İMER.HUKUK TEKNOLOJİLERİ
Tüm araçlar

Trafik ve idare hukuku · Otoyol ve köprü geçişleri

HGS Geçiş İhlali Cezası: Ödeme Süresi ve İtiraz

Otoyol veya köprüden geçiş ücreti ödenmeden geçildiğinde ne kadar ceza doğduğu, hangi sürede ödenirse cezanın azaldığı ve itirazın nereye yapılacağı 6001 sayılı Kanunun 30 uncu maddesi ile Kabahatler Kanununda düzenlenir. Bu rehberde KGM yolları ile işletici şirket yollarına uygulanan iki ayrı rejimi resmî metinlere dayanarak ayrı ayrı anlattık.

Cezasız ödeme

15 gün

Geçiş ücreti, ödemesiz geçişi izleyen 15 gün içinde ödenirse ceza uygulanmaz (6001 s.K. m.30/7).

Bir kat cezayla

45 gün

45 gün içinde geçiş ücreti ile birlikte ücretin bir katı ödenir (m.30/1, m.30/5).

Sonrası

4 kat

Süre geçerse geçiş ücretinin dört katı ceza söz konusu olur (m.30/1, m.30/5).

Bu rehber genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Bağlayıcı olan, Resmî Gazete’de yayımlanan kanun metinleridir. Güncel geçiş ücreti tutarlarını ve geçtiğiniz yolun KGM’ye mi işletici şirkete mi ait olduğunu resmî kanallardan kontrol edin.

Geçiş ihlali cezası nasıl doğar?

Otoyollar ile erişme kontrolünün uygulandığı karayolları için belirlenen geçiş ücretini ödemeden geçiş yaptığı tespit edilen araç sahiplerine ceza uygulanır (6001 s.K. m.30/1, m.30/5). Kanun HGS veya OGS gibi ödeme sistemlerinin adını anmaz; belirleyici olan, geçiş ücretinin ödenip ödenmediği ve ödemesiz geçişten sonra ne zaman ödendiğidir (m.30/1, m.30/5, m.30/7).

Geçiş ihlali cezası ne kadar?

Ceza sabit bir tutar değildir; geçiş ücreti ödenmeden giriş çıkış yapılan mesafeye ait geçiş ücretine göre hesaplanır ve ödeme zamanına göre kademelenir (6001 s.K. m.30/1, m.30/5).

  1. İlk 15 gün

    Yalnız geçiş ücreti

    Ödemesiz geçiş tarihini izleyen on beş gün içinde geçiş ücretini usulüne uygun olarak ödeyenlere, KGM yollarındaki idari para cezası da işletici şirket yollarındaki ceza da uygulanmaz (6001 s.K. m.30/7).

  2. 16–45. gün

    Geçiş ücreti + bir kat

    Ödemesiz geçiş tarihini izleyen kırk beş gün içinde geçiş ücreti ile birlikte ücretin bir katı ödenir. KGM yollarında ceza bu durumda bir kat verilmiş sayılır ve ayrıca tebligat yapılmaz (6001 s.K. m.30/1, m.30/5).

  3. 45. günden sonra

    Geçiş ücreti + dört kat

    Süre geçtikten sonra, geçiş ücreti ödenmeden giriş çıkış yapılan mesafeye ait geçiş ücretinin dört katı tutarında ceza uygulanır (6001 s.K. m.30/1, m.30/5).

KGM yolu mu, işletici şirket yolu mu?

Kanun, Karayolları Genel Müdürlüğünün işlettiği yollar ile işletme hakkı bir şirkete verilmiş yollar için farklı kurallar koyar (6001 s.K. m.30/9). Ceza kademeleri aynıdır; cezanın niteliği, tahsil yolu ve itiraz usulü farklıdır.

