etkilenebileceği alana kadar sürer. Kararda uç noktası yoktur; haritada hat uzatılmaz.
Üç belgenin açık bıraktığı uçlar yaklaşık 43°27′ K – 31°20′ D çevresinde birbirine yaklaşır: TR–BG 1997’nin 10. noktası (9–10 kesimi müzakereye bırakılmıştır), TR–SSCB 1978’in batı ucu (32°00′ D batısındaki kesim görüşmelere bırakılmıştır) ve UAD 2009 hattının 5. noktadan sonra güneye uzanan, uç noktası belirtilmemiş kesimi. UAD, sınırlandırmanın Bulgaristan ve Türkiye’nin bulunduğu güneyde üçüncü devletlerin menfaatlerinin söz konusu olabileceği alanın kuzeyinde kalacağını belirtmiştir (para. 112). 21 Ekim 2026 itibarıyla Türkiye ile Romanya arasında bir sınırlandırma anlaşması yoktur; bu bölgede tek bir sınır gösterilmez. Ayrıca 21 Ekim 2026 itibarıyla BM DOALOS kayıtlarında Bulgaristan–Romanya, Rusya–Ukrayna ve Rusya–Gürcistan arasında bir deniz sınırlandırma anlaşması yer almaz.
Azak Denizi ve Kerç Boğazı’nda deniz sınırı var mı?
21 Ekim 2026 itibarıyla BM DOALOS kayıtlarında Rusya ile Ukrayna arasında bir deniz sınırlandırma anlaşması yer almaz. 24.12.2003 tarihli Azak Denizi ve Kerç Boğazı’nın Kullanımında İşbirliği Antlaşması’nın 1. maddesi, Azak Denizi’nin taraflar arasında yapılacak bir anlaşmaya göre devlet sınırı çizgisiyle sınırlandırılacağını öngörür. Ukrayna’nın BM Deniz Hukuku Sözleşmesi Ek VII uyarınca başlattığı tahkimde (PCA 2017-06) verilen 22.4.2026 tarihli karar deniz sınırı çizmemiştir; hüküm fıkrasındaki ihlal tespitleri Kerç Boğazı’ndaki çevresel etki değerlendirmesi ve işbirliği yükümlülüklerine ilişkindir. Marmara Denizi ile İstanbul Boğazı ve Azak Denizi ile Kerç Boğazı, şematik kapatma çizgileriyle haritadaki hesaplanmış karasuları katmanının dışında bırakılmıştır; bu alanların statüsü bu sayfanın konusu değildir.
SSCB ile yapılan anlaşmalar bugün kimi bağlıyor?
Bu sayfa devlet ardıllığı konusunda bir değerlendirme yapmaz; kayıtlarda yer alanlar şunlardır. 1973 protokolü, 1978 anlaşması ve 1986–87 mektup teatisi SSCB ile yapılmıştır. 14.7.1997’de imzalanan Türkiye–Gürcistan protokolü bu belgeleri başlangıç kısmında sayar; hüküm kısmı Türk ve Gürcü karasuları arasındaki deniz sınırını bu belgelere uygun olarak teyit eder, kıta sahanlığı ve MEB sınırına ilişkin ayrı bir hüküm içermez. Protokolün yürürlüğe girişi ve BM tescili doğrulanamamıştır; protokol yeni koordinat içermez. BM DOALOS, 1978 anlaşmasını ve 1986–87 mektup teatisini Rusya ve Ukrayna sayfalarında da listeler. 21 Ekim 2026 itibarıyla hattın hangi kesiminin Gürcistan’a, Rusya’ya ya da Ukrayna’ya düştüğünü (üçlü noktaları) belirleyen bir birincil belge bulunamamıştır; haritada hat bölünmez.
Haritadaki çizgiler resmî sınır mıdır?
Anlaşma ve karar çizgileri belgelerdeki resmî koordinatlardan çizilir; her biri yalnızca taraflarının anlaşmasını ya da taraflar arasındaki kararı yansıtır. Yılan Adası çevresindeki 1–2 yayı ve karasuları katmanı kıyı verisinden hesaplanmıştır. Müzakereye bırakılan kesimler çizilmez, yalnızca uçları işaretlenir; UAD hattı 5. noktadan sonra uzatılmaz. Harita hiçbir devletin resmî sınır gösterimi değildir ve hiçbir hattı doğru sınır olarak işaretlemez.
Haritada kara alanları neden devletlere göre ayrılmamış?
Sayfanın konusu deniz yetki alanı belgeleridir; kara sınırları kapsam dışıdır. Kara alanları devlete göre ayrılmaz ve tek renkle gösterilir. Kıyı çizgisi Natural Earth 1:10m verisinden (kamu malı) alınmıştır. Harita hiçbir devletin kara sınırını ya da egemenlik görüşünü göstermez.
Koordinatlarda hangi datum kullanılır?
Her belge kendi datumunu kullanır. TR–SSCB 1973: Protokolde koordinat yoktur; uç noktalar 1980 işaretleme belgesinde Türk koordinat sisteminde, Gauss-Krüger projeksiyonunda, Hayford elipsoidi üzerinde, 42° eksen meridyenli zonda verilmiştir. TR–SSCB 1978: Belgede adı verilmemiş: ekli 500 (1977) ve 501 (1976) numaralı deniz haritalarının koordinat sistemi (Madde 2). TR–BG 1997: WGS 84 (Madde 3 ve 4); Madde 2’deki C, D ve E noktaları 1983 tarihli 1:10 000 ölçekli Beğendik/Rezovo Körfezi haritasının koordinat sisteminde. RO–UA 2009 (UAD): 2–5. noktalar ve azimut WGS 84 (para. 154 dipnot 4 ve para. 218); 1. nokta için kararda datum belirtilmemiştir. Haritada bütün noktalar WGS 84 kabul edilmiştir; koordinat tablolarında her belgenin datumu belgede yazıldığı gibi gösterilir.
Bu sayfa, Karadeniz’deki deniz yetki alanı belgelerini ve koordinatlarını tek yerde göstermek için hazırlanmıştır. Hiçbir devletin iddiası lehine ya da aleyhine yönlendirme içermez; harita resmî sınır gösterimi değildir ve kara alanlarında bir egemenlik görüşü göstermez. Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Sayfa, 1136 sayılı Avukatlık Kanunu m.55 ve TBB Reklam Yasağı Yönetmeliği uyarınca reklam niteliği taşımaz.