Yapay Zekâ Kullanımında Etik ve Güvenlik Rehberi

Yapay Zekâya Ne Verilmez? — Kırmızı Liste

• Müvekkilin adı, soyadı ve T.C. kimlik numarası

  Kimliği doğrudan belirleyen verilerdir ve hiçbir hukuki analiz için gerekli değildir. Yerine [DAVACI], [DAVALI] gibi konum etiketleri kullanın.

  Dayanak: 1136 s. Avukatlık K. m. 36; 6698 s. KVKK m. 3 ve m. 4

• Dosya, esas ve karar numaraları

  Numara, dosyayı kamuya açık kayıtlarla eşleştirmeye yarar. Müvekkilin adı hiç geçmese bile dosya numarası kimliği belirlenebilir kılar.

  Dayanak: 6698 s. KVKK m. 3 — “kimliği belirlenebilir gerçek kişi”

• Banka hesabı, IBAN, tapu ve sicil bilgileri

  Müvekkile ait finansal ve mülkiyet verileri sırrın çekirdeğidir. Bir hesap analizi gerekiyorsa tutarları tür adıyla ("A kalemi", "B kalemi") soyutlayın.

  Dayanak: 1136 s. Avukatlık K. m. 36; TBB Meslek Kuralları m. 37

• Tanık ve üçüncü kişilerin ad ve adresleri

  Üçüncü kişilerin verileri üzerinde tasarruf yetkiniz yoktur; bu kişiler için bir hukuki sebebe dayanmanız da mümkün olmayabilir.

  Dayanak: 6698 s. KVKK m. 5 — işleme şartları

• Özel nitelikli kişisel veriler

  Sağlık, ceza mahkûmiyeti, biyometrik veri, din, sendika üyeliği gibi veriler ek güvence gerektirir. Bir isteme konulmaları neredeyse hiçbir hâlde savunulabilir değildir.

  Dayanak: 6698 s. KVKK m. 6

• Henüz kamuya açılmamış ticari sırlar

  Müzakere hâlindeki işlem koşulları, fiyatlandırma ve strateji bilgileri kurumsal müvekkil bakımından ayrı bir gizlilik yükümlülüğü doğurur.

  Dayanak: 6102 s. TTK m. 55 — haksız rekabet; sözleşmesel gizlilik kayıtları

• Nadir olay örgüsünün ayrıntılı anlatımı

  Hiçbir ad geçmese dahi, olayın kendisi tekil ve tanınabilir olabilir. Ayrıntıyı hukuken gerekli asgari düzeye indirin.

  Dayanak: 6698 s. KVKK m. 4 — veri minimizasyonu

Yapay Zekâya Ne Verilebilir? — Yeşil Liste

• Kanun, yönetmelik ve tebliğ metinleri

  Resmî Gazete’de yayımlanmış mevzuat metinleri kamuya açıktır ve kişisel veri içermez.

  Dayanak: Resmî Gazete’de yayımlanmış mevzuat

• Anonimleştirilmiş maddi olay özetleri

  Ad, tarih, yer ve numara çıkarıldıktan sonra kalan hukuki iskelet. "İşçi, ücreti iki ay eksik ödendiği için haklı fesih yapmıştır" gibi.

  Dayanak: 6698 s. KVKK m. 4 — veri minimizasyonu ilkesi

• Kamuya açık yargı kararları (taraf adları çıkarılmış hâliyle)

  Karar bankalarında yayımlanan kararlar kamuya açıktır. Yine de metinde kalmış olabilecek ad ve numaraları yapıştırmadan önce temizleyin.

  Dayanak: Yargı kararlarının yayımlanmasına ilişkin uygulama

• Genel ve soyut hukuki sorular

  "İş sözleşmesinin haklı nedenle feshi şartları nelerdir?" gibi, hiçbir dosyaya bağlı olmayan sorular.

• Kendi ürettiğiniz taslak metinler

  Henüz dosya bilgisi doldurulmamış, yalnızca yer tutucu içeren dilekçe ve sözleşme iskeletleri.

• Doktrin tartışmalarının soyut çerçevesi

  Bir görüş ayrılığının ölçütlerini tartıştırmak, dosyaya bağlı olmadığı sürece sakınca doğurmaz. Yazar ve eser künyelerini mutlaka kaynağından doğrulayın.

Yapay Zekâ Çıktısını Nasıl Doğrularım?

Üretken modellerin en tehlikeli hatası yanlış cevap vermek değil, yanlış cevabı emin bir dille vermektir. Aşağıdaki akış, çıktıyı dosyaya koymadan önce uygulanmalıdır.

1. 1Her karar künyesini kaynağından doğrulayın

   Üretken yapay zekânın en sık ürettiği hata, var olmayan bir kararın gerçekçi görünen bir esas/karar numarasıyla sunulmasıdır (halüsinasyon). Künyeyi bulamıyorsanız karar yoktur — “belki yayımlanmamıştır” diye geçmeyin.

   Kaynak: UYAP Emsal Karar / Kült Kararlar

2. 2Madde numaralarını güncel metinle karşılaştırın

   Model, eğitim verisindeki eski madde numarasını verebilir. Özellikle sık değişen mevzuatta (ceza, vergi, iş) numarayı ve fıkrayı birebir kontrol edin.

   Kaynak: mevzuat.gov.tr / Mevzuat Arama

3. 3Süre ve tutarları asla çıktıdan almayın

   Süreler ve parasal sınırlar hem değişkendir hem de yanlış olduğunda doğrudan hak kaybı doğurur. Bu kütüphanedeki şablonlar bilinçli olarak süre ve tutar üretmez.

   Kaynak: Süre hesaplama araçları / güncel tarifeler

4. 4Doktrin atıflarını yazar ve eser düzeyinde doğrulayın

   Var olmayan yazar-eser eşleşmeleri yaygındır. Doğrulayamadığınız atfı metinden çıkarın; atıfsız bir gerekçe, uydurma atıflı bir gerekçeden iyidir.

5. 5Çıktıyı kendi hukuki değerlendirmenizle karşılaştırın

   Model, sizin bakış açınızı doğrulama eğilimindedir. Çıktı sizin beklentinizle birebir örtüşüyorsa, karşı görüşü ayrıca sorun.

6. 6Sorumluluğun sizde kaldığını unutmayın

   Dosyaya sunulan her metnin sorumluluğu avukata aittir. Üretken yapay zekâ bir hukuki danışman değil, denetlenmek üzere taslak üreten bir araçtır.

   Kaynak: 1136 s. Avukatlık K. m. 34 — özen ve doğruluk yükümlülüğü

Sık Sorulan Sorular

Müvekkilime ait bir belgeyi ChatGPT’ye yükleyebilir miyim?▾

Belgeyi olduğu gibi yüklemek, Avukatlık Kanunu m. 36 kapsamındaki sırrı üçüncü bir hizmet sağlayıcıya aktarmak anlamına gelir. Ayrıca hizmet sağlayıcı yurt dışında yerleşikse 6698 sayılı KVKK m. 9 uyarınca yurt dışına aktarım rejimi devreye girer: önce yeterlilik kararı, yoksa m. 9/4’teki uygun güvenceler, o da yoksa yalnızca arızi olarak m. 9/6’daki hâller aranır. Belgeyi vermeniz gerekiyorsa önce kişisel verileri maskeleyin ve yalnızca hukuken gerekli asgari kısmı paylaşın.

Anonimleştirdikten sonra her şeyi paylaşabilir miyim?▾

Hayır. KVKK m. 3 kişisel veriyi “kimliği belirli veya belirlenebilir gerçek kişiye ilişkin her türlü bilgi” olarak tanımlar; belirlenebilirlik, doğrudan tanımlayıcılar silindikten sonra da sürebilir. Nadir bir olay örgüsü, dar bir sektör, alışılmadık bir tarih birleşimi tek başına dosyayı tanınabilir kılabilir. Ayrıntıyı, hukuki sorunun cevaplanabilmesi için gereken asgari düzeye indirin.

Yapay zekânın verdiği Yargıtay kararı gerçek mi?▾

Doğrulamadan varsaymayın. Üretken modeller, eğitim verisindeki biçimi taklit ederek gerçekçi görünen ama var olmayan esas/karar numaraları üretebilir (halüsinasyon). Künyeyi UYAP Emsal veya bu sitedeki Kült Kararlar üzerinden aratın; bulamıyorsanız kararı kullanmayın. “Belki yayımlanmamıştır” gerekçesiyle geçmek, dilekçeye uydurma bir künye koymanın en sık yoludur.

Yapay zekâ kullandığımı mahkemeye bildirmek zorunda mıyım?▾

Türk hukukunda avukatın dilekçesini hazırlarken kullandığı yazılım araçlarını bildirmesini öngören genel bir yükümlülük bulunmamaktadır. Ancak dilekçenin içeriğinden doğan sorumluluk tümüyle avukata aittir (Avukatlık Kanunu m. 34). Uydurma bir karara atıf yapılması hâlinde sorumluluk, aracı kullanan avukatındır. Bu nedenle bildirim değil, denetim esastır.

Kurumsal müvekkilim yapay zekâ kullanmamı yasaklayabilir mi?▾

Evet. Vekâlet ilişkisi çerçevesinde müvekkil, verisinin işlenme biçimine ilişkin kısıt getirebilir; kurumsal müvekkillerde bu çoğu zaman gizlilik sözleşmesi veya bilgi güvenliği politikasıyla düzenlenir. Sözleşmenizde böyle bir kayıt varsa maskelenmiş veri kullanımı bile kapsam dışı bırakılmış olabilir; sözleşmeyi kontrol edin.