KGM işletimindeki otoyol ve köprüler

  • Ceza, Karayolları Genel Müdürlüğünün verdiği bir idari para cezasıdır (6001 s.K. m.30/1).
  • İdari para cezası ve geçiş ücreti tebliğ tarihinden itibaren bir ay içinde ödenir; ödenmezse 6183 sayılı Kanun hükümlerine göre ilgili vergi dairesince takip ve tahsil edilir (m.30/3).
  • Ceza ve geçiş ücreti ödenmeden, kabahatin işlendiği aracın fennî muayenesi ile satış ve devri yapılmaz (m.30/4).
  • İtiraz, Kabahatler Kanunu uyarınca sulh ceza hâkimliğine yapılır (5326 s.K. m.27/1).
  • KGM yollarındaki idari para cezası, geçişin yapıldığı yılı izleyen takvim yılının sonuna kadar verilip tebliğ edilmezse artık verilemez (5326 s.K. m.20/2). Örneğin 2026 yılında yapılan bir geçiş için bu süre 31.12.2027'de dolar.

İşletme hakkı verilen (işletici şirket) yollar

  • 4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen yollarda geçiş ücreti ve ceza, işletici şirket tarafından genel hükümlere göre tahsil edilir; Kanun bunu idari para cezası olarak düzenlemez (6001 s.K. m.30/5).
  • 45. günden sonra uygulanacak dört kat ceza için, yabancı plakalı araçlar hariç, araç sahibine ücret toplama sistemlerinde tanımlı bilgiler doğrultusunda en az on beş gün önceden kısa mesaj, e-posta, ihbarname, e-Devlet bildirimi gibi yöntemlerden en az biriyle bilgi verilir (m.30/5).
  • Bu yollarda Kabahatler Kanunundaki sulh ceza hâkimliği başvurusu öngörülmemiştir; uyuşmazlık genel hükümlere tabidir (m.30/5). Yargıtay da sulh ceza hâkimliğine yapılan başvurunun görev yönünden reddedilmesi gerektiğine hükmetmiştir (Yargıtay 7. CD, 2023/15680 E., 2026/4357 K.).

Ceza nasıl sorgulanır ve öğrenilir?

KGM yollarında tebliğ

KGM’nin verdiği idari para cezası ve geçiş ücreti tebliğ tarihinden itibaren bir ay içinde ödenir (6001 s.K. m.30/3). 45 gün içinde geçiş ücreti ile bir kat ödenirse ceza için ayrıca tebligat yapılmaz (m.30/1).

İşletici şirket yollarında bildirim

45. günden sonra uygulanacak dört kat ceza, yabancı plakalı araçlar hariç, araç sahibine en az on beş gün önceden kısa mesaj, e-posta, ihbarname, e-Devlet bildirimi gibi yöntemlerden en az biriyle bildirilir (6001 s.K. m.30/5).

Bildirim beklemeden ödeme

Cezasız (15 gün) ve bir katlık (45 gün) ödeme süreleri ödemesiz geçiş tarihini izleyen günlerden sayılır; tebliğ ya da bildirim gelmesine bağlı değildir (6001 s.K. m.30/1, m.30/5, m.30/7).

Ceza nasıl ödenir, ödenmezse ne olur?

Bir kat ödemede ayrıca indirim yok

KGM yollarında 45 gün içinde geçiş ücreti ve bir kat ödenirse, Kabahatler Kanunu m.17/6’daki peşin ödeme indirimi bu cezaya ayrıca uygulanmaz (6001 s.K. m.30/1).

Ödemek itiraz hakkını kaldırmaz

İdari para cezasının ödenmesi, kişinin bu karara karşı kanun yoluna başvurma hakkını etkilemez (5326 s.K. m.17/6).

Ödenmezse vergi dairesi takibi

KGM yollarında tebliğden itibaren bir ay içinde ödenmeyen geçiş ücretleri ve idari para cezaları 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanuna göre vergi dairesince takip edilir (6001 s.K. m.30/3).

Muayene, satış ve devir engeli

KGM yollarına ilişkin ceza ve geçiş ücreti ödenmeden, aracın fennî muayenesi ile satış ve devri yapılmaz (6001 s.K. m.30/4).

İtiraz süresi ve yeri

KGM’nin verdiği idari para cezasına karşı süre tebliğ veya tefhimden itibaren en geç on beş gündür ve süre geçerse karar kesinleşir (5326 s.K. m.27/1).

Süre

KGM’nin verdiği idari para cezasına karşı kararın tebliği veya tefhimi tarihinden itibaren en geç on beş gün içinde başvurulur; bu süre içinde başvurulmazsa karar kesinleşir (5326 s.K. m.27/1).

Yer

KGM’nin verdiği idari para cezasına karşı başvuru sulh ceza hâkimliğine yapılır; Kanun metninde bu merci “sulh ceza mahkemesi” olarak geçer (5326 s.K. m.27/1).

Mücbir sebep

Süre mücbir sebeple kaçırıldıysa, sebebin ortadan kalktığı tarihten itibaren en geç yedi gün içinde başvurulabilir; bu başvuru kararın kesinleşmesini engellemez, ancak mahkeme yerine getirmeyi durdurabilir (5326 s.K. m.27/2).

İşletici şirket yolları

İşletici şirket yollarındaki ceza genel hükümlere göre tahsil edildiğinden (6001 s.K. m.30/5) bu on beş günlük sulh ceza başvurusu o cezalar için öngörülmemiştir. Yargıtay, bu cezaya karşı sulh ceza hâkimliğine yapılan başvurunun görev yönünden reddedilmesi gerektiğine hükmetmiştir (Yargıtay 7. CD, 2023/15680 E., 2026/4357 K.; 2021/14615 E., 2021/13274 K.). Hangi mahkemede ve hangi sürede uyuşmazlık konusu yapılacağı somut olaya göre değerlendirilmelidir.

Emsal kararlar ne diyor?

Aşağıdaki kararlar somut olaylara ilişkindir; benzer bir uyuşmazlığın aynı sonuçla biteceği anlamına gelmez. Kanun yararına bozma kararlarının bir kısmı “sonuca etkili olmamak üzere” verilmiştir. Karar metinlerini resmî kaynaktan okuyabilirsiniz.

Yargıtay 7. Ceza Dairesi

2023/15680 E., 2026/4357 K., 13.04.2026

Kanun yararına bozma kararı (oy birliği). İşletici şirketin ihlalli geçiş için uyguladığı ceza, 5326 sayılı Kabahatler Kanunu kapsamında itiraz edilebilecek bir karar sayılmamış; Yargıtay, sulh ceza hâkimliğinin başvuruyu görev yönünden reddetmesi gerektiğine hükmetmiştir. 2021/13274 K. sayılı kararla aynı yöndedir.

Karar metni (2023/15680 E.) (yeni sekme)

Yargıtay 7. Ceza Dairesi

2021/14615 E., 2021/13274 K., 12.10.2021

Kanun yararına bozma kararı. İşletme hakkı verilen bir otoyolda işletici şirketin ihlalli geçiş için uyguladığı ceza, 5326 sayılı Kabahatler Kanunu kapsamında itiraz edilebilecek bir karar sayılmamıştır. Yargıtay, sulh ceza hâkimliğinin başvuruyu görev yönünden reddetmesi gerektiğine hükmetmiştir.

Karar metni (2021/14615 E.) (yeni sekme)

Yargıtay 7. Ceza Dairesi

2023/5468 E., 2025/1120 K., 21.01.2025

Kanun yararına bozma kararı. KGM’nin ücret ödemeden yapılan geçişler için verdiği idari para cezasına sulh ceza hâkimliğinde itiraz edilmiş; itiraz eden, geçişlerin kendi aracıyla yapılmadığını ileri sürmüştür. Yargıtay, hâkimliğin geçiş görüntülerini getirtip ihlali yapan aracın itiraz edenin aracı olup olmadığını tespit etmeden itirazı reddedemeyeceğine hükmetmiştir.

Karar metni (2023/5468 E.) (yeni sekme)

Yargıtay 3. Hukuk Dairesi

2021/9050 E., 2022/1283 K., 21.02.2022

Kanun yararına bozma kararı. Avrasya Tüneli’ndeki ihlalli geçiş cezasına ilişkin uyuşmazlık tüketici hakem heyeti ve tüketici mahkemesi yolundan görülmüş; Yargıtay, ödeme tarihinde uygulanacak kat oranı yönünden değerlendirme yapmıştır. Karar bu yoldan görülmüş bir örnektir; görevli merci hakkında açık bir hüküm içermez.

Karar metni (2021/9050 E.) (yeni sekme)

Yargıtay 3. Hukuk Dairesi

2024/935 E., 2024/2653 K., 30.09.2024

Kanun yararına bozma kararı (sonuca etkili olmamak üzere). İşletici şirket, ihlalli geçiş ücreti ve cezasını icra takibiyle istemiş; borçlunun itirazı üzerine itirazın iptali davası tüketici mahkemesinde görülmüştür. Yargıtay, ödeme emrinde borcun sebebi gösterilmediği için davanın usulden reddedilmesi gerektiğine hükmetmiştir.

Karar metni (2024/935 E.) (yeni sekme)

Anayasa Mahkemesi

2017/166 E., 2018/8 K., 18.01.2018 (RG 27.02.2018, 30345)

Norm denetimi kararı. 6001 sayılı Kanun m.30/5’in birinci cümlesi ve m.30/7’deki “…ile beşinci fıkrasında…” ibaresi Anayasa’ya aykırı bulunmamış; m.30/6’ya yönelik başvuru esas incelemeye geçilmeden reddedilmiştir. Mahkeme, on beş günlük cezasız ödeme kuralının açık ve belirli olduğunu kabul etmiştir.

Karar metni (2017/166 E.) (yeni sekme)

Yabancı plakalı araçlarda ne değişir?

  • Yabancı plakalı araçlara uygulanan cezalar için on beş günlük süre beklenmez; ancak geçiş ücreti ödemesiz geçişi izleyen on beş gün içinde ödenirse ceza tahsil edilmez (6001 s.K. m.30/7).
  • KGM yollarındaki idari para cezaları ve geçiş ücretleri, tebligat şartı aranmaksızın sürücü bilgilendirilerek tahsil edilir; tahsilat gerçekleşmeden araç ülkeyi terk edemez (m.30/8).
  • İşletici şirket yollarına ilişkin cezalar ve geçiş ücretleri ödenmeden de araç ülkeyi terk edemez; bu alacaklar gümrük kapılarında da tahsil edilebilir (m.30/10).
  • İşletici şirket yollarında 45. günden sonraki dört kat ceza için öngörülen en az on beş gün önceden bilgilendirme yabancı plakalı araçlar için aranmaz (m.30/5).

Sık karıştırılan noktalar

Yanlış: Her geçiş ihlali cezasına sulh ceza hâkimliğinde itiraz edilir.

Doğrusu: Kabahatler Kanunu m.27 başvurusu idari para cezası içindir; işletici şirket yollarındaki ceza ise genel hükümlere göre tahsil edilir (6001 s.K. m.30/5).

Yanlış: Ceza tebliğ edilmeden ödeme yaparsam yine dört kat öderim.

Doğrusu: Ödemesiz geçişi izleyen 15 gün içinde yalnız geçiş ücreti, 45 gün içinde geçiş ücreti ile bir kat ödenir; KGM yollarında 45 günlük ödeme için tebliğ beklenmez (6001 s.K. m.30/1, m.30/7).

Yanlış: Cezayı ödersem artık itiraz edemem.

Doğrusu: Ödeme, idari para cezasına karşı kanun yoluna başvurma hakkını etkilemez (5326 s.K. m.17/6).

Sıkça sorulan sorular

HGS geçiş ihlali cezası ne kadar?

Geçiş ücreti ödemesiz geçişi izleyen 15 gün içinde ödenirse ceza uygulanmaz (6001 s.K. m.30/7). 45 gün içinde geçiş ücreti ile birlikte ücretin bir katı, bu süre geçerse geçiş ücreti ile birlikte ücretin dört katı ödenir (m.30/1, m.30/5). Tutar, geçiş ücreti ödenmeden giriş çıkış yapılan mesafeye ait geçiş ücretine göre belirlenir.

Geçiş ihlali cezası kime yazılır?

Kanun cezayı, geçiş ücretini ödemeden geçiş yaptığı tespit edilen araç sahiplerine bağlar (6001 s.K. m.30/1, m.30/5). İşletici şirket yollarında dört kat ceza öncesi bilgilendirme de, yabancı plakalı araçlar hariç, araç sahibine ücret toplama sistemlerinde tanımlı bilgiler üzerinden yapılır (m.30/5).

Geçiş ihlali cezasına itiraz süresi ve yeri nedir?

KGM işletimindeki yollarda verilen idari para cezasına, tebliğ veya tefhimden itibaren en geç 15 gün içinde sulh ceza hâkimliğine başvurulur; süre geçerse karar kesinleşir (5326 s.K. m.27/1). Mücbir sebep hâlinde sebebin kalktığı tarihten itibaren yedi gün içinde başvurulabilir (m.27/2). İşletici şirket yollarındaki ceza ise genel hükümlere göre tahsil edilir (6001 s.K. m.30/5); Yargıtay, bu cezaya karşı sulh ceza hâkimliğine yapılan başvurunun görev yönünden reddedilmesi gerektiğine hükmetmiştir (Yargıtay 7. CD, 2023/15680 E., 2026/4357 K.; 2021/14615 E., 2021/13274 K.).

İhlal benim aracım değilse (ikiz plaka) ne yapılır?

KGM yollarında, idari para cezasına tebliğ veya tefhimden itibaren 15 gün içinde sulh ceza hâkimliğine itiraz edilir (5326 s.K. m.27/1); Yargıtay’a göre hâkimlik, geçiş görüntülerini getirtip ihlali yapan aracın gerçekten itiraz edenin aracı olup olmadığını tespit etmeden itirazı reddedemez (Yargıtay 7. CD, 2023/5468 E., 2025/1120 K.). İşletici şirket yollarında sulh ceza yolu kapalıdır (Yargıtay 7. CD, 2023/15680 E., 2026/4357 K.); “araç benim değil” savunması genel hükümlere göre, örneğin şirketin başlattığı icra takibine itiraz ve ardından açılan davada ileri sürülür (6001 s.K. m.30/5).

Cezayı ödersem itiraz hakkım düşer mi?

Hayır. İdari para cezasının ödenmesi, kişinin bu karara karşı kanun yoluna başvurma hakkını etkilemez (5326 s.K. m.17/6).

Ödenmeyen geçiş ihlali cezası ne olur?

KGM yollarında ceza ve geçiş ücreti tebliğden itibaren bir ay içinde ödenir; ödenmezse 6183 sayılı Kanuna göre vergi dairesince takip edilir (6001 s.K. m.30/3). Ödeme yapılmadan aracın fennî muayenesi ile satış ve devri yapılmaz (m.30/4).

45 gün içinde öderken peşin ödeme indirimi uygulanır mı?

KGM yollarında 45 gün içinde geçiş ücreti ile bir kat ödendiğinde ceza bir kat verilmiş sayılır ve Kabahatler Kanunu m.17/6’daki indirim ayrıca uygulanmaz (6001 s.K. m.30/1).

Geçiş ihlali cezası zamanaşımına uğrar mı?

KGM yollarındaki idari para cezası, geçişin yapıldığı yılı izleyen takvim yılının sonuna kadar verilip tebliğ edilmezse artık verilemez (5326 s.K. m.20/2). Örneğin 2026 yılında yapılan bir geçiş için bu süre 31.12.2027'de dolar.

Yabancı plakalı araçlarda kural farklı mı?

Evet. Yabancı plakalı araçlar için on beş günlük süre beklenmez, ancak ücret 15 gün içinde ödenirse ceza tahsil edilmez (6001 s.K. m.30/7). Cezalar tebligat aranmadan sürücü bilgilendirilerek tahsil edilir ve ödeme yapılmadan araç ülkeyi terk edemez (m.30/8, m.30/10).

Somut durumunuz için hukuki destek

Geçiş ihlali cezasına itiraz süresi kısadır. Somut bir ceza veya bildirim hakkında genel bilgilendirme almak isterseniz iletişim sayfasından ulaşabilirsiniz.

İletişime geçin

Kaynaklar: Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanun (6001) (yeni sekme) (RG 13/7/2010, 27640) · Kabahatler Kanunu (5326) (yeni sekme) (RG 31/3/2005, 25772 (Mük.)). Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır; bağlayıcı olan resmî metindir.