Bankacılık mevzuatı · TCMB tebliği rehberi
Merkez Bankası, fiziki altının bankalardaki altın hesapları üzerinden Türk lirası mevduat ve katılma hesaplarına dönüştürülmesini düzenleyen 2022/11 sayılı Tebliği yürürlükten kaldırdı. Kaldırılan düzenlemenin ne getirdiğini, dört yıllık değişiklik zincirini ve kaldırmanın hesap sahipleri bakımından hukuki sonuçlarını bu rehberde topladık.
Resmî Gazete
22 Ağustos 2026
33348 sayılı Resmî Gazete'de yayımlandı (Tebliğ Sayı: 2026/12).
Yürürlük
Yayımı tarihi
Kaldırma Tebliği 22 Ağustos 2026 tarihinde yürürlüğe girdi.
Kaldırılan düzenleme
Tebliğ 2022/11
14/3/2022 tarihli ve 31778 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan TCMB Tebliği.
Bu rehber genel bilgilendirme amaçlıdır; hukuki veya finansal danışmanlık yerine geçmez ve yatırım tavsiyesi değildir. Bağlayıcı olan, Resmî Gazete'de yayımlanan tebliğ metinleridir. Hesabınıza ilişkin somut durumda bankanızın yazılı bilgilendirmesini ve bir uzmanın görüşünü esas alın.
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası, 22 Ağustos 2026 tarihli ve 33348 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 2026/12 sayılı Tebliğ ile, 14/3/2022 tarihli ve 31778 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Altın Cinsinden Fiziki Varlıkların Finansal Sisteme Kazandırılması Hakkında Tebliğ (Sayı: 2022/11)'i yürürlükten kaldırdı.
Kaldırma Tebliği üç maddeden ibarettir: birinci madde kaldırma hükmünü, ikinci madde yürürlük tarihini (yayımı tarihi), üçüncü madde ise yürütme yetkisini düzenler. Geçiş hükmü, saklı tutulan bir kural veya devam eden işlemlere ilişkin ayrı bir düzenleme içermez.
Kaldırma sürpriz değildi: uygulama, 23/8/2025 tarihinde eklenen Geçici 1 inci madde ile bir yıl önce fiilen durdurulmuş; o tarihten sonra yeni hesap açılmamış ve mevcut hesaplar yenilenmemişti.
2022/11 sayılı Tebliğ, yastık altındaki fiziki altının bankacılık sistemine kazandırılmasını hedefleyen bir dönüşüm mekanizması kuruyordu. Aşağıda mülga metnin madde başlıkları ve içerikleri yer alır.
Yurt içi yerleşik gerçek kişilerin yetkili kuyumcular ve rafineriler aracılığıyla ya da doğrudan banka şubelerine gelerek bankalardaki altın hesaplarına yatırdıkları fiziki altın varlıklarının Türk lirası cinsinden mevduat ve katılma hesaplarına dönüştürülmesi ile hesap sahiplerine sağlanacak desteğin usul ve esasları. (Bu fıkra 15/2/2025 tarihinde değiştirilmişti.)
1211 sayılı Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Kanunu m.4/3-(I)-(e) ve (g) ile m.22/1-(c) ve 5411 sayılı Bankacılık Kanunu m.144.
Katılmak isteyen kişinin işlem anında yetkili rafineriyle anlaşması olan bir bankada altın hesabı bulunması; fiziki altının milyem değeri üzerinden gram cinsinden has altın miktarının tespiti için yetkili kuyumcuya veya bankaya teslimi; AKS ile mutabakatı sağlanan has altının işlem anında hesaba aktarılması; altının işlenmek üzere rafineriye teslimi ve standart altına tamamlanarak bankaya transferi.
Hesap sahibinin talebi hâlinde has altın bakiyesinin dönüşüm fiyatı üzerinden Türk lirasına çevrilerek 3 ay, 6 ay veya 1 yıl vadeli mevduat ya da katılma hesabı açılması; dönüştürülen altının bankalarca dönüşüm fiyatından Merkez Bankasına satılması; Merkez Bankasının uygulanacak asgari ve azami faiz oranlarını belirleme yetkisi; hesaba vade sonunda yenilenme imkânı tanınabilmesi.
Vade sonunda anapara ile faizin (katılma hesabında vade sonu bakiyesinin) banka tarafından ödenmesi; vade sonu fiyatı dönüşüm fiyatından yüksekse ve fiyat farkı ödenecek faiz/kâr payını aşıyorsa aradaki tutarın Merkez Bankasınca hesap sahibine ödenmek üzere bankaya aktarılması; vadeden önce çekim hâlinde fiyat farkı ödenmemesi; ilave getiri imkânı; işlemlerin aklama ve terörün finansmanı standartlarına uygunluğunun bankalarca kontrolü.
2006/11188 sayılı Bakanlar Kurulu Kararının 4 üncü maddesinin birinci fıkrası ile 2020/3 sayılı Tebliğin 3 üncü maddesinin birinci fıkrasının birinci cümlesi ve dördüncü fıkrasının, bu Tebliğ kapsamında açılacak hesaplara uygulanmaması.
Bu kapsamda işlem yapan yetkili kuyumcu, yetkili rafineri ve bankalara Merkez Bankasının belirleyeceği usul ve esaslar çerçevesinde komisyon ve/veya masraf ödenebilmesi.
23/8/2025 tarihinde eklenen bu madde ile, 23/8/2025 tarihinden itibaren (bu tarih dâhil) Tebliğ kapsamında hesap açılmayacağı ve açılmış hesapların yenilenmeyeceği hükme bağlanmıştı.
Mülga Tebliğin 3 üncü maddesi tanımlara, 9 ve 10 uncu maddeleri ise yürürlük ve yürütmeye ilişkindi. Tebliğ, yayımlandığı 14/3/2022 tarihinde yürürlüğe girmişti.
Mülga dönemdeki bir işlemi değerlendirirken metnin kendi tanımlarını esas almak gerekir. Öne çıkan tanımlar aşağıdadır.
Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkında 32 sayılı Kararda tanımlanan standart işlenmemiş altınlardan 1 kilogram ve altındaki külçe ve bar şeklindeki altınlar, standart dışı işlenmemiş altınlardan hurda şeklindeki altınlar ve işlenmiş altınlar.
Bankalardaki altın hesabına fiziki olarak getirilen altının gram karşılığının Türk lirasına çevrildiği gün, Merkez Bankasınca belirlenecek usul ve esaslara göre ilan edilen gram altının Türk lirası karşılığı alış fiyatı.
Türk lirası mevduat veya katılma hesabının vadesinde saat 11:00'de Merkez Bankası tarafından ilan edilen 995/1000 veya 1000/1000 saflıktaki gram altının Türk lirası karşılığı alış fiyatı.
Yetkili rafineriler tarafından oluşturulmuş; yetkili kuyumcular ve bankalarca kullanılan bilişim sistemleri ile banka şubelerinde rafineri eksperleri aracılığıyla yürütülen altın toplama sistemleri.
Kuyum Ticareti Hakkında Yönetmelik uyarınca yetki belgesi almış kuyum işletmelerinden, yetkili rafinerilerle anlaşması bulunan ve AKS'ye erişimi olan kuyumcular.
BİST Rafineriler Listesinde yer alan, Türkiye'de kurulu ve bankalarla bu amaçla anlaşma yapan, AKS'ye erişimi olan rafineriler.
Bankaların Kıymetli Maden Alım Satımına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelikle belirlenen milyem değerleri asgari ölçüt olmak üzere kullanılacak milyem değerleri; getirilen altının has altın karşılığı bu değer üzerinden hesaplanır.
Yurt dışında işçi, serbest meslek ve müstakil iş sahibi Türk vatandaşları dâhil, Türkiye'de kanuni yerleşim yeri bulunan gerçek kişiler.
Tebliğ, dört yıllık ömrü boyunca üç kez değiştirildi ve son olarak tümüyle kaldırıldı. Geçmişe dönük bir uyuşmazlıkta işlem tarihinin hangi aralığa düştüğü belirleyicidir.
Altın Cinsinden Fiziki Varlıkların Finansal Sisteme Kazandırılması Hakkında Tebliğ (Sayı: 2022/11) yayımı tarihinde yürürlüğe girdi.
5 inci maddenin üçüncü fıkrası yürürlükten kaldırıldı; dördüncü fıkra değiştirilerek mevduat hesabına uygulanacak asgari ve azami faiz oranlarını belirleme yetkisi Merkez Bankasına bırakıldı.
Amaç ve kapsam maddesi ile dönüşüm fiyatı tanımı ve kabul usulünü düzenleyen 4 üncü madde değiştirildi; kişilerin yalnızca kuyumcu/rafineri üzerinden değil doğrudan banka şubesine giderek de katılabileceği metne işlendi.
Eklenen Geçici 1 inci madde ile bu tarihten itibaren (bu tarih dâhil) Tebliğ kapsamında hesap açılmayacağı ve açılmış hesapların yenilenmeyeceği hükme bağlandı.
2026/12 sayılı Tebliğ ile 2022/11 sayılı Tebliğ yürürlükten kaldırıldı; kaldırma Tebliği yayımı tarihinde yürürlüğe girdi.
Kaldırma, dönüşüm zincirindeki tüm halkaları ilgilendirir; ancak uygulamanın 23/8/2025'ten beri durmuş olması nedeniyle pratik etki ağırlıklı olarak geçmiş işlemlerin tasfiyesiyle sınırlıdır.
Fiziki altınını bankadaki altın hesabına yatırıp Türk lirası mevduat veya katılma hesabına dönüştürmüş yurt içi yerleşik gerçek kişiler. Yeni dönüşüm imkânı 23/8/2025'ten beri zaten kapalıydı.
Dönüşümü gerçekleştiren, altını dönüşüm fiyatından Merkez Bankasına satan, vade sonu ödemelerini ve aklamayla mücadele kontrollerini yürüten bankalar.
AKS'ye erişimi olan ve fiziki altını teslim alarak has altın tespitini yapan kuyum işletmeleri; bu Tebliğe dayanan iş akışı sona ermiştir.
Teslim alınan altını işleyip standart altına tamamlayarak bankaya transfer eden, AKS'yi kuran ve işleten rafineriler.
Aşağıdaki değerlendirmeler, kaldırma Tebliğinin metni ile mülga Tebliğin kendi hükümlerine dayanır; somut bir hesabın durumu banka sözleşmesine ve işlem tarihine göre değişebilir.
Kaldırma Tebliği yayımı tarihinde yürürlüğe girer; geçmişe yürüyeceğine dair bir hüküm içermez. Tebliğ yürürlükteyken kurulan hukuki ilişkiler ve o dönemde doğmuş haklar, işlem tarihinde yürürlükte olan hükümlere göre değerlendirilir.
Geçici 1 inci madde nedeniyle 23/8/2025'ten beri yeni hesap açılmıyor, açılmış hesaplar yenilenmiyordu. Öngörülen en uzun vade bir yıl olduğundan, açılabilecek son hesapların vadesi de bu takvim içinde dolmaktadır; kaldırma bu yönüyle uygulaması tükenmiş bir düzenlemenin mevzuattan çıkarılmasıdır.
Tebliğin kaldırılması, banka ile hesap sahibi arasındaki mevduat veya katılma hesabı ilişkisini kendiliğinden sona erdirmez. Vadesi dolmuş bir hesaptaki bakiye bankada durmaya devam eder; ödeme ve mutabakat, sözleşme ile işlem tarihindeki mevzuat çerçevesinde yürür.
22/8/2026 tarihinden sonra bu Tebliğe dayanılarak fiziki altın Türk lirası mevduata dönüştürülemez, dönüşüm fiyatı-vade sonu fiyatı farkına dayalı destek veya ilave getiri talep edilemez.
7 nci maddedeki faiz ve kâr payı istisnaları yalnızca bu Tebliğ kapsamında açılacak hesaplara ilişkindi. Kapsamda yeni hesap açılamayacağından bu istisnaların ileriye dönük uygulanabilir bir alanı bulunmamaktadır.
Vade sonu fiyat farkı ödemesi, ilave getiri veya erken çekim gibi konularda çıkacak bir uyuşmazlıkta, işlemin yapıldığı tarihte yürürlükte olan Tebliğ metni (ve o tarihteki değişiklik hâli) esas alınır. Bu nedenle mülga metnin hangi tarihte hangi içeriğe sahip olduğu belirleyicidir.
Kaldırma Tebliği, devam eden işlemlere ilişkin bir geçiş hükmü içermez. Bu nedenle vadesi dolmuş bir hesapta ödeme sorunu yaşıyorsanız, dayanağınız kaldırma Tebliği değil; işlem tarihinde yürürlükte olan mülga metin ile bankanızla imzaladığınız sözleşmedir.
Mülga bir düzenleme kapsamındaki işlemlerde ispat yükü çoğu zaman belgeye dayanır. Aşağıdaki adımlar olası bir uyuşmazlıkta konumunuzu güçlendirir:
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasından: Altın Cinsinden Fiziki Varlıkların Finansal Sisteme Kazandırılması Hakkında Tebliğ (Sayı: 2022/11)'in Yürürlükten Kaldırılmasına Dair Tebliğ (Sayı: 2026/12) — 22 Ağustos 2026 tarihli ve 33348 sayılı Resmî Gazete.
14/3/2022 tarihli ve 31778 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Altın Cinsinden Fiziki Varlıkların Finansal Sisteme Kazandırılması Hakkında Tebliğ (Sayı: 2022/11) yürürlükten kaldırılmıştır.
Bu Tebliğ yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Bu Tebliğ hükümlerini Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Başkanı yürütür.
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının 2026/12 sayılı Tebliği, 22 Ağustos 2026 tarihli ve 33348 sayılı Resmî Gazete'de yayımlandı. Üç maddelik bu Tebliğ ile 14/3/2022 tarihli ve 31778 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Altın Cinsinden Fiziki Varlıkların Finansal Sisteme Kazandırılması Hakkında Tebliğ (Sayı: 2022/11) yürürlükten kaldırıldı ve kaldırma Tebliği yayımı tarihinde yürürlüğe girdi.
Yurt içi yerleşik gerçek kişilerin yetkili kuyumcular ve rafineriler aracılığıyla ya da doğrudan banka şubelerine gelerek bankalardaki altın hesaplarına yatırdıkları fiziki altınların Türk lirası cinsinden mevduat ve katılma hesaplarına dönüştürülmesini ve hesap sahiplerine sağlanacak desteği düzenliyordu. Fiziki altın milyem değeri üzerinden has altına çevriliyor, talep hâlinde dönüşüm fiyatı üzerinden Türk lirasına dönüştürülerek 3 ay, 6 ay veya 1 yıl vadeli hesap açılıyordu.
Evet. 23/8/2025 tarihli ve 32995 sayılı Resmî Gazete ile eklenen Geçici 1 inci madde uyarınca, 23/8/2025 tarihinden itibaren (bu tarih dâhil) bu Tebliğ kapsamında hesap açılmıyor ve açılmış hesaplar yenilenmiyordu. 22 Ağustos 2026 tarihli kaldırma, bir yıldır fiilen durmuş olan uygulamanın mevzuattan çıkarılması anlamına gelir.
Tebliğin yürürlükten kaldırılması, banka ile aranızdaki mevduat veya katılma hesabı ilişkisini kendiliğinden sona erdirmez; hesabınızdaki bakiye bankada durmaya devam eder. Vadesi dolmuş hesaplarda anapara ile faiz veya kâr payının ödenmesi, işlem tarihinde yürürlükte olan hükümler ve sözleşmeniz çerçevesinde yürür. Güncel durum için bankanızdan yazılı bilgi isteyin.
Kaldırma Tebliği yayımı tarihinde yürürlüğe girer ve geçmişe yürüyeceğine dair bir hüküm içermez. Bu nedenle Tebliğ yürürlükteyken yapılmış dönüşüm işlemleri ve o dönemde doğmuş haklar, işlemin yapıldığı tarihte yürürlükte olan metne göre değerlendirilir.
Hayır. 22 Ağustos 2026 tarihinden itibaren bu Tebliğe dayanılarak yeni bir dönüşüm yapılamaz; dönüşüm fiyatı ile vade sonu fiyatı arasındaki farka dayalı destek veya ilave getiri talep edilemez. Zaten 23/8/2025'ten bu yana yeni hesap açılışı da mümkün değildi.
Mülga Tebliğin 6 ncı maddesine göre, vade sonu fiyatının dönüşüm fiyatından yüksek olması ve fiyat farkı üzerinden hesaplanan tutarın banka tarafından ödenecek faiz veya kâr payından da yüksek olması hâlinde; fiyat farkından faiz veya kâr payı düşülerek bulunan tutar, hesap sahibine ödenmek üzere Merkez Bankasınca ilgili bankaya aktarılıyordu.
Hayır. Mülga Tebliğin 6 ncı maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, Türk lirası mevduat veya katılma hesabından vadeden önce çekim yapılması hâlinde Merkez Bankasınca fiyat farkına ilişkin ödeme yapılmıyordu.
Kaldırılan 2022/11 sayılı Tebliğ; 1211 sayılı Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Kanununun 4 üncü maddesinin üçüncü fıkrasının (I) numaralı bendinin (e) ve (g) alt bentleri ile 22 nci maddesinin birinci fıkrasının (c) bendine ve 5411 sayılı Bankacılık Kanununun 144 üncü maddesine dayanıyordu. 2026/12 sayılı kaldırma Tebliğinin hükümlerini Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Başkanı yürütür.
Hayır. 2022/11 sayılı Tebliğ, döviz kuruna değil fiziki altına dayanan ayrı bir uygulamayı düzenliyordu: fiziki altının bankadaki altın hesabına yatırılması, has altına çevrilmesi ve talep hâlinde Türk lirası mevduat veya katılma hesabına dönüştürülmesi. Bu sayfadaki bilgiler yalnızca 2022/11 sayılı Tebliğ ile onu kaldıran 2026/12 sayılı Tebliğe ilişkindir.
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Somut bir icra takibi süreciniz için bir avukattan profesyonel destek alabilirsiniz.
İletişime geçinKaynak: Altın Cinsinden Fiziki Varlıkların Finansal Sisteme Kazandırılması Hakkında Tebliğ (Sayı: 2022/11)'in Yürürlükten Kaldırılmasına Dair Tebliğ (Sayı: 2026/12) — 22 Ağustos 2026 tarihli ve 33348 sayılı Resmî Gazete · Mülga Tebliğ (Sayı: 2022/11) — 14 Mart 2022 tarihli ve 31778 sayılı Resmî Gazete ve 1/12/2023, 15/2/2025, 23/8/2025 tarihli değişiklikleri. Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır; bağlayıcı olan resmî metindir.