Tanım
Mutlak butlan (kesin hükümsüzlük), bir sözleşmenin veya hukuki işlemin kuruluşundaki ağır bir sakatlık nedeniyle baştan itibaren hiçbir hüküm ve sonuç doğurmamasıdır. İşlem, hiç yapılmamış gibi kabul edilir.
Türk Borçlar Kanunu’na göre; konusu kanunun emredici hükümlerine, ahlaka, kamu düzenine, kişilik haklarına aykırı veya konusu imkânsız olan sözleşmeler kesin olarak hükümsüzdür.
Temel Özellikleri
- İşlem baştan itibaren (geçmişe etkili olarak) geçersizdir; sonradan iptal edilmesine gerek yoktur.
- Hâkim, butlanı taraflar ileri sürmese de re’sen (kendiliğinden) göz önünde bulundurur.
- Menfaati olan herkes butlanı ileri sürebilir.
- Kural olarak zamanaşımına veya hak düşürücü süreye tabi değildir.
- Sonradan onama (icazet) ile geçerli hâle gelmez.
Nispi Butlandan Farkı
Mutlak butlanda işlem herkese karşı ve baştan geçersizken; nispi butlanda (iptal edilebilirlik) işlem, korunan tarafın iptal beyanına kadar geçerli sayılır. Nispi butlan yalnızca korunan tarafça ve belirli süreler içinde ileri sürülebilir